برگردان به زبان ساده
تا گه از جم یادگارست این همایون روزگار
این جهان هرگز مباد از شاه عالم یادگار
هوش مصنوعی: تا زمانی که آثار و یادگاری از جمشید وجود دارد، این دوران خوش و شکوهمند هم ادامه دارد. امیدوارم این دنیا هیچگاه از یادگارهای پادشاه عالم خالی نشود.
باد میمون و مبارک صدهزاران جشن جم
بر خداوندی که چون جم بنده دارد صدهزار
هوش مصنوعی: باد خوشی و سعادت در همه جا در حال وزیدن است و جشن های فراوانی برای خداوند برپا میشود. او مانند جم، بندهاش را به هزاران شکل دارد و به او قدرت و برکت داده است.
سایهٔ یزدان ملک سلطان که از تأیید بخت
پیش از آدم کرد عالم عدل او را اختیار
هوش مصنوعی: سایهٔ خداوند، حاکم و پادشاهی است که به واسطهٔ حمایت بخت، پیش از خلقت آدم، حکومت عادلانهٔ او بر جهان برقرار شده است.
همتش کرده است ناز نیکخواهان را چو نور
رفعتش کردست نور بدسگالان را چو نار
هوش مصنوعی: همت بلند او باعث شده تا کامخوشان را به ناز و نعمت بکشاند، و در عین حال، نور وجودش به قدری درخشان است که بدخواهان را نیز به روشنی میآورد و در برابرش مانند آتش زبانه میکشند.
پادشاهی را کند رای بلندش تربیت
پادشاهان را دهد عدل تمامش زینهار
هوش مصنوعی: پادشاهی با فکر و تدبیر بالا، باید پرورشدهنده پادشاهان دیگر باشد و عدالت کامل را در حکومت خود برقرار کند.
گر نه خورشیدست و رضوان است در شاهی چرا
او زمین گردون نهادست و جهان فردوس وار
هوش مصنوعی: اگر این زمین به خاطر خورشید و بهشت ازلی ساخته نشده، پس چرا این زمین را همچون آسمان بر افراشته و جهانی بهشتگونه فراهم کرده است؟
خلق را آسایش خلد و نهیب محشرست
بزمگاهش روز بزم و بارگاهش روز بار
هوش مصنوعی: آسایش و آرامش مردم در بهشت و ترس از روز قیامت است. در حقیقت، مکان خوشی و شادی آنها روز جشن و محل بزرگداشتشان روزهایی پر از خوشی است.
تیغگوهردار او از آسمان آمد مگر
زانکه زخمش بر مخالف هست زخم ذوالفقار
هوش مصنوعی: تیغ بلندی که او دارد از آسمان نازل شده است، مگر اینکه زخمش بر دشمنانش مانند زخم ذوالفقار باشد.
دوستان را جان فزاید روز مهر و خرمی
دشمنان را جان گزاید روز کین و کارزار
هوش مصنوعی: در روزهای خوشی و سرزندگی، دوستان بیشتر زندگی و نشاط میگیرند، اما در روزهای جنگ و دشمنی، دشمنان با سختی و درد مواجه خواهند شد.
قاف تا قاف جهان را داور است و پادشاه
شرق تا غرب زمین را خسروست و شهریار
هوش مصنوعی: جهان از یک سو به سوی دیگر تحت حکم و نظارت یک قاضی و پادشاه بسیار قدرتمند است. او در شرق و غرب زمین سلطنت و فرمانروایی دارد.
زان همایون تر نباشد ملک را صاحبقران
زو مبارکتر نباشد خلق را پروردگار
هوش مصنوعی: هیچ چیزی در این جهان برتر از آن پادشاه نیست و هیچکس نیکوتر از او برای رستگاری مردم نیامده است.
شهریارا برخور و شادی کن و رامشفزای
زین همایون نوبهار و زین مبارک روزگار
هوش مصنوعی: شاعر از شهریار میخواهد که با شادی و نشاط زندگی کند و از نعمتهای بهار خوشبختی و روزهای خوب بهرهمند شود.
عالم از عدل تو همچون نوبهاری بشکفید
روزگار تو همه خرم سزد چون نوبهار
هوش مصنوعی: دنیا با عدالت تو مانند بهاری زیبا شکوفا میشود و روزگار تو شایسته است که مانند فصل بهار شاداب و سرزنده باشد.
وقت آن آمد که فرماییکشیدن بامداد
تخت زیرگلستان و رخت زیر لالهزار
هوش مصنوعی: زمان آن فرارسیده است که بگویی باید در آغاز صبح تخت را زیر درختان گل و لباس را در کنار لالهها قرار دهیم.
چهرهٔ جانان شناسی لاله را در بوستان
قامت دلبر شماری سرو را بر جویبار
هوش مصنوعی: اگر چهرهٔ محبوب را بشناسی، مانند لالهای زیبا در باغ به نظر میرسد و قامت دلبر همچون سرو بلند و خوشتراش است که در کنار جویبار قرار دارد.
بر شکوفه بادهنوشی کاو بود چون روی دوست
وز بنفشه شاد باشی کاو بود چون زلف یار
هوش مصنوعی: نوشیدن شراب بر روی شکوفهها شبیه است به زیبایی و چهرهٔ دوست، و شادابی از بنفشه همانند زلف یار است.
روز نوروزست و هر بنده نثار آرد همی
بنده ی شاعر همی خواهد که جان آرد نثار
هوش مصنوعی: امروز روز نوروز است و هر کس میخواهد چیزی به عنوان نذر و هدیه به دیگران بدهد. شاعر نیز آرزو میکند که جانش را به عشق تقدیم کند.
تا شمارست و قیاس از آسمان و آفتاب
ملک بادت بیقیاس و عمر بادت بیشمار
هوش مصنوعی: زمانی که میتوانی آسمان و آفتاب را اندازهگیری کنی، عمر تو نامحدود و بینهایت است و پادشاهیات هم قابل مقایسه نیست.
با نشاط و رامش و پیروزی و نیکاختری
همچنین نوروز صد نوروز دیگر برگذار
هوش مصنوعی: با شادی و خوشحالی، پیروزی و خوشاقبالی، نوروزی دیگر را مانند هزار نوروز گذشته جشن بگیرید.
شادی و شاهی و کام و می همه در دست توست
شاد باش و شاه باش و کام جوی و میگسار
هوش مصنوعی: شادی، قدرت، خوشبختی و نوشیدن شراب همه در دستان تو قرار دارد. پس خوشحال باش، رفتار خود را مانند یک پادشاه تنظیم کن و به دنبال خوشیها و لذتها برو.
