برگردان به زبان ساده
ای برده ز شاهان سبق شاهی
با تو همه در راه هواخواهی
هوش مصنوعی: ای کسی که زیر سلطة شاهان هستی، تو هم به عنوان یک خدمتگزار در مسیر جلب توجه و محبت آنها قرار داری.
هم فتح ترا بر عدد افزونی
هم وهم ترا از عدم آگاهی
هوش مصنوعی: شما هم به موفقیتهایی دست پیدا کردهاید که شما را بیشتر از قبل به جلو برده و هم به دلیل ناآگاهی از برخی مسائل، ذهنتان را دچار تردید کرده است.
واثق شده بر فتح نخستینت
گیتی که تو پیروزترین شاهی
هوش مصنوعی: به پیروزی و فتح اولیهات در دنیا اعتماد داری، چون تو را بزرگترین و موفقترین پادشاه میدانند.
پاس تو گر اندیشه کند در کان
رنگ رخ یاقوت شود کاهی
هوش مصنوعی: اگر فکر تو به رنگ و زیبایی گلابی معطوف شود، مانند کاه به رنگ یاقوت در میآید.
گردون ز پی کسب شرف کرده
از نوبتی جاه تو خرگاهی
هوش مصنوعی: آسمان برای به دست آوردن شرف، به خاطر موقعیت تو مانند یک خرگاه، نوبت میزند.
در نسبت شیر علم جیشت
شیر فلک افتاده به روباهی
هوش مصنوعی: در مقایسه با شیر علم، شجاعت تو به اندازهای است که در برابر مشکلاتی که از آسمان به تو میرسد، مانند روباه کوچک به نظر میرسد.
عدل تو جهان را به سکون آمر
زجر تو فلک را ز ستم ناهی
هوش مصنوعی: عدالت تو باعث آرامش و ثبات جهان میشود، و فشار و ستم تو بر آسمان را متوقف میکند.
در دور تو دست فلک جائر
چون سایهٔ شمعست به کوتاهی
هوش مصنوعی: دست تقدیر و سرنوشت نسبت به تو مانند سایه شمع است که به خاطر کوتاهیاش، همیشه به دور تو میچرخد.
در حزم ره راستروی مهری
در حمله چپ و راستروی ماهی
هوش مصنوعی: در مسیر زندگی، با دقت و احتیاط پیش برو، همانطور که در جنگها، به شدت به سمت هدف حمله میکنی و در کنار آن، به زیبایی و درخشندگی موجودات طبیعی نیز توجه کن.
قادر نبود فکرت و زین معنی
در هرچه کنی خالی از اکراهی
هوش مصنوعی: فکرت نمیتواند به درستی درک کند و از این موضوع به هر کاری که مشغول شوی، بدون اجبار و اکراه خواهد بود.
تا خارج حفظت نبود شخصی
دارندهٔ بدخواه و نکوخواهی
هوش مصنوعی: تا زمانی که در حافظهات چیزی نیست، هیچکس نمیتواند به تو خوب یا بد کند.
افواه پر است از شکر شکرت
ار شکر ولینعمت افواهی
هوش مصنوعی: فردی در اینجا اشاره میکند که در بین صحبتها و نقل قولها، همواره از شکر و قدردانی نسبت به نعمتها سخن به میان میآید. اما برای آنکه حقیقتاً شکرگزار باشیم، لازم است که شکر نعمتدهنده را به جا آوریم و فقط به گفتار اکتفا نکنیم.
محوست ز شبهت ورق امکان
یارب چه منزه که ز اشباهی
هوش مصنوعی: شما در جستجوی حقیقت و واقعیت هستید و از هر نوع ظاهر و تصوری که شما را از مسیر اصلی منحرف کند، دوری میکنید. در این راه، میدانید که حقیقت از هرگونه تلاشی برای دگرگونی و اشتباه مبراست.
ای روز بداندیش تو آورده
در گردن شب دست ز بیگاهی
هوش مصنوعی: ای روز بداندیش، تو در تاریکی شب زنجیری به گردن آوردهای که نشان از نادانی و بیخبری است.
من بنده که در یک نفسم دادی
صد مرتبه هم مالی و هم جاهی
هوش مصنوعی: من که در یک دم به تو جانم را تقدیم کردهام، بارها و بارها ثروت و مقام را به من دادهای.
این حال که در بلخ کنون دارم
از خوف پریشانی و گمراهی
هوش مصنوعی: این وضعیت که اکنون در بلخ دارم به دلیل ترس و نگرانی و به هم ریختگی ذهنی است.
زین پیش اگرم وهم گمان بردی
آن مخطی کوتهنظر ساهی
هوش مصنوعی: از این به بعد اگر به من شک کردهای، آن شخص نادانی که زود قضاوت میکند، اشتباه کرده است.
به ز عبرهٔ جیحون نه به آموزش
چون بط به طبیعت شدمی راهی
هوش مصنوعی: من از طریق تجربه و ناراحتیهای زندگی، نه از طریق آموزش رسمی، به مانند پرندهای که به طبیعت بازمیگردد، راه خود را پیدا کردم.
تا در کنف حفظ تو چون یونس
بگذشتمی اندر شکم ماهی
هوش مصنوعی: من به قدری در حفاظت و حمایت تو احساس امنیت میکنم که حتی اگر در شرایطی سخت مانند یونس در شکم ماهی قرار بگیرم، باز هم آرامش دارم و به تو اعتماد میکنم.
آری ز قدر شد نه ز بیقدری
یوسف ز میان دگران چاهی
هوش مصنوعی: یوسف به دلیل ارزش و مقام بالایش از میان دیگران برجسته شده است، نه به دلیل بیارزشی دیگران.
تا کار کس آن نیست که او خواهد
کارت همه آن باد که آن خواهی
هوش مصنوعی: هر کسی باید به کار خود بپردازد و به خواستههای دیگران توجه نکند. در واقع، آنچه که برای شما مهم است، باید در اولویت قرار گیرد و از دیگران انتظار نداشته باشید که کار شما را انجام دهند.
عمر تو و ملک تو در افزایش
تا عدل فزایی و ستم کاهی
هوش مصنوعی: مدت زندگی و سلطنت تو زمانی بهبود مییابد که عدالت را افزایش دهی و ظلم را کاهش دهی.