برگردان به زبان ساده
حَبَّذا این باغ خرم وین همایون روزگار
مرحبا این بزم فرخ وین مبارک شهریار
هوش مصنوعی: این باغ زیبا و این روزگار خوش، بسیار مورد ستایش است. این میهمانی شاد و این پادشاه مبارک، همگی خوشایند و لذتبخش هستند.
شهریاری جانفزای و روزگاری دلگشای
آنت زیبا شهریار و اینت زیبا روزگار
هوش مصنوعی: ای شهریار با جانفزای تو و روزگار خوشایندت، تو زیبایی و مایهی دلگرمی من هستی.
شاه خورشید است و تختش چون سپهر هفتمین
شاه رضوان است و باغش چون بهشت کردگار
هوش مصنوعی: پادشاهی مانند خورشید میتابد و تخت او مانند آسمان هفتم است. او در بهشت جای دارد و باغش چون باغهای بهشت خداوند زیبا و دلانگیز است.
جبرئیل از جنت آوردست گویی این عجب
هر نسیمش را نبات و هر درختش را ثمار
هوش مصنوعی: جبرئیل از بهشت هدیه آورده است، هر نسیمش گیاه و هر درختش میوهای دارد که شگفتانگیز است.
راست گویی روی حوران است و قد نیکوان
هرکجا بینیگل گلزار و سرو جویبار
هوش مصنوعی: راستگویی، ویژگی افرادی است که به زیبایی و نیکی مشهورند. هر جا که گل و گیاه و درختان زیبا باشد، حقیقت و صداقت نیز به چشم میآید.
گر ندارد نسبت از کافور و عنبر پس چراست
باد او عنبرفشان و شاخ او کافور بار
هوش مصنوعی: اگر نسبت و رابطهای با کافور و عنبر ندارد، پس چرا بوی خوشش مثل عطر عنبر است و شاخهاش بوی کافور میدهد؟
خرم است آن باغ و سلطان اندرو خرم دل است
یُمن دارد بر یمین و یُسر دارد بر یسار
هوش مصنوعی: باغی که در آن، شادی و سرزندگی موج میزند، زیبا و خوشایند است. در این باغ، دلِ خوشی و سرور سلطان، باعث برکت و خوشبختی در دو سمت راست و چپ آن میشود.
همچنان کاو اختیار است از ملوک شرق و غرب
روزگار او ز ایام ملوک است اختیار
هوش مصنوعی: همچنان که او در انتخاب و انتخابگری دست دارد از جمله پادشاهان شرق و غرب، دوران وی، انتخابی از روزگار پادشاهان است.
نوبهار و مهرگان در سال یک بارست و بس
شاه را هر روز باشد مهرگان و نوبهار
هوش مصنوعی: بهار و جشن مهرگان در سال فقط یک بار برگزار میشود، اما محبت و دوستی شاه هر روز برقرار است.
رحمت ایزد بر آن شاهیکه از شمشیر او
بند شاهی محکم است و اصل دولت استوار
هوش مصنوعی: خداوند بر آن پادشاه رحمت کند که قدرت و سلطنتش به شمشیر او وابسته است و بنیاد دولت او پایدار است.
تاکه باشد کوکب وگردون نباشد هر دو را
بی رضای او مسیر و بیمراد او مدار
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستاره و آسمان وجود دارند، هیچکدام از آنها بدون خواست و اراده خدا نمیتوانند حرکت کنند و هیچکدام نمیتوانند به مقصود خود برسند.
افتخار خسروان باشد بهدنیا و بهدین
اعزت افزای جهان باشد امیر نامدار
هوش مصنوعی: افتخار پادشاهان این است که در دنیا و دین، منشأ عزت باشند و امیرانی که نامدارند، موجب افزایش آزادی و احترام در جهان شوند.
شرق و غرب او راست از بهر صلاح ملک و دین
گه ز شرق آرد اسیر و گه ز غرب آرد شکار
هوش مصنوعی: شرق و غرب به خاطر مصلحت مملکت و دین به کار گرفته شدهاند، گاهی از شرق افرادی را به اسیری میآورد و گاهی از غرب به عنوان شکار بهرهبرداری میکند.
هرکه با فرمان و پیمانش نماید سرکشی
بر زمین آرد سرش گر بر فلک دارد حصار
هوش مصنوعی: هرکس که بر خلاف دستورات و وعدههایش رفتار کند، بر روی زمین به سرنوشت بدی دچار میشود، حتی اگر در آسمان نیز خود را محفوظ بداند.
ای جهانداریکه هستی قبلهٔ هر تاجور
وی شهنشاهی که هستی خسرو هر تاجدار
هوش مصنوعی: ای فرمانروای جهانی، تو مقصد و آماج هر پادشاهی هستی. و ای پادشاهی که تو هستی، تو سرور و بزرگمنش هر تاجدار به شمار میروی.
در جهانداری تویی بر هر چه خواهی کامران
در شهنشاهی تویی بر هرکه خواهی کامکار
هوش مصنوعی: در رهبری و اداره جهان، تو توانمندی و در پادشاهی، موفقیت و کامیابی در اختیار توست.
هیبت تو نام گمراهان دولت کرد ننگ
دولت تو فخر بدخواهان ملت کرد عار
هوش مصنوعی: وقتی که تو در میدان ظاهر میشوی، به خاطر قدرت و جلال تو، نام گمراهان به رسمیت شناخته میشود و باعث میشود که بدخواهان به خود ببالند و به افتخار بپردازند. در واقع، این وضع برای تو باعث عار و خجالت است.
مهر تو گویی که نیسان است کز ریحان اُنس
دل کند خوشبوی و بر رخ بشکفاند لالهزار
هوش مصنوعی: معنای این بیت این است که محبت و زیبایی تو همچون فصل بهار است که از گلها و عطرهای خوشبو الهام گرفته و عشق را از دل میزداید و بر چهره جلوهای شگفتآور میبخشد.
بر کفت گویی که باران است از ابر سخا
نفع او اندر جهان پیدا و ناپیدا شمار
هوش مصنوعی: شخصی با زبانی دلنشین میگوید که باران از ابر بخشندگی میبارد و اثر نیک آن در جهان هم بهروشنی و هم بهخفا وجود دارد.
امر تو گویی که ایمان است کز ارباب عقل
هرکه از امرت برون آید شود مقهور و خوار
هوش مصنوعی: حرف تو چون دستوری است که به آن ایمان دارند و هر کس که از آن فرمان خارج شود، از دیدگاه خردمندان ذلیل و حقیر میشود.
خشم تو گویی که خذلان است کز اعدای ملک
هرکه را دریابد آنکس زو گردد خاکسار
هوش مصنوعی: خشم تو مانند ابرهای تیرهای است که بر دشمنان سلطنت میتازد و هر کسی را که به دام تو بیفتد، در مقابلت به خاک میافتد و ذلیل میشود.
تا بود گردون گردان هفت و سیارات هفت
تا بود عنصر چهار و طبع گیتی بر چهار
هوش مصنوعی: تا زمانی که آسمان به دور خود میچرخد و هفت سیاره وجود دارد، چهار عنصر نیز وجود دارند و طبیعت زمین به چهار قسمت تقسیم شده است.
حال و مال و سال و فال و اصل و نسل و تخت و بخت
بر مرادت باد هر هشت ای سرافراز تبار
هوش مصنوعی: ای سرافراز و افتخارآفرین، آرزو دارم که حال و روزت خوب باشد، برکت و ثروت نصیبت شود، دوران عمرت پربرکت و موفق باشد، سرنوشت خوبی داشته باشی و نسلت نیز به افتخار و عزت برسد.
حال نیکو مال افزون سال فرخ فال سعد
اصل قایم نسل باقی تخت عالی بخت یار
هوش مصنوعی: حال خوش و نیکو به معنی زندگی خوب و خوشبختی است. دارایی زیاد و روزگار خوش، نشان از این دارد که مقدرات و سرنوشت خوبی در انتظار فرد است. نسل و خانوادهای که پابرجا و پایدار هستند، میتوانند به زندگی خوب و آیندهای روشن کمک کنند. همچنین، نشانههایی چون قدرت، موفقیت و همراهی خوب در زندگی باعث خوشبختی و کامیابی میشود.
