برگردان به زبان ساده
این زندهرود دیده ز بس آب میدهد
ناچار هرچه هست به سیلاب میدهد
هوش مصنوعی: این رود زنده به خاطر اینکه همیشه آب دارد، ناگزیر هر آنچه را که دارد، به سیلاب تقدیم میکند.
لنگر فکن به میکده این یک دو روز عمر
دوران چو کشتی تو به غرقاب میدهد
هوش مصنوعی: برای لحظهای در میکده توقف کن، چرا که عمر کوتاه است و مانند کشتیای که در دریا غرق میشود، باید از این زمان بهرهبرداری کنی.
دل دردمند عشق و شفاخانه لبت
ما را دوا به شکر و عناب میدهد
هوش مصنوعی: دل پر از درد عشق، مانند شفاخانهای است که لبهای تو با شکر و عناب، داروی این درد را به ما میدهند.
خاریم ما به گلشن ایام و باغبان
ما را طفیل سنبل و گل آب میدهد
هوش مصنوعی: ما در میان روزگار پر از زیبایی مثل گلستان زندگی میکنیم و باغبان، به خاطر وجود ما، به گلها و سنبلها آب میدهد.
دریای حسن موج زد اندر کنار یار
نافش عیان نشانه ز گرداب میدهد
هوش مصنوعی: زیبایی، مانند دریایی است که در کنار معشوق طغیانی به پا کرده و ناف او، نشانهای از تلاطم و آشفتگی به نمایش میگذارد.
ترکی که گردم باده اغیار شد سرش
کی گوش دل به صحبت احباب میدهد
هوش مصنوعی: من وقتی که در میگیرم و از شراب بیگانه مخموره میشوم، دیگر گوش دل به صحبت دوستان نمیدهد.
نازم به صیرفی خرابات کز کرم
مس میستاند از تو زر ناب میدهد
هوش مصنوعی: من به خدمتی که در میخانه انجام میشود، افتخار میکنم؛ چرا که شخصی از سر لطف، به جای طلا، نقرهای خالص به من میدهد.
باب الله است حیدر و شیخ از در غلط
ما را عبث نشانه به هر باب میدهد
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره به این است که علی (ع) دروازهی خداوند است و شیخ (شخصی با مقام علم و دین) به اشتباه به هر در که میرسد، نشانههایی میزند. این نشاندهندهی ناآگاهی است که ممکن است در شناخت حقیقت وجود داشته باشد.