برگردان به زبان ساده
لاله سرزد از دمن گل از چمن سبزه زجوی
می بخور بر طرف جوی و سرو گلروئی بجوی
هوش مصنوعی: لاله از باغ بیرون آمده و گل از چمن روییده است. سبزهای که در کنار جوی آب است را بچش و به دنبال سرو خوشرو هم برو.
می کشان سرخوش زباده عاشقان از وصل دوست
عارفان خامش ولی زهاد اندر های و هوی
هوش مصنوعی: عاشقان از نوشیدن شراب خوشحال و سرخوشاند، اما عارفان در سکوت و آرامش به سر میبرند. زاهدان نیز در شلوغی و هیاهو گرفتارند.
جان زجانان مست شد می در قدح دیگر مریز
گلشن دل سبز شد گو سرو و گل از گل مروی
هوش مصنوعی: روح انسانی در پی نوشیدن می از محبوبش به مستی و شادابی افتاده است. در این مرحله، زیبایی و طراوت دل مانند باغی سرسبز است که در آن سرو و گل میروید و این شادابی نباید کاهش یابد.
وصل کعبه در نظر داری زرنج پا منال
گر قدم فرسوده شد ای زاهدا با سر بپوی
هوش مصنوعی: به فکر وصال کعبه نباش و دلت را از اندوه رها کن، حتی اگر پاهایم خسته شوند. ای زاهد، با تمام وجود به جستجوی حقیقت برو.
تو زهر رنگی که داری جامه ای گل عاشقم
من نیم بلبل که گردم پای بست رنگ و بوی
هوش مصنوعی: تو با رنگ زیبا و خاصی که داری مانند پوششی از گل، عاشق من هستی. من مانند بلبل نیستم که تنها در دام رنگ و بوی تو گرفتار شوم.
سر بنه اندر طلب ای آنکه جانان طالبی
عشق ترکان ترک کن یا ترک دین و دل بگوی
هوش مصنوعی: به جستجوی معشوق برو، ای کسی که عشق برایت مهم است. اگر عاشق ترکها هستی، یا باید از علاقه به آنها دست بکشی یا اینکه دین و احساساتت را نادیده بگیری.
الحذر ای مردمک از موج چشم سیل خیز
دجله و جیحون و عمان است این نه آب جوی
هوش مصنوعی: ای مردم، از نگاههای نافذ و عمیق خود آگاه باشید؛ زیرا این نگاهها همچون سیلابی خروشان و خطرناک از دجله، جیحون و عمان هستند و نه چیزی ساده مثل آب یک جوی.
بر سر ار سودای وصل دوست داری سر بنه
دست از جانان نمی شوئی تو دست از جان بشوی
هوش مصنوعی: اگر به وصل دوست فکر میکنی، باید تمام وجودت را به آن بسپاری و از محبوب خود جدا نشوید؛ اگر از جان خود نیز میگذری، باید واقعاً جان را فدای عشق کنی.
چون سر آشفته بار عشق یا بر جان بنه
یا مه ره در دلت مهر بتان تندخوی
هوش مصنوعی: زمانی که به خاطر عشق و دلواپسیها وضعیت درهم و برهمی داری، یا باید بار این عشق را بر دوش بکشی یا در دل خود محبت معشوقانی که خوی تند و تیزی دارند را بپذیری.
از ولی عصر جو درویش آشفته مرا
درد دل جز با مسیحای زمان هرگز مگوی
هوش مصنوعی: از ولی عصر، اندیشهای در دل آشفتهام است؛ درد و دل من را جز با کسی که مظهر نجات و درمان است، هرگز نگو.
