برگردان به زبان ساده
زهی کارت از چرخ بالا گرفته
حدیثت ز چین تا به صنعا گرفته
هوش مصنوعی: عجب کار بزرگی کردی، که از دورترین نقاط زمین، داستان تو را از چین تا صنعا نقل کردهاند.
رکاب ترا چرخ توسن بسوده
عنان ترا بخت والا گرفته
هوش مصنوعی: به زین اسب تو مسیر را هموار کرده و بخت بلند تو را در اختیار دارد.
به نامت هنر فال فرخنده جسته
به یادت خرد جام صهبا گرفته
هوش مصنوعی: با نام تو، هنر و نشانهای خوشبختی به دست آمده و به یاد تو، عقل و هوش مانند جامی پر از نوشیدنی خوشمزه است.
زهی نعل شبدیز و لعل کلاهت
ز تحتالثری تا ثریا گرفته
هوش مصنوعی: چه نیکوست نعل شبدیز و لعل کلاهت که از زیر خاک تا آسمان بلندی گرفته شده است.
به هنگام جود و به گاه سخاوت
دل و همتت رسم دریا گرفته
هوش مصنوعی: در زمان بخشندگی و مهربانی، دل و تلاشت را مانند دریا وسعت و عمق ببخش.
ز لفظ خطیبان مدحت سرایت
همه عرصهٔ عالم آوا گرفته
هوش مصنوعی: از سخنان سخنرانان، ستایش و تمجید همهجا در عالم پخش شده و به گوش همه رسیده است.
به یک حمله در خدمت شاه عالم
همه ملک جمشید و دارا گرفته
هوش مصنوعی: در یک حمله، به خدمت پادشاه بزرگ، همهی داراییها و املاک جمشید و دارا به چنگ آمده است.
به فر و به اقبال سلطان عالم
سر و افسر و ملک دنیا گرفته
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و شانس، پادشاهی که بر جهان حکمرانی میکند، تاج و تخت و سلطنت را به دست آورده است.
زمان و زمین را بساط کلامت
چو خورشید بالا و پهنا گرفته
هوش مصنوعی: زمان و زمین به واسطه سخن تو مانند خورشیدی در آسمان گسترده و روشن شدهاند.
سر تیغت از خون او داج دشمن
ز شنگرف و سیماب سیما گرفته
هوش مصنوعی: تیغ تو به خاطر خون او به رنگ قرمز و نقرهای درخشان شده است.
گه از خون دل رنگ یاقوت داده
گه از رنگ خون رنگ مینا گرفته
هوش مصنوعی: گاهی از دل شاداب و سرشار از عشق، حالتی از زیبایی و درخشش مثل یاقوت پیدا میکند و گاهی هم از درد و رنج خود حالتی شبیه به رنگ خون میگیرد.
تویی سرفرازی که هست آفرینت
ز اقصای چین تا به بطحا گرفته
هوش مصنوعی: تو کسی هستی که شکوه و بزرگیات مورد ستایش قرار گرفته و شهرتت از دورترین نقاط چین تا سرزمین بطحا رسیده است.
من مدحخوان را شب و روز نکبت
در انواع تیمار تنها گرفته
هوش مصنوعی: من شعرای مدحگویی را در هر لحظه به خاطر سختیها و رنجهایی که دارم، تنها و بییاور میبینم.
ز آمیزش عالم و طبع عالم
دلم نفرت و طبع عنقا گرفته
هوش مصنوعی: از ترکیب دنیای مادی و روحی که درونم وجود دارد، در دلم کینه و احساس ناخوشایندی به وجود آمده است.
شب محنت من ز امداد فکرت
درازی شبهای یلدا گرفته
هوش مصنوعی: شبی را که در آن به خاطر فکر کردن به سختیها و مشکلاتم بیدار ماندهام، مانند شبهای یلدا طولانی و تاریک است.
مرا صنعت چرخ توسن شکسته
مرا صولت دهر رعنا گرفته
هوش مصنوعی: من در چنگال مشکلات گرفتار آمدهام و سختیهای زندگی بر من سایه افکنده است.
گهم نکبت چرخ اخضر گرفته
گهم حلقهٔ دام سودا گرفته
هوش مصنوعی: زندگی گاهی با مشکلات و ناخوشیها همراه است و گاهی انسان در دام افکار و خواستههای شدید گرفتار میشود.
من از وحشت دل سوی حضرت تو
چو موسی ره طور سینا گرفته
هوش مصنوعی: من از ترس و اضطراب دل به سوی تو میآیم، مانند موسی که راه را در کوه طور سینا پیدا کرد.
ز خورشید رای تو و نور دستت
همه دهر نور تجلی گرفته
هوش مصنوعی: نور فکر تو و روشنی دستانت باعث شده که تمام دنیا درخشش و روشنایی بگیرد.
ز برهان جیب تو و معجزاتت
سواد زمین دست بیضا گرفته
هوش مصنوعی: از دلایل و نشانههای کارهای تو، زمین به روشنایی و فهم دست یافته است.
من اندر شکایات امروز و امشب
در عشوهٔ شب ز فردا گرفته
هوش مصنوعی: امروز و امشب در دل خود غم و شکایت دارم، ولی زیباییهای شب باعث شده تا از فردا امید داشته باشم.
سر دامن و آستین بلا را
چو وامق سر زلف عذرا گرفته
هوش مصنوعی: در بیتی به تصویر کشیده شده است که شخصی به تنگنا و دشواریهایی گرفتار آمده، به گونهای که سر دامن و آستین مشکلات را به دقت و با جدیت در دست گرفته است. تحمل این بار احساساتی به او بستگی دارد و او مانند وامق، جانباخته در عشق عذرا، در این وضعیت قرار گرفته است. این احساس عمیق از عشق و تحمل ناکامی، وضعیت را به وضوح نشان میدهد.
ز بس دهشتجان و دل دست کل را
رها کرده و پای اجزا گرفته
هوش مصنوعی: به خاطر شدت ترس و وحشت، جان و دل از دست کل رها شده و اجزا را در دست گرفتهاند.
ز قرآن ربوده کمال فصاحت
وز انجیل خط معما گرفته
هوش مصنوعی: از قرآن زیباییهای سخنوری گرفته و از انجیل رمز و رازها را به دست آورده است.
در خدمتت اختیاری نمانده
در حضرتت جمع غوغا گرفته
هوش مصنوعی: در حضور تو دیگر انتخابی باقی نمانده و همه جا پر از هیاهو و شلوغی شده است.
همیشه که نامست از حسن یوسف
جهانی حدیث زلیخا گرفته
هوش مصنوعی: هرگز از زیبایی یوسف سخن نمیافتد و در دنیا داستان زلیخا همواره حاضر است.
بمان ای خداوند و مخدوم عالم
که هست از تو دین قدر والا گرفته
هوش مصنوعی: ای خداوند و پادشاه عالم، بمان که دین با ارزش و عالی از تو نشات گرفته است.