برگردان به زبان ساده
گر سرو چو بالای تو چالاک نباشد
ور گل چو جمال تو طربناک نباشد
هوش مصنوعی: اگر درخت سرو به زیبایی و ظرافت تو نباشد و اگر گل هم نتواند مانند تو دلنشین باشد، در واقع هیچ کدام به پای تو نمیرسند.
بیباک بود ترک بخونریزی مردم
چون ترک سیه مست تو بیباک نباشد
هوش مصنوعی: ترک، در کشتن و ریختن خون مردم بیپروا و بیمحابا است، مانند شخصیتی که در مستی سیاه غرق شده و جراتی ندارد.
ناپاک بود اهرمن جادوی رهزن
چون غمزه خونریز تو ناپاک نباشد
هوش مصنوعی: اهرم یک موجود پلید و جادوگری است که در نقش دزدی ظاهر میشود، اما زیبایی و خونریزی تو هیچگاه ناپاک نیست.
چون آینه در بزم صفا پاکدلی نیست
لیکن چو دل اهل نظر پاک نباشد
هوش مصنوعی: در مجالس شادی و دوستی، صفای دل مانند آینه است که باید پاک باشد. اما اگر قلب افرادی که در نظر دیگران هستند، پاک نباشد، حتی بهترین آینهها نیز نمیتوانند جلوهای واقعی از صفا را نشان دهند.
تا چشم تو از زلف بر آویخت کمندی
سر نیست که در آن خم فتراک نباشد
هوش مصنوعی: وقتی چشمان تو به موی خود آویز میشود، هیچ سرنخی نیست که در آن نشانهای از زیبایی و جذابیت نباشد.
این حسن و صباحت زگل باغ ندیدم
وین لطف سخن در مه افلاک نباشد
هوش مصنوعی: من هیچ وقت زیبایی و زیبایی ظاهری را در گلها و باغها ندیدهام و اینگونه زیبایی در کلام، در آسمانها وجود ندارد.
دل نیست که از حسرت آن غنچه خندان
چون گل ببرش سینه صد چاک نباشد
هوش مصنوعی: دل آدمی نمیتواند از حسرت شادی و خنده آن غنچهای که به مانند گل شکفته است، بیدرد و بیزخم باشد. اگر چنین غنچهای وجود داشته باشد، دل حتماً هزاران زخم و جراحت خواهد داشت.
در ساحت میخانه مجو یکدل ناشاد
هر کس ببهشت آمد غمناک نباشد
هوش مصنوعی: در مکان میخانه، هر کسی که وارد میشود نباید دلش ناراحت باشد؛ زیرا کسی که به بهشت میآید، نباید غمگین باشد.
آن میکده فیض در شاه ولایت
کادم نه که بر درگه او خاک نباشد
هوش مصنوعی: درست است که آن میکده، محل دریافت نعمت و خوشی در سلطنتی بزرگ قرار دارد، اما نباید فراموش کرد که در درگاه او، حتی خاک هم ارزشمند نیست و نمیتوان به سادگی به آن دست یافت.
آن خسرو اقلیم خلافت که بجز او
کس وارث شاهنشه لولاک نباشد
هوش مصنوعی: این فردی که در رأس حکومت و خلافت است، تنها کسی است که شایستگی و وارثی برای مقام شاهنشاهی لولاک را دارد و هیچ کس دیگری به این مقام نزدیک نیست.
آشفته بگلزار ولای تو در آویخت
در باغ نشاید خس و خاشاک نباشد
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به زیبایی و جذابیت یک باغ اشاره دارد و میگوید که در این باغ، فقط گلها و زیباییها وجود دارد و هیچ چیز زشت و بیارزش نمیتواند خود را به آنجا برساند. آشفتهگی و اختلال در این فضا به معنای وجود عناصر نامناسب و بیمقدار است که نمیتوانند به آن زیبایی افزوده شوند.