برگردان به زبان ساده
زهی بگرفته از مه تا به ماهی
سپاه دولت پیروز شاهی
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی توصیف میکند که سپاه دولت پیروز و قدرتمند شاهی به اندازهای عظیم و باشکوه است که مانند نوری از ماه درخشش دارد. به عبارتی، قدرت و عظمت دولت و سربازانش به حدی است که میتوانند همچون نوری در شب درخشان باشند.
جهانداری که خورشیدست و سایه
یکی شاهنشهی دیگر الهی
هوش مصنوعی: این گفته به خدای یکتا اشاره دارد که مانند خورشید، درخشان و روشن است و سلطنت و قدرت او بینظیر و برتر از هر چیز دیگر است. همچنین سایه به معنای تأثیر و وجود خدا در زندگی و دنیا است. در واقع، این جمله به عظمت و مقام الوهیت اشاره میکند، با تأکید بر اینکه هیچ چیز نمیتواند با این قدرت مقایسه شود.
خداوندی که بنهادند گردن
خداوندیش را تا مرغ و ماهی
هوش مصنوعی: خداوندی که عظمت و قدرت او را در وجود همه موجودات از جمله پرندگان و ماهیان میبینیم و میستاییم.
همش بر آسمان دست اوامر
همش بر اختران حکم نواهی
هوش مصنوعی: تمامی امور در آسمان تحت کنترل اوست و هر چیزی که در ستارهها میگذرد، با دستورات او معین شده است.
جهان بر هیچکس تا مرجعش اوست
ندارد منت مالی و جاهی
هوش مصنوعی: هیچ کس در این دنیا به خاطر ثروت یا مقامش مورد توجه قرار نمیگیرد، زیرا تنها خداوند است که میتواند مرجع و پناهگاه واقعی باشد.
اگر پیروزه در پاسش گریزد
که آمر اوست گیتی را و ناهی
هوش مصنوعی: اگر کسی در پیروزی خود بخواهد از چالشها و مشکلات فرار کند، باید بداند که در این دنیا، کسی که بر او حاکم است و او را راهنمایی میکند، در واقع سرنوشت و قوانینی هستند که نمیتوان از آنها فرار کرد.
به کلی رنگ رویش فارغ آید
چو رنگ روی یاقوت از تباهی
هوش مصنوعی: وقتی رنگ چهرهاش از همه تب و تپشها آزاد شود، مانند رنگ یاقوت از زوال و فساد دور میماند.
وگر خورشید روی او بخواهد
فرو شوید ز روی شب سیاهی
هوش مصنوعی: اگر خورشید زیبایی او بخواهد فروغ خود را در شب تاریک پنهان کند.
ز رایش چاه یوسف بیاثر بود
وگرنه یوسفی کردی نه چاهی
هوش مصنوعی: از زیبایی و جذابیت شخصیت یوسف، چاه به خودی خود هیچ تأثیری نداشت و اگر نبود، تو هم یوسفوار نمیشدی و تنها چاه باقی میماند.
در آبادی عالم تو توانی
که از هستی خرابی را بکاهی
هوش مصنوعی: در این دنیا، تو میتوانی به شکلی تاثیرگذار عمل کنی که از نابودی و خرابیها کاسته شود و زندگی را بهبود بخشی.
زهی باقی به عونت عهد عالم
چنان کز عدل باشد پادشاهی
هوش مصنوعی: ای وای بر تو که ای موجود باقی، بر عهدت به خاطر جهان چنین شدهای که پادشاهی بر اساس عدل برقرار است.
نه پیش آید نفاذت را توقف
نه دریابد دوامت را تناهی
هوش مصنوعی: نه چیزی میتواند مانع از پیشرفت و نفوذ تو شود، نه کسی میتواند به انتهای وجود و دوام تو پی ببرد.
جهان همت تست آنکه طوبی
کند در روضهای او گیاهی
هوش مصنوعی: عالم بستگی به تلاش و اراده تو دارد؛ کسی که در مسیر تو تلاش کند، در باغهای وجودش میتواند به گل و گیاه خوبی تبدیل شود.
یکی عالم تویی وان کت ببیند
ببیند کل عالم را کماهی
هوش مصنوعی: شما به گونهای هستید که اگر کسی به شما توجه کند، میتواند تمام جزئیات جهان را ببیند، مانند ماهی که همه چیز را در آب میبیند.
در آن موقف که از بیجادهگون تیغ
شود رخسارهٔ ارواح کاهی
هوش مصنوعی: در آن لحظهای که چهره ارواح مانند تیغی بدون راه میدرخشد.
سنان خندان بود او داج گریان
خرد مخطی شود ادارک ساهی
هوش مصنوعی: سرود شادی در دل او جاری بود، اما از دلی رنجور، درک نادرست و خطا ممکن است به وجود بیاید.
به همآوازی تکبیر گردد
صدای گنبد گردون مباهی
هوش مصنوعی: صدای آسمان با همخوانی تکبیر به زیبایی و شکوه پخش میشود.
امل چون صبح شمشیرت برآید
بدرد جامه چون صبح از پگاهی
هوش مصنوعی: وقتی که صبح فرا میرسد، شمشیرت آماده خواهد شد و لباس به درد میآید، همانطور که صبح زود بر مشکلات و چالشها غلبه میکند.
کند اعدای ملک از ننگ عصیان
به دلگویان کجا بد بیگناهی
هوش مصنوعی: بدیها و ناپاکیهای ملتی از عواقب نافرمانی و گناهانی است که بر دلها اثر میگذارد. پس میپرسند که آیا میتوان از آن نام بدی که بیگناهان را متأثر میکند، فرار کرد؟
تن تیغ ترا از تن قبایی
سر رمح ترا از سر کلاهی
هوش مصنوعی: تو به نازکی و زیبایی تیغ و سر رمح هستی و من به مانند قبای گرانبها و کلاه فاخر، احساس عمیقتری از وجود تو دارم.
جهانی یک به دیگر میپناهند
تو از یزدان به یزدان میپناهی
هوش مصنوعی: مردم دنیا به یکدیگر پناه میبرند، اما تو تنها به خدا پناهندهای.
الا تا بلبل از یک گونه گفتار
دهد بر دعوی بستان گواهی
هوش مصنوعی: بی شک، زمانی که بلبل از یک نوع سخن بگوید، بر ادعای باغ گواهی میدهد.
جهان بستان بزمت باد و بلبل
درو نوعی ز اصحاب ملاهی
هوش مصنوعی: جهان مانند باغی است که در آن جشن و سرور برقرار است و بلبلان نیز با نغمههای زیبا در آن به سر میبرند و این فضا نشاندهندهی شادی و خوشیهای جمعی است.
قضا را حجت آن بادا که گویی
جهان را شیوه آن بادا که خواهی
هوش مصنوعی: سرنوشت این است که بگویی در زندگی، هر چیزی به شیوهای پیش میرود که تو بخواهی.
