برگردان به زبان ساده
دیدی دلا که اهل جهان را وفا نبود
وقتی اگر که بوده در ایام ما نبود
هوش مصنوعی: ببین ای دل! آیا دیدهای که مردم جهان وفاداری ندارند؟ حتی اگر روزگاری وفا بوده، در زمان ما آن را نمیبینیم.
گفتی وفا بدهر چو سیمرغ و کیمیاست
جستیم کیمیا و شنان از وفا نبود
هوش مصنوعی: تو گفتی که وفا مانند سیمرغ و کیمیاست، و ما به دنبال کیمیا و وفا بودیم، اما از وفا خبری نبود.
بر من جفا پسندی و بر من مدعی وفا
آن در خور جفا و این را وفا نبود
هوش مصنوعی: تو نسبت به من بیمهری و در عوض، مدعی وفا هستی؛ اما آنکه بیمهری میکند، شایستهاش همین است و کسی که ادعای وفا دارد، نباید چنین کند.
آیا چه شد که اهل هوس خانه کرده اند
در آن حرم که محرم باد صفا نبود
هوش مصنوعی: چرا افرادی که به خواستهها و تمایلات دنیوی مبتلا هستند، در مکانی مقدس و بینظیر جمع شدهاند در حالی که آنجا جایی برای پاکی و صفا نیست؟
بی پرده گفت مردم چشمم رموز دل
ورنه مرا بدوست سر ماجرا نبود
هوش مصنوعی: بدون هیچ پردهپوشی به مردم گفتم که راز دل مرا میدانند، وگرنه برای من داستان اصلی با دوستیام ارتباطی ندارد.
در کوی میفروش چه حشمت بود که دوش
دیدم گدای او که بفکر غنا نبود
هوش مصنوعی: در خیابان میفروش، چه شکوه و زیباییای وجود دارد که دیشب دیدم شخصی را که به عنوان گدا آنجا بود و اصلاً به دنبال ثروت و دارایی نبود.
دردی که میدهند دوایش مقرر است
جز دردمند عشق که هیچش دوا نبود
هوش مصنوعی: دردهایی که دیگران به انسان میدهند، درمان مشخصی دارند. اما درد عشق، درد خاصی است که هیچ درمانی برای آن وجود ندارد.
بگذشت شام وصل بیک شکوه از فراق
آوخ که دور عمر جز اینش بقا نبود
هوش مصنوعی: شام وصالی گذشت که با شکوهی از فراق همراه بود. آه، که عمر جز این لحظهای پایدار نداشت.
او را هزار سلسله دل در قفا روان
گرچه بغیر زلف کسش در قفا نبود
هوش مصنوعی: او را هزار دل عاشق در پی خود دارد، هرچند که هیچکس جز خود او در انتهای این مسیر نیست.
ای هم نفس که هر نفسم بی تو دوزخیست
پاداش غیر لایق کردار ما نبود
هوش مصنوعی: ای همنفس عزیز، بدون تو زندگیام زخت و عذابی است و پاداش کارهای نادرست ما نباید اینقدر سخت و ناخوشایند باشد.
بی قوت مرده بود مریض غم تو دوش
او را زخون دیده و دل گر غذا نبود
هوش مصنوعی: در غم تو، او به شدت بیمار و ناتوان بود و شب گذشته چشمانش از اشک و دلش از درد پر شده بود، اگرچه غذای دلش نبود.
مجنون نشان زمحمل لیلی چگونه یافت
گر رهنما بقافله او را درا نبود
هوش مصنوعی: چگونه مجنون میتوانست نشانهای از لیلی پیدا کند، اگر که راهنمایی در کاروانش نبود؟
آشفته را که جز سر سودای تو نداشت
راندن زچین حلقه زلفش سزا نبود
هوش مصنوعی: کسی که دیوانهوار عاشق تو است و جز تو چیزی در سر ندارد، نباید با دور کردنش از خود، او را آزرد. این کار مناسب نیست.
رفتند هر یکی زحریفان بدرگهی
ما را بجز رهی بدر مرتضی نبود
هوش مصنوعی: هر یک از دوستان و همراهان ما، از درگاه ما رفتند و تنها راهی که برای ما باقی مانده، راهی به سوی مرتضی است.
