برگردان به زبان ساده
عرش بر آستان او پست بود زکوتهی
آنکه گدای کوی او دست فشاند بر شهی
هوش مصنوعی: عرش، یعنی بلندترین مقام و جایگاه، در برابر او پایین و ناچیز است. زیرا کسی که نیازمند و در پی کمک از اوست، با دست خود به درگاه پادشاه بزرگ میرسد.
ماه سپهر آگهی مایه کسوت و مهی
شیر خدا علی کز او دین بگرفت فربهی
هوش مصنوعی: ماه آسمان نشانهای برای زیبایی و شباهت به چهرهی علی است که همچون شیر خدا، دین را از او گرفته و ثروتمند و فربه شده است.
ای آنکه همچو جان بتن عاشق اندری
چون مردمک به پیش دو چشمم مصوری
هوش مصنوعی: ای آنکه همچون جان من به تو وابستهام، مانند مردمک که در برابر چشمهایم به تو نگاه میکنم و تو را تصویر میکنم.
ای عشق رتبه تو نیاید بوهم کس
کز هر چه وهم کرده قیاسش تو برتری
هوش مصنوعی: ای عشق، هیچکس نمیتواند تو را با چیزهایی که به ذهنش میرسد مقایسه کند، زیرا تو از هر تصوری که در ذهنها میچرخد، بالاتر و برتر هستی.
انسان پری نزاید و حوری نیاورد
تا کس گمان برد که تو حوری و یا پری
هوش مصنوعی: هیچ انسانی نمیتواند فرشتهای به دنیا آورد و یا موجودی افسانهای بسازد، بنابراین کسی نباید فکر کند که تو فرشته یا موجودی از عالم خیال هستی.
نه ماه عنبر آرد و نه آفتاب مشک
ای زلف خود چو مشکی ایخط چو عنبری
هوش مصنوعی: نه ماه عطرفرش میدهد و نه آفتاب عطر خوشی دارد. ای زلف تو که مانند عطر مشک است، بوی تو همچون عطرانبود است.
گر کشتگان بداوری آیند روز حشر
من دم فروکشم که تو آنروز داوری
هوش مصنوعی: اگر کسانی که در دنیا آسیب دیده و کشته شدهاند در روز قیامت بیایند، من دیگر سخن نمیگویم، چون تو آن روز حکمفرما هستی و داوری میکنی.
تو گنج حسن داری و من چون گدای عید
دریوزه میکنم که تو میر توانگری
هوش مصنوعی: تو زیباییهای ارزندهای داری و من مانند درویشی در روز عید از تو درخواست کمک میکنم، چون تو میتوانی مرا به ثروت و خوشبختی برسانی.
از ما دریغ آن لب همچون رطب مکن
تا چون خضر زنخل جوانیت برخوری
هوش مصنوعی: از ما دریغ کن لب شیرین و دلربا را تا زمانی که جوانی و شادابیات باقی است، از آن بهرهمند شوی.
سرهای سروران همه بردی بصولجان
باشد از این میان من درویش را سری
هوش مصنوعی: سرهای بزرگ و قدرتمند همه به دست تقدیر و قوانینی خاص حرکت میکنند، اما در این بین، من یک درویش هستم که سر خود را دارم و مستقل عمل میکنم.
حکم قضا روان چو تو او را مؤیدی
تقدیر قادر است که یارا تو یاوری
هوش مصنوعی: سرنوشت و قضا و قدر مانند آبی روان هستند و اگر تو آن را تأیید کنی، قدرتمند قادر است که تو را یاری کند.
آشفته ذره ای که کنی وصف آفتاب
در مدح مرتضی همه عمر ار به سر بری
هوش مصنوعی: اگر بخواهی حتی یک ذره از زیباییهای آفتاب را توصیف کنی و در مدح مرتضی صحبت کنی، باید تمام عمرت را صرف کنی و در عین حال، هرگز نتوانی تمام آن را بیان کنی.