برگردان به زبان ساده
ماه در زلف سیاهش نگرید
در شب تیره بماهش نگرید
هوش مصنوعی: ماه در شبی تاریک به زلف سیاه خود نگاهی نمیکند، بلکه به ماه دیگرش توجه میکند.
کعبه حاجی بشناسد زحجر
زیر مو خال سیاهش نگرید
هوش مصنوعی: کعبه، که نماد مقدسیت و عبادت است، با نگاه به خالی بودن زیر موهای سیاه شخص حاجی، او را شناسایی میکند و بر آن نمیگرید. این بیت اشاره به درک عمیق و باطنی از حقیقت امور دارد، حتی اگر ظاهری کمی مبهم به نظر برسد.
زد علم خطت و حسنت بگریخت
عاشقان گرد سپاهش نگرید
هوش مصنوعی: به سبب زیبایی و شکوه چهرهات، عشقورزان به گرد تو جمع میشوند و از عشق و محبت به تو دست میکشند.
زلف چوگان و سر مشتاقان
همچو گو بر سر راهش نگرید
هوش مصنوعی: زلفی مانند چوب بازی چوگان، و سر عاشقان مثل گو (نماد عاشق) بر سر راه او نگه داشته شده است.
از کمان ابروی او پرسیدی
در دلم تیر نگاهش نگرید
هوش مصنوعی: از کمان ابروی او پرسیدی و من در دل، تیر نگاهش را احساس کردم که به قلبم وارد شد.
مه و خور سوخت زدرد دل ریش
بر دل خسته و آهش نگرید
هوش مصنوعی: ماه و خورشید از درد دل ریشخند کردند و دل خسته، هیچکس به آۀ و نالهاش توجهی نکرد.
گشتی آشفته بپاداش وفا
دوستان جرم و گناهش نگرید
هوش مصنوعی: دوستانی که در وفاداری خود دچار پریشانی و آشفتگی شدهاند، نباید به خاطر اشتباهات و کارهای ناپسندشان مورد سرزنش قرار گیرند.
شاهدم پنجه خون آلود است
کرده حاشا بگواهش نگرید
هوش مصنوعی: گواه من دست خون آلود است، بنابراین ادعا کرده که به چیزی پایبند نیست، اما کسی به شهادتش توجه نمیکند.
من زمحشر بگریزم به نجف
اهل معنی به پناهش نگرید
هوش مصنوعی: من در روز قیامت از صحنه وحشتناک آن فرار میکنم و به نجف میروم، اما اهل حقیقت و معنویت به من توجهی نخواهند کرد.