برگردان به زبان ساده
ای خوش آن شب که شود روز ، ز در یار درآید
باب اندوه ببندد در شادی بگشاید
هوش مصنوعی: در آن شب خوشایند، که صبح بیدار میشود، در یار گشوده میشود و در غم به روی ما بسته و در شادی به روی ما گشوده خواهد شد.
گر پری مادر و غلمان بهشتی پدرت نه
آدمیزاده کجا حور پری چهره بزاید
هوش مصنوعی: اگر مادر تو پری و پدر تو غلمان بهشتی باشد، و تو آدمی نباشی، پس چگونه ممکن است حوری یا پری زاده شود؟
مطرب از نغمه دل مومن و کافر بفریبی
ساقی این می که تو داری دو جهان غم بزداید
هوش مصنوعی: نوازنده از آهنگ دل مومن و کافر میتواند مردم را فریب دهد، ای ساقی! این می که تو در دست داری، میتواند دو جهان را از غم پاک کند.
حسرت از وسمه خورم گرچه به ابروی تو پیوست
رشک از سرمه برم گرچه به مژگان تو ساید
هوش مصنوعی: من به خاطر اتصال به تو حسرت میخورم، هر چند که ابروی زیبایت باعث حسادت من شده است. همچنین، از سرمهای که بر چشمانت است، حسادت میکنم، با اینکه تنها چشمان تو را مینگرم.
بگشا لعل و بگو مسئله جزء به یونان
تا فلاطون ز تعجب سرانگشت بخاید
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر راز و زیباییهای عمیق و پیچیده را به سادگی بیان کنی، حتی بزرگترین متفکران و فیلسوفان تاریخ مانند افلاطون نیز از تعجب شگفتزده خواهند شد. اشاره به زیور و گوهرهای گرانبها دارد که در صورت بیان درست، میتواند تفکر انسانهای بزرگ را تحت تأثیر قرار دهد.
نه گریزان ز جهنم نه طلبکار بهشتم
گر لقای تو دهد دست مرا این دو نباید
هوش مصنوعی: نه از جهنم میهراسم و نه بهشت را میطلبم، اگر تو مرا در آغوش بگیری، این دو نیازی ندارند.
هندوی کوی تو بودم به تو گر سجده نمودم
سست عهد است که بر آتش عشق تو نپاید
هوش مصنوعی: من مانند یک هندوی وابسته به تو هستم و اگر برای تو سجده کنم، این نشانگر وفاداری من نیست، چون این عشق به قدری قوی است که نمیتواند بر پایهای سست بنا شود.
گر به شمشیر کس آزرده شود از تو به عالم
شاید آزردن آفاق به عشاق نشاید
هوش مصنوعی: اگر کسی به خاطر تو دچار رنج و آزار شود، در جهان نمیتوان به عشقها و احساسات دیگران نیز آسیب رساند.
چشم حربا به جز از پرتو خورشید نبیند
کلک آشفته به جز وصف جمالت نسراید
هوش مصنوعی: چشم حریر فقط نور خورشید را میبیند و قلم آشفته جز زیبایی تو را توصیف نمیکند.
سر چو گو در سم یکران علی نِه به ارادت
که چو گو نُه فلک اندر خم چوگان برباید
هوش مصنوعی: سر خود را در پای علی به نشانه ارادت بگذار؛ زیرا او میتواند به راحتی جهان را در تسلط خود درآورد.
شد مگر داغ غلامی تو از چهره نمایان
که به هر شهر کس ار دید به خلقم بنماید
هوش مصنوعی: آیا ممکن است اثر محبت تو بر چهرهام نمایان شده باشد، که هر کسی در هر شهری مرا ببیند، به دیگران نشان دهد؟
