برگردان به زبان ساده
ای دل بسینه میطپی این اضطراب چیست
جانت بلب رسیده دگر این شتاب چیست
هوش مصنوعی: ای دل، چرا در سینهات اینقدر واهمه و ناآرامی وجود دارد؟ چرا جانت اینقدر آشفته و نگران است که اینگونه بیتابی میکنی؟
چون جام می بکف بود و لعل او لب
جان شادکام شد بدل این اضطراب چیست
هوش مصنوعی: وقتی جام می در دست باشد و لبهای زیبا مانند لعل، انسان در شادی غرق میشود. حالا این نگرانی و دلشوره چه معنایی دارد؟
عاشق بدوست دیده حق بین چو برگشود
غیری بجا نماند دگر اجتناب چیست
هوش مصنوعی: وقتی کسی عاشق و دلبسته حقیقت میشود و چشمش به واقعیتها باز میشود، دیگر جایی برای غیر و بیگانگی باقی نمیماند. در چنین حالتی، دیگر دوری و اجتناب از چیزهای نادرست چه معنی دارد؟
منعم زقدر نعمت اگر بیخبر بود
ماهی چو اوفتد بزمین داند آب چیست
هوش مصنوعی: کسی که از ارزش نعمتهایش بیخبر است، مانند ماهیای است که وقتی به زمین میافتد، متوجه میشود آب چیست. دلالت این جمله بر این است که فرد باید به ارزشهای زندگیاش و نعمتهایی که دارد آگاه باشد، چون وقتی آنها را از دست میدهد، متوجه اهمیتشان میشود.
جان را حجاب چهره جانان چه میکنی
بردار پرده را زمیان این حجاب چیست
هوش مصنوعی: ای دل، چرا جانت را پشت حجاب چهره معشوق پنهان میکنی؟ این پرده را از میان بردار و بگذار ببینم این حجاب چه معنایی دارد؟
گر سرخوشند مدعیان ساقی از شراب
من مستم آنچنان که ندانم شراب چیست
هوش مصنوعی: اگر مدعیان از میگساری خوشحالند، من آنقدر از شراب خودم مستم که نمیدانم اصلاً شراب چیست.
ای چشم فتنه خیز کز افسون ساحری
مردم بدور تو نشناسند خواب چیست
هوش مصنوعی: ای چشم زیبا و فریبنده، که مانند سحر و جادو باعث خسارت و فتنه میشوی، مردم در دور و بر تو حتی خواب را نمیشناسند و تحت تأثیر جاذبهی تو قرار دارند.
خیز و بیا بطوف خرابات زاهدا
تا گویمت که حاصل دیر خواب چیست
هوش مصنوعی: بیا و از خانقاه دور شو، تا به تو بگویم که نتیجه خواب طولانی چیست.
مطرب بزن نای حسینی به پرده راست
تا بشنوی که فتوی و چنگ و رباب چیست
هوش مصنوعی: نوازنده، نوای حزنانگیز حسینی را بر ساز بنواز تا بدانی که نظر و حکم دین درباره موسیقی و ساز و آواز چیست.
با حب مرتضی روی آشفته چون بحشر
دانی در آن مصاف گناه و صواب چیست
هوش مصنوعی: در روز قیامت، در حالی که عشق امام علی (ع) در دل دارد، وقتی او را میبیند، به خوبی درک میکند که در نبرد میان گناه و کار نیک، حق و باطل چه تفاوتی دارند.