قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۳ - سوگندنامه‌ای که انوری در نفی هجو قبة اسلام بلخ گفته و اکابر بلخ را مدح کرده

هوش مصنوعی: ای مسلمانان، از چرخ زمان و مشکلات آن فریاد بزنید! از نفاق و دوگانگی‌ها و همچنین از نقشه‌ها و نیت‌های بدی که مانند تیر به سمت شما نشانه رفته‌اند، بترسید.

هوش مصنوعی: آب برای من مایهٔ زندگی و نشاط است، اما آتش در دل من شعله‌ور است. خاک که به آرامی در جاهای خود قرار دارد، در زندگی من باعث بی‌حرکتی و سکون شده است.

هوش مصنوعی: زندگی من مانند یک کشتی در دریا است که آسمان همیشه در آن حضور دارد. در هنگام شادی، بادبان‌ها را می‌افرازم و در مواقع اندوه، لنگر را می‌اندازم تا ساکن شوم و اندوه را تحمل کنم.

هوش مصنوعی: اگر من بخندم، او می‌گوید که این یک خنده‌ی تلخ است که نشانه‌ی غم‌های عمیق درون من است. و اگر بگریم، او می‌گوید که این اشک‌ها نشان‌دهنده‌ی روزهایی پر از درد و اندوه است.

هوش مصنوعی: بر روی سر من، عمامه یا کلاهی گذاشتی و این کار باعث شد که عمرم به سرعت بگذرد. حالا بر لبه زبانم هم دوری از حالت زیبایی به وجود آمده است.

هوش مصنوعی: دنیا را مانند پرنده‌ای می‌بینی که هیچ ثباتی ندارد؛ مثل غزال، گاهی در حالت نر و گاهی در حالت ماده به سر می‌برد. در این دنیا هیچ چیز دائمی نیست و تغییر و دگرگونی همیشه وجود دارد.

هوش مصنوعی: از سرنوشت دنیا آگاه شوی که چگونه به سراغم می‌آید، همان‌طور که از دور از انتظار می‌آید و امید به یک نعمت بزرگ را به دل می‌آورد.

هوش مصنوعی: از ظلم‌ها و بی‌عدالتی‌هایی که آسمان بر ما روا می‌دارد، به اندازه‌ای که بخواهی، ثروت و دارایی وجود دارد. به همین دلیل، من هم در این دوران سخت، مانند تو گرفتار این مشکلات هستم.

هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که زمانه به اوج خود رسیده و در این میان، آشفتگی و مشکلات گریبان‌گیر ما شده و همچون قطبی در مرکز این مشکلات قرار گرفته است.

هوش مصنوعی: اگر هفت کشور را به دور تو بچرخاند، یک لحظه هم از عشق تو نخواهد گفت که از کدام سرزمین آمده‌ام.

هوش مصنوعی: پس از سال‌ها که در برابر حوادث و سختی‌ها ضربه‌های زیادی خوردم، تقدیر بد من را به جایی رسانده که احساس درد و رنج می‌کنم و آسیب‌پذیر شده‌ام.

هوش مصنوعی: خیری از داستان او به من رسید که مردم در مورد او صحبت می‌کنند و او را به کفر نسبت می‌دهند، با اینکه او به من خوبی کرده است.

هوش مصنوعی: ای مسلمانان، دربارهٔ قبهٔ اسلام سخن بگویید و از ناحق آن را از بین نبرید؛ زیرا اگر یک یهودی از نژاد خیبر چنین سخنی بگوید، حتماً باید بترسید که این عمل توهین به مقدسات اسلام است.

هوش مصنوعی: اگر آسمان را به‌عنوان یک کودک در نظر بگیریم، بلخ (شهری تاریخی در افغانستان) نشان‌دهنده‌ی تأثیرپذیری این کودک است. مکه، به عنوان مادر جهان، می‌داند چگونه می‌توان این دنیا را آباد کرد.

هوش مصنوعی: خانواده‌ی پیامبر اسلام در بلخ افتخار بزرگی دارند و من نیز در خدمت آن خانواده به عنوان سلمانی هستم و این برای من افتخار بزرگی است.

هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصیتی از خاندان بوطالب می‌پردازد که در معرفت و علم نامور است اما به دلیل برخی شرایط، از راه حق و حقیقت منحرف شده است. این فرد در واقع حامل علم و دانشی بزرگ است، ولی با وجود این، به دلیل عوامل بیرونی و موانعی که در دنیای اطرافش وجود دارد، به گمراهی کشیده شده است. در نهایت، این وضعیت نشان‌دهنده تضاد میان علم و عمل در زندگی بشر است.

هوش مصنوعی: دولت و دین او به گونه‌ای منظم و استوار است که مانند شکوفه‌های درختان، باد صبا را راهنمایی می‌کند.

هوش مصنوعی: اگر شخصی که از بدو تولد نابینا بوده، در جمع افراد با دانش و با فرهنگ قرار گیرد، ممکن است زیبایی‌های خاصی را در رفتار و اخلاق آن‌ها ببیند که توجهش را جلب کند.

هوش مصنوعی: در سایهٔ دوران پر از جاه و مقام، کسی که بر میان رعیت‌ها رشد کرده است، مانند عقابی در آسمان می‌تواند بر کبک‌های دشت فرمانروایی کند.

هوش مصنوعی: نسبت به نبوت و پادشاهی، چه کسی مانند سلیمان است که انگشتری به دست داشته باشد؟

هوش مصنوعی: منصبی که در شرق و غرب به عنوان قاضی‌القضات برپا شده، از آن کسی است که به خاطر مقامش، عباسیان را بر دیگران برتری می‌دهد.

هوش مصنوعی: آن کسی که سخن و نوشتارش همچون جادو و سحر است، باید بداند که او نیز مانند گوساله‌ای است در برابر سامری. در واقع، او نیز در مقایسه با قدرت سخنوری و تاثیرگذاری‌اش، در برابر دیگران ضعیف و ناتوان است.

هوش مصنوعی: اگر آب و آتش را در کنار هم بیاورند، او به گونه‌ای عمل می‌کند که بدون هیچ تردیدی، از میان این دو، برترین و مناسب‌ترین را انتخاب می‌کند.

هوش مصنوعی: اگر به دنبال حمیدالدین هستی، باید بدانی که هر وقت به دو لفظ اشاره می‌کنی، هر آنچه که در وصف اوست، نه تنها به نامش، بلکه به ویژگی‌ها و صفاتش نیز مربوط می‌شود.

هوش مصنوعی: در زمان او اگر هنری به ارزشش شناخته می‌شد، نشان از ارزشمندی آن هنر بود. به راستی، هنرمند او مانند تنها پادشاهی است که دارای جواهرهای گرانبهایی است.

هوش مصنوعی: در متن گفته شده که صفی‌الدین عمر، به عنوان یک شخصیت بزرگ و معتبر در جامعه، نشان دهنده قدرت و نفوذی است که می‌تواند بر دیوانگی و نیروهای منفی غلبه کند. به عبارت دیگر، او در جایگاه بالایی قرار دارد که می‌تواند بر قوای شر غلبه کند و از این رو، وجود او به عنوان یک مرجع دینی و اخلاقی، نشانه‌ای از توانایی و قهری در مقابل بدی‌هاست.

هوش مصنوعی: علت بسیار بالایی که او دارد، به گونه‌ای است که مقامش از عرش هم فراتر می‌رود، اما تو با کوتاه کردن منبرش، مقامش را نادیده گرفتی.

هوش مصنوعی: قوانین و احکام دین هر لحظه بر اساس نظر او قوی‌تر و پرمغزتر می‌شود. آیا دیده‌ای که چطور می‌توان با نوشتن او، امر و نهی‌هایی که از نظر دین مطرح شده را بهبود بخشید و از ضعف خارج کرد؟

هوش مصنوعی: ناگهان متوجه شد که تقوای او باعث شده است تا نور آفتاب به سبب حجاب ماه، پنهان شود و این ناشی از بی‌حجابی اوست.

هوش مصنوعی: او هر روز از چهره‌اش طالع و سرنوشت خود را می‌خواند. اما دنیا چه کسی است که از سرنوشتش بی‌خبر باشد؟

هوش مصنوعی: تجلی قدرت و شجاعت در سخنان تاج‌الدین شریعت بی‌همتاست و معنای آن به اندازه‌ی ذوالفقار علی، نماد حق و عدالت، عمیق و تاثیرگذار می‌باشد.

هوش مصنوعی: بلبل باغ ایمان، با حضور خود در مجالس، صبح را زیبا و دل‌انگیز کرده است، به گونه‌ای که مانند گلی در طبیعت شده و پیراهن روز را زیبا آراسته است.

هوش مصنوعی: اگر کسی متوجه می‌شد که در محفل او، هم آبرو و اعتبار خود را از طریق slander (نق زدن) و هم جانش را از طریق آوازخوانی به خطر می‌اندازد، ممکن بود از کارهایش توبه کند.

هوش مصنوعی: من نمی‌دانم که به این نوع سخن چه نامی باید داد. نه می‌توانم بگویم که این نوع گفتار از جنس نبوت است و نه می‌توانم آن را به سحر ارتباط دهم.

هوش مصنوعی: ساقیانی که صحبت‌های او را می‌فهمند، مانند شراب به ما هوش و حواس می‌دهند. پس به گوش خود بگو که باید از ساغر بنوشی و لذت ببری.

هوش مصنوعی: نیرومندی و قدرت استدلال در سخنانی که نظام‌الدین بیان کرده، به اندازه‌ای است که حتی جبرئیل، فرشته بزرگ، به خاطر احترام و ارادت به او خادم و خدمتگزارش شده است.

هوش مصنوعی: کسی که به زمان و رازهای دین آگاهی پیدا کند، اگر نگاهی به صفحه‌ی دل و درونش بیندازد، می‌تواند حقیقتی را بیابد.

هوش مصنوعی: اگر به ورقه‌های آسمان نگاه کنی، می‌بینی که هیچ‌گاه تمام نمی‌شوند و اگر درون او را به علم دین بشناسی، انگار دفتری برای نوشتن آن علم پیدا نکرده‌ای.

هوش مصنوعی: وراثت پیامبران اکنون به این صورت است که علم و تقوی بی‌پایان دارند، بنابراین باید با تواضع در برابر آنها شوید.

هوش مصنوعی: اگر در مدح و ستایش او توانایی نداشتم، مرا ببخشید؛ تا چه اندازه می‌توان حد و مرز شاعری را شناخت؟

هوش مصنوعی: زمانی که ما به پایان راه برسیم و دیگر نتوانیم حرکت کنیم، چه زمانی خواهد بود که کاروانی از ما بگذرد؟ هرگز نمی‌توانیم به قدرت و عظمت یک لشکر دست یابیم.

هوش مصنوعی: اگر با چنین دستگیره‌ای که اگر به اندازه‌ی ارزششان پیوندی برقرار کنند، چرخ بزرگ عالم از کثرت زرق و برق بی‌نیاز می‌شود.

هوش مصنوعی: بلخ را دشنام می‌گویم، اما ای وای، نمی‌توانم این را بگویم زیرا در زمره زرد و بی‌ارزش است.

هوش مصنوعی: ای کاش می‌توانستم سرنوشتم را به میخ قضا و قدر بچسبانم و از این ویژگی‌های زشت و ناپسند رهایی یابم.

هوش مصنوعی: حکم و فرمان سلیمان در دست اوست و هر گونه سخن‌پراکنی یا تهمت زدن به او، باعث خواهد شد که مخلوقاتِ ناپاک همچون دیوان و پری‌ها به او نزدیک شوند و او را مورد آزار قرار دهند.

هوش مصنوعی: به تأمل و دقت نظر کن و درک کن که سخن آخر من چیست؛ حسودان را باید از آنچه که الهی و مقدس است، جدا کرد و به درستی تشخیص داد که یا از کدام منبع نشأت می‌گیرد.

هوش مصنوعی: زندگی من به خاطر این اتهام تلخ شده، اما تو هنوز آن را با لذت می‌خوری، درست مانند اینکه جان شیرینت را می‌بلعی.

هوش مصنوعی: وقتی شخصی از حسد پر می‌شود، رفتار نادرستی از خود نشان می‌دهد و افراد بدطینت در مجالس به ایجاد فضاهای ناپسند و مشکلات می‌پردازند.

هوش مصنوعی: وقتی که او را به عنوان شخصی کارآمد و مناسب معرفی کنند، باید بدانیم که در واقع، ارتباطات و اوضاع او تحت تأثیر شرایطی است که در آن قرار دارد. وضعیت فردی ممکن است به عنوان نتیجه‌ای از شرایط اجتماعی یا شغلی به وجود آمده باشد.

هوش مصنوعی: من به خاطر نمی‌آورم که چه حرفی را نگفته‌ام، اما آن کلمه‌ای که در برابر من قرار دارد، برای من مانند درگاهی به سوی کفر است.

هوش مصنوعی: اگر در زندگی به فکر گذشته باشیم و تنها به آنچه که دیگران درباره‌مان گفته‌اند توجه کنیم، به سرنوشت بدی دچار می‌شویم. اما اگر خودمان را از این اتهامات دور کنیم، می‌توانیم مثل یوسف که از تهمت‌ها و سختی‌ها رهایی یافت، به آرامش برسیم.

هوش مصنوعی: من همیشه از ذات و طبیعتی که خودش هم از وجودش ناخشنود است، بیزارم. در بازار دین، مانند صرافی که پولی برای معامله ندارد، من نیز فاقد آنچه برای تبادل روح و جانم لازم است، هستم.

هوش مصنوعی: توانایی و دانایی‌ای که باعث ایجاد مشکلات در زندگی و سرنوشت نیک یک فرد شده است.

هوش مصنوعی: کسی که زیبایی و تاثیر هنر آفریدگار به او بخشیده، باعث شکوفه‌زدن گل‌ها و درخشیدن ستاره‌ها در آسمان آبی شده است.

هوش مصنوعی: کسی که توانسته است خار اژدها و نیش عقرب را از بین ببرد، بر روی گلبرگ‌های لطیف و زیبا محبت و عشق گذاشته است.

هوش مصنوعی: تا زمانی که شب با زلف خود خاک را زیبا نکرد، روز بر گوشه‌های افق رنگ سرخی نچید.

هوش مصنوعی: زمانی که قدرت او نمایان شد، مانند کسی که موهای شب را شانه می‌زند، در قوس ابروی آسمان، زیبایی و جلوه‌های خاصی را مشاهده کرد.

هوش مصنوعی: در مجالس زیبایی که او به وجود آورده، مانند گلی است که در سرشار از عطر و جذابیت است. آتش عشق او به مانند آتش عود، سوزان و دل‌انگیز است و این احساسات همچون آب، در دل‌ها جاری می‌شود و نوری را که از آن برمی‌خیزد، به وجود می‌آورد.

هوش مصنوعی: کسی که در کارگاه خلقت مشغول است، آفرینش او از مواد اولیه‌ای که در طبیعت وجود دارد، بی‌پایه و اساس است.

هوش مصنوعی: یک عالم بهشتی از آسمان برای مرد روز آبی‌پوش، زیباترین رنگ و بهترین شکل را هدیه داد.

هوش مصنوعی: آن کسی که کمکش، بر زیبایی و جوانی و زیبایی‌های طبیعی درخشش و جلوه‌ای به آن‌ها می‌بخشد و بر سر خروس پیر، تاجی با شکوه قرار می‌دهد.

هوش مصنوعی: اگر کسی به زیبایی و کمال خود توجه نکند و آن را نادیده بگیرد، مانند کسی خواهد بود که در میان خزانه‌ای از گنج‌ها زندگی می‌کند اما از ارزش آن‌ها بی‌خبر است. او در حقیقت در بی‌خبری و نادانی خود فقیر است، حتی اگر به ظاهر دارای ثروت باشد.

هوش مصنوعی: کسی که نامش به‌صورت نخستین بر زبان‌ها نقش بسته، این را می‌گوید: ای خدای بزرگ و تنگ نظر.

هوش مصنوعی: اگر کسی از سرزمینش آسیب و صدمه‌ای دیده باشد، بیشتر از آن چیزهایی که در دوردست‌های این دنیا می‌توان دید، ارزش و اهمیت دارد.

هوش مصنوعی: کسی که باعث می‌شود ستاره‌ها به غضب بیفتند، شیاطین را خلق می‌کند و کسی که لطفش به آتش می‌افزاید، موجب زایش سمندر می‌شود.

هوش مصنوعی: کسی که در دل یک کرم، اثر چند برگ از لعاب را می‌گذارد، در واقع کارگاه یک ماهی‌تراش را برپا کرده است.

هوش مصنوعی: کسی که به زنبوری در دل خود مهربانی و لطف را با نیشی بخشید، از طریق صحبت و گفتگو با صابری، چنین کرده است.

هوش مصنوعی: کسی که از تهی بودن دلش می‌نالد، باید بداند که ساقی لطف و مهربانی‌اش همواره جامی پر از نعمت به دست او می‌دهد، گاه در صحنه جنگ و گاه در لحظات دیگر.

هوش مصنوعی: کسی که به خاطر آفرینش و عظمت آن احساس فروتنی و سرافرازی می‌کند، عقل به او می‌گوید که باید به خاطر این حالت خود، تصمیمی بگیرد و تسلیم نشود، بلکه باید در این مسیر با تدبیر و هوشیاری عمل کند.

هوش مصنوعی: کسی که یک رفتار ناپسند را در مقابل مقام او انجام داد، شیطان را در نزد خداوند حکیم قرار داد.

هوش مصنوعی: کسی که باعث سقوط آدم شد، اگر نبود، تو را از میان بندگان برگزیده و یاری می‌کرد.

هوش مصنوعی: کسی که قوم نوح را در طوفان ویران کرد و از زمین آنها را به عذاب گرفت، همان است که می‌تواند قهر و غضبش را بر دیگران نیز نازل کند.

هوش مصنوعی: کسی که وقتی به خلوت و آرامش خود می‌رسد، تمام غم‌ها و ناپاکی‌ها را از دل خود خارج کند، در آن مکان فقط گرمای عشق و صفا باقی می‌ماند و خبری از شعله‌های آتش و درد نیست.

هوش مصنوعی: شخصی که می‌تواند دشت زیبایی را در عصایی گم کند، مانند چوپانی است که از سرزمینی بدون ناپاکی و اتهام عبور می‌کند.

هوش مصنوعی: کسی که رنگ نیل بر چهرهٔ مریم کشید، به‌گونه‌ای مریم را حفظ کرد که زیبایی دخترانه‌اش از بین نرود.

هوش مصنوعی: کسی که از محبت و مهر مصطفی (پیامبر) برکت و خوشبختی یافته، همچنان پس از عهد و پیمانش در پیغمبری از او پیروی می‌کند.

هوش مصنوعی: کسی که با اشاره انگشتش دو رشته مو را به هم بسته، چرا باید از یک آینه به سوی آسمان نگاهی بیندازد؟

هوش مصنوعی: کسی که ادعایش نیاز به دلیل روشن و قاطع دارد، حتی می‌تواند به کمک زبان سوسمار، به بیان استدلال خود بپردازد.

هوش مصنوعی: اگر بر اسب تفکر خود سفر کنی و به دنبال حقیقت باشی، هرگز از اولین درگاه حضرتش نمی‌گذری و همیشه در آنجا متوقف خواهی شد.

هوش مصنوعی: کسی که هم از نظر عقل و هم از نظر شرع ، ارتکاب شرک در حق خداوند جز به خودش جایز نیست، اگر با اراده و نیتی خاص سوگند بخوری.

هوش مصنوعی: اگر من این سوگند را تفسیر کنم، کافرم، و کافری هستم که در حیرت است و فکر می‌کند هیچکس مانند من چنین نظری ندارد.

هوش مصنوعی: بیا، تو همان کسی هستی که می‌توانم به خاطر تو راست بگویم و سخنی درست بیان کنم. تا وقتی که پایه‌ام محکم باشد و از این کج‌وکوله‌ها دور شوم، می‌توانم درست از کارهایم بگویم.

هوش مصنوعی: وقتی که در بلخ هستم، تحت تأثیر و خاستگاه فرهنگی آنجا، مانند کسی هستم که در مصر چادر بر سر دارد و در رومی خوابیده است.

هوش مصنوعی: هیچ‌کس مانند من در إدارة این ملک چنین بی‌خیال نیست. چه خوب است ملکی که تاج آن بدون کسی که آن را به دوش بکشد، بر سر گذاشته شده باشد.

هوش مصنوعی: دیروز از خاک خاور، مانند ذره‌ای ناشناخته آمده بود، ولی امروز در آنجا چون آفتاب خاور، درخشان و روشن شده است.

هوش مصنوعی: این بیت به نوعی تعجب شاعر را از چیزهایی بیان می‌کند که ممکن است غیرعادی یا غیرمنتظره به نظر بیایند. شاعر می‌گوید که از افرادی که با آنها در ارتباط است، چیزهایی به یادش می‌آید که عجیب و غیرمنتظره است، مانند این که چگونه آب می‌تواند از خشکی و آتش می‌تواند رطوبت به وجود آورد. این بیان نشان‌دهنده‌ی تضادها و تناقضاتی است که انسان‌ها در زندگی تجربه می‌کنند.

هوش مصنوعی: اگر همه‌ی این مشکلات و سختی‌ها را نادیده بگیرم، در درون خودم می‌دانم که عقل و درک من در مقابل بسیاری از احتمالات و چیزهایی که ممکن است انجام دهم، وجود دارد.

هوش مصنوعی: به چه چیزی می‌توانم بگویم، وقتی که چنین مکانی وجود دارد که اگر دیوی به آن وارد شود، از بیرون بر همه تسلط خواهد یافت؟

هوش مصنوعی: تا زمانی که در جستجوی فرصت هستی و حسد را از گوشه‌ای پنهان به سمت دشت می‌آوری، غصه‌ای که ده سال در دلت مانده را به یغما می‌بری.

هوش مصنوعی: هیچ فرد عاقلی این کار را نمی‌کند، مگر اینکه یک اعتقاد خوب و اصول درست را به طور کامل کنار بگذارد.

هوش مصنوعی: اگر بخواهی با دشمنان خود خیلی به آرامی و بی‌دردسر کنار بیایی، مانند این است که بخواهی جمع کردن موش‌های بی‌خطر را با پلنگی خطرناک توجیه کنی. این کار به هیچ وجه منطقی نیست و نشان‌دهنده بی‌فکری است.

هوش مصنوعی: تا زمانی که به حال خودت درآیی و مستقر شوی، رقیب (خصم) دچار سرگردانی خواهد شد، زیرا او مانند تو مشغول حرف زدن بی‌پایه و اساس است.

هوش مصنوعی: من به قدری در این لحظات مشغول و درگیر هستم که دیگران از بی‌فرصتی احساس ناتوانی و ضربه می‌کنند، حتی اگر به بزرگان شعر همچون بوف‌بکار و بحتری هم اشاره کنیم.

هوش مصنوعی: اگر عقاب و پوستینش سخنی نگفت، نمی‌توان گفت که بهتر است. حتی این توانایی را دارد که در دریا نیز مشکل ایجاد کند.

هوش مصنوعی: تعدادی از مشکلات و دشواری‌هایی که من تحمل کرده‌ام، باعث رشد و شکوفایی من شده است. هرجا که فکر می‌کنی بدون زحمت و تلاش به موفقیت می‌رسی، اشتباه می‌کنی.

هوش مصنوعی: شخصی که از یاجوج به او تهمت زده شده، هرگز زیر فشار و مشکل نمی‌رود، به ویژه در وضعیتی که تقویت‌کننده‌ای مانند اسکندر داشته باشد.

هوش مصنوعی: یک داستان را که از زبان همشهری‌ات می‌شنوی، در نظر بگیر تا به این فکر نیفتی که راه غلطی را بپیمایی.

هوش مصنوعی: کسی به من گفت که او در عیب و نقص‌هایی که دارد، به نوعی غریبه‌ای در این شهر است. بلخ به او پاسخ داد که همین عیب‌ها هم بخشی از کمال او به شمار می‌رود. بنابراین، حتی اگر عیب‌هایی دارد، نباید آن‌ها را ناسزا شمرد.

هوش مصنوعی: اگر کسی در دنیا غریب باشد، مثل این است که در مقام و مرتبه‌اش آسمان به او بگوید زمین هر لحظه در حال تغییر است.

هوش مصنوعی: خاک پای افرادی که از بلخ هستند، به خاطر جایگاه والایشان در این شهر، بر من که هم‌تراز و هم‌رتبه با آنها هستم، مبارک و گران‌قدر است.

هوش مصنوعی: خوشا به حال تاریخ این نوشته که فرمانده‌ای به بلخ رفته و علم و شأن طغرل را دارد و نظر ناصرالدین را نیز دنبال می‌کند.