برگردان به زبان ساده
ذوالجلال است آن که در وصف جلالش بار نیست
هرچه خواهد آن کند کاری برو دشوار نیست
هوش مصنوعی: ذات الوهیت است که در توصیف عظمتش هیچ بار و زحمتی وجود ندارد و هرچه بخواهد، میتواند به راحتی انجام دهد؛ بنابراین هیچ کاری برای او دشوار نیست.
ملک او را ابتدا و انتها و عزل نیست
ذات او را آفت و کیفیت و مقدار نیست
هوش مصنوعی: خدای ملک، آغاز و پایانی ندارد و هیچکس نمیتواند او را از مقامش عزل کند. ذات او نه آفتی دارد و نه کیفیت و مقداری.
آن خداوندی که هست او بینیاز از بندگان
وان جهانداری که او را حاجب و جاندار نیست
هوش مصنوعی: خدای بزرگ و بینیاز از بندگان است و او سلطانی است که نیازی به واسطه و موجودات دیگر ندارد.
بنده را کسب است و کسب بندگان مخلوق اوست
بیقضای او خلایق را یکی کردار نیست
هوش مصنوعی: بنده کاری دارد و کار بندگان از اوست. بدون خواست او، هیچیک از مخلوقین هیچکار نمیتوانند انجام دهند.
در ره اسلام بیتوفیق او تکبیر نیست
در سپاه کفر بیخِذْلان او زُنار نیست
هوش مصنوعی: در راه اسلام اگر او موفق نباشد، به معنای واقعی کلمه هیچ حرکتی وجود ندارد و در برابر لشکر کفر، اگر او یاری نکند، هیچ حمایتی نخواهد بود.
آب و گل را در خدایی کدخدایی کی رسد
در ربوبیت خداوند جهان را یار نیست
هوش مصنوعی: آب و گل نمیتوانند به مقام خدایی برسند؛ هیچ چیز در جهان به اندازه خداوند قادر نیست و قدرت ربوبیت او را نمیتواند داشته باشد.
هیچ مخلوقی نداند سِرّ خالق در جهان
گر تو مخلوقی تو را با سِرّ یزدان کار نیست
هوش مصنوعی: هیچ موجودی نمیتواند راز خداوند را در دنیا بفهمد. اگر تو هم مخلوقی هستی، نباید خود را با رازهای خداوند درگیر کنی.
آن که مومن را وعید جاودان گوید به رحم
او چنان داند که ایزد راحم و غفار نیست
هوش مصنوعی: کسی که مومن را به عذاب ابدی تهدید میکند، به نوعی بر این باور است که خداوند رحمت و بخشش ندارد.
سر ایزد را مجوی از نقطهٔ پرگار دهر
زانکه سر ایزدی در نقطه و پرگار نیست
هوش مصنوعی: در جستجوی حقیقت و خداوند نباید به اندازه و وسعتهای دنیوی اکتفا کرد، زیرا خداوند فراتر از محدودیتها و اندازههای دنیوی است و نمیتوان او را در قالبهای ساده و مشخصی گنجاند.
قدرت او را همی بینی به چشم معرفت
پیش چشم تو ز شبهت پردهٔ دیوار نیست
هوش مصنوعی: قدرت او را میتوانی با چشم بصیرت ببینی؛ پیش روی تو، مانند پردهای که بر دیواری کشیده شده باشد، هیچ مانعی وجود ندارد که تو را از درک او بازدارد.
هرچه هست اندر جهان از قدرت و اِبداع اوست
قدرت و ابداع کار گنبد دوار نیست
هوش مصنوعی: هر چیزی که در این دنیا وجود دارد، ناشی از توانایی و خلاقیت اوست و هیچ چیز از کارگردانی و چرخش گنبد آسمان نیست.
کوکب سیار برگردون چو مجبوران چراست
گر نشان قهر او بر کوکب سیار نیست
هوش مصنوعی: ستارهای که در آسمان میچرخد، مانند کسانی که تحت فشار هستند، چرا در حال حرکت است؟ اگر نشانهی خشم او بر آن ستاره وجود ندارد.
گر خرد داری نداری تکیه بر مهر جهان
کز جهان غدار تر هم در جهان غدار نیست
هوش مصنوعی: اگر ذهن روشنی داری، نیازی به تکیه بر محبتهای دنیا نیست، زیرا در این دنیا، حتی خیانتکارتر از دنیا هم وجود ندارد.
ور سخن دانی ندانی راحت از دور فلک
کز فلک مکارتر زیر فلک مکار نیست
هوش مصنوعی: اگر بدانید که در دنیا چه میگذرد، راحتتر زندگی خواهید کرد، زیرا دور از آسمان، زیر آسمان هیچچیز مکارتر و فریبندهتر نیست.
جان ازین گیتی مدان گیتی به یک لحظت رسد
ای عجب گویی مسافت در میان بسیار نیست
هوش مصنوعی: زندگی را در این دنیا کوچک نشمار، زیرا این دنیا ممکن است در یک لحظه به پایان برسد. جالب است که فاصلهای که بین ما و آن هدف نهایی وجود دارد، به نظر نمیرسد زیاد باشد.
آن دلی باشد سزای بارگاه مغفرت
کاندر آن دل جز سپاه معرفت را بار نیست
هوش مصنوعی: دلهایی که شایستهی دریافت رحمت الهی و مغفرت هستند، تنها دلهایی هستند که در آنها جز فهم و شناخت حقایق چیزی دیگری وجود ندارد و بار سنگینی بر دوش آن دلها نیست.
ابر لولو بار هست اندر هوا وقت بهار
در هوای مغفرت جز ابر رحمت بار نیست
هوش مصنوعی: در فصل بهار، ابرها مانند مروارید در آسمان میبارند و در هوای بخشش و رحمت، فقط بارش رحمت وجود دارد.
سر مومن هست در دریای ایمان چون صدف
وان صدف چون بنگری بی لؤلؤ شهوار نیست
هوش مصنوعی: سر مومن مانند یک صدف در عمق دریای ایمان قرار دارد و اگر به این صدف نگاه کنی، بدون دُرّ و لؤلؤی شهوات نیست.
گر کسی لعنت کند بر مومنان از اعتقاد
درکف کفرست اگرچه در صف کفار نیست
هوش مصنوعی: اگر کسی به مومنان لعنت بفرستد و آنها را مورد نفرت قرار دهد، نشاندهنده کفر در دل اوست، حتی اگر در گروه کافران بهطور علنی قرار نگیرد.
ور به استغفار از آن لعنت بخواهد عذر خویش
خلق را در لعنت او جای استغفار نیست
هوش مصنوعی: اگر کسی از خداوند بخواهد که از لعنت او بیامرزد، باید بداند که عذرخواهی او از مردم در برابر آن لعنت بیفایده است و جایی برای بخشش وجود ندارد.
مرد برخوردار گردد هم ز دین و هم ز عقل
مدبرست آن کاو ز دین و عقل برخوردار نیست
هوش مصنوعی: انسانی که هم به دین و هم به عقل درست دسترسی دارد، به بهرهمندی و کامیابی واقعی نائل میشود. اما کسی که از هر دو این ویژگیها بیبهره است، نمیتواند به نتیجهای مطلوب برسد.
خفته را از راه گمراهی برانگیزد بهعلم
آنکه علمش جز دلیل دولت بیدار نیست
هوش مصنوعی: کسی که دارای علم و دانش است، میتواند فردی را که در خواب و غفلت است، از مسیر نادرستش بیدار کند. این علم تنها نشانهای از حاکمیت و قدرت است و بدون آن، تأثیرگذاری واقعی ندارد.
