برگردان به زبان ساده
حدیث درد دل ای باد با جانان من گفتی
خطا کردی که این درد نهان با جان من گفتی
هوش مصنوعی: ای باد، تو با محبوب من از درد دل من صحبت کردی. اما این کار اشتباه بود، زیرا این درد پنهان را فقط من باید بگويم و کسی جز من نباید از آن باخبر شود.
گرفتم درد عشق از دل سپردم در میان جان
در افغان دل که با جان قصه جانان من گفتی
هوش مصنوعی: من درد عشق را از دل دریافت کردم و آن را در درون جانم گذاشتم. در فریاد دل، با جانم داستان محبوبم را بیان کردم.
طبیبان درد رنجوران خود پوشند از یاران
چرا با مدعی هم درد درمان من گفتی
هوش مصنوعی: پزشکان دردی که از خانواده و دوستان خود دارند را پنهان میکنند. پس چرا تو که مدعی هستی، با من همدردی نکردی و درمانی برای درد من نگفتی؟
گذشت از بوستان و بر سرای او مجاور شد
مگر با باغبان از لاله و ریحان من گفتی
هوش مصنوعی: به باغ گذشت و در خانهاش ماند، و از باغبان درباره گلها و گیاهان صحبت کرد.
مبادا رنجه گردد یوسفم در مصر نیکویی
چرا از بیتالاحزان و غم کنعان من گفتی
هوش مصنوعی: مبادا یوسف من در مصر دچار زحمت و رنج شود! چراکه از خانه غم و اندوه کنعان برای او سخن گفتی.
همه سیلاب خونین بارد امشب ابر کهساری
مگر با او حدیث از دیده گریان من گفتی
هوش مصنوعی: امشب ابرها مانند کوه باران خونین میبارند، شاید تو همگام با او از چشمان گریان من صحبت کردهای.
حدیث از بحر عمان رفت و لؤلؤ در کنار او
کنایت همنشین از دیده و دامان من گفتی
هوش مصنوعی: داستان از دریای عمان آغاز شد و مروارید در کنار آن به نوعی کنایه از دوستی و نزدیکی به من به چشم میخورد.
شمردم بر در میر مؤید رتبه کیوان
خطاب آمد که امشب وصف از دربان من گفتی
هوش مصنوعی: در آستانه در مکتب مؤید، به شمارش مشغول بودم که ناگهان کسی گفت: امشب تو در مورد من، از پیشخدمت صحبت کردهای.
ز مِهر سر به مُهر دل مرا سینه نبود آگه
تو فاش ای دیده با مردم غم پنهان من گفتی
هوش مصنوعی: به خاطر محبت تو، قلب من به کسی نشان نمیدهد که چه حالتی دارد. ای چشم، تو به دیگران گفتی که من در دل غم دارم.
کشیدی قصه طولانی از آن زلف آشفته
چه شد کامشب حکایت از سر و سامان من گفتی
هوش مصنوعی: شما داستانی طولانی دربارهی زلفهای آشفتهام نقل کردید. امشب چه بر سر من آمده است که از سر و سامانم حرف زدید؟
زبانه میکشد آتش در افغان خلق در محشر
به دوزخ گوییا یک شمه از عصیان من گفتی
هوش مصنوعی: آتش در دل مردم افغان شعلهور میشود و در روز قیامت به شکل جهنم نمایان میشود، گویی که یک نشانه از طغیان و نافرمانی من را به نمایش میگذارد.
به جز حب علی کفر است در ایمان درویشان
دلا خوش نکتهای از کفر و از ایمان من گفتی
هوش مصنوعی: علاوه بر محبت علی، هر چیزی در ایمان درویشان کفر محسوب میشود. ای دل، نکتهای زیبا درباره کفر و ایمان برایم بیان کردی.