برگردان به زبان ساده
چه پیمان است و بدعهدی که ای پیمان شکن داری
که در هر خانه جا یکشب چو شمع انجمن داری
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصی میپردازد که به وعدهها و پیمانهای خود وفا نمیکند و در عوض در هر مکانی مانند شمع در جمع، توجه و نورانیتی دارد. این فرد وفاداری ندارد و عهد شکنی میکند، اما همزمان در زندگی اجتماعی خود حضوری بارز و روشن دارد.
زبدعهدی بعهدت نه منم غلطان بخاک و خون
که چون من صد هزاران عاشق خونین کفن داری
هوش مصنوعی: از زمانی که با هم پیمان بستیم، من به سوی خاک و خون نیفتادهام، چون تو در دل خود هزاران عاشق دیوانه و خونین دار و هر کدام به عشق تو میسوزند.
در بیت الحزن بگشوده یعقوب از پس عمری
صبا بوئی مگر از یوسف گلپیرهن داری
هوش مصنوعی: یعقوب بعد از سالها که از دوری پسرش یوسف رنج میبرد، به یاد او شوق و حسرتی دارد. او به دنبال بویی از یوسف میگردد که خاطرات گذشته را زنده کند، گویی که هنوز پیراهنی از او باقی مانده باشد.
ببالا و رخ و زلفش ببین و شرم دار آخر
الا ای باغبان گر سنبل و سرو و سمن داری
هوش مصنوعی: به بالای سر و چهره و موهای او نگاه کن و از خودت شرمنده باش. ای باغبان، اگر سنبل، سرو و سمن در باغ داری، باید به این زیبایی توجه کنی.
مکان لیلی اندر نجد و در وجدند اصحابش
عبث مجنون تو جا پیوسته در ربع و دمن داری
هوش مصنوعی: لیلی در نجد قرار دارد و دوستانش در وجد و شوق به سر میبرند، اما تو همواره در کوی و دمن او حضور داری.
بغمزه خون مردم ریزی و وز خنده جان بخشی
چه اعجاز است و سحر است اینکه در چشم و دهن داری
هوش مصنوعی: با نگاهی فریبنده و جذاب، به راحتی میتوانی بر قلبها تسلط پیدا کنی و با خندههایت زندگی ببخشی؛ واقعاً چه قدرت و جادویی در چشمان و لبهایت نهفته است.
گر از پر سوختن پروانه داری شکوه ای امشب
که جانت شد بر جانان چه پروائی زتن داری
هوش مصنوعی: اگر از سوزِ دل پروانهای حسرتخوار داری، امشب که جانت به جان آن محبوب پیوسته، دیگر چه باک از بدن داری؟
اگر چه بی مکانستی و برتر از گمانستی
سراغت کرده ام مأوا بقلب ممتحن داری
هوش مصنوعی: اگرچه تو در مکانی نیستی و از تصورات فراتر هستی، اما من به دنبالت آمدهام، زیرا دل کسی که آزمون میکند، جای تو را دارد.
دم از هستی مزن آشفته تا روزی بخوانندت
کجا بارت دهد جانان که لاف از ما و من داری
هوش مصنوعی: در مورد وجود خودت صحبت نکن و خود را مضطرب نکن، تا زمانی که روزی بیاید که محبوب تو را بخواند. او کجا میتواند تو را به خود جذب کند، در حالی که تو خود را این قدر بزرگ میشماری و از ما و خودت میگویی؟
علی وجه الله مطلق علی عین الله مطلق
بگو برهانی ای منکر اگر در این سخن داری
هوش مصنوعی: به طور کلی به این معناست که با تمام وجود و به خاطر خدا، به حقیقتی مطلق اشاره میشود. این سخن از کسی خواسته میشود که اگر به این موضوع شک دارد، دلایل خود را بیان کند.
سزد گر حوری و غلمان پی خدمت ببخشندت
که تو داغ غلامی از حسین و از حسن داری
هوش مصنوعی: خوب است اگر برای خدمت به تو، حوری و جوانان زیبا تقدیمت کنند، چون تو عشق و محبت به حسین و حسن را در دل داری.