برگردان به زبان ساده
فرخنده باد عید شهنشاه دادگر
سلطان شرق و غرب و شهنشاه بحر و بر
هوش مصنوعی: تبریک به عید بزرگ پادشاهی که دادگر و عادل است، سلطانی که بر شرق و غرب حکومت میکند و بر دریاها و خشکیها سلطنت دارد.
صاحبقران عالم و دارندهٔ زمین
آموزگار دولت و فرماندهٔ بشر
هوش مصنوعی: این فرد، مالک علم و زمین است و به عنوان معلم دولت و رهبر انسانها شناخته میشود.
شاهی که هست در شرف و اصل خویشتن
افراسیاب صورت و آلب ارسلان گهر
هوش مصنوعی: پادشاهی که در مقام و نژادی که دارد شبیه افراسیاب است و از نظر ویژگیها و صفات مانند آلب ارسلان میباشد.
سلطان عادل است و جهان جمله آن اوست
واندر کمال و عقل جهانی است مختصر
هوش مصنوعی: سلطان عادل حکمرانی است که بر همه جهان تسلط دارد و ویژگیهای کمال و عقل را به طور مختصر در خود دارد.
بگشاد بخت فرخ او پّر و بال خویش
فتح است زیر بالش و عدل است زیر پر
هوش مصنوعی: بخت خوش او به خوبی باز شده و به او بال و پر داده است. زیر بال او پیروزی و عدالت قرار دارد.
عالم به دست اوست گمان میبرم که هست
یکدست او قضا و دگر دست او قَدَر
هوش مصنوعی: به نظر من، جهان تحت کنترل اوست و همه چیز به سرنوشت و تقدیر او وابسته است.
بس شاه و میرلشکر و بس خصم جنگجوی
کز دولت و سعادت سلطان دادگر
هوش مصنوعی: بسیارند پادشاهان و فرماندهان و دشمنان جنگجو که به خاطر قدرت و خوشبختی سلطان عادل به وجود آمدهاند.
آن شاه شد مسخر و آن میر شد رهی
آن خصم شد مزور و آن جنگ شد هدر
هوش مصنوعی: در این وضعیت، آن پادشاه به تسلیم درآمد و آن فرمانده به راهی جدید و کوشا تبدیل شد. دشمن به فریبکاری پرداخت و جنگ به نتیجهای بیارزش رسید.
شاها تو را خدای هنر داد و بخت نیک
زیرا که بخت نیک بود مایهٔ هنر
هوش مصنوعی: ای شاه، خدای هنر و سرنوشت نیک به تو بخشیده شده است، زیرا که سرنوشت نیک خود موجب بروز هنر و توانایی در تو شده است.
با جان بیبصر نبود هیچکس عزیز
جان است خدمت تو و دیدار تو بصر
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند به درستی جان را بدون بینایی درک کند؛ چون عزیزترین چیز برای جان، خدمت به تو و دیدن توست.
خواهد که جان خویش فروشد به زرّ و سیم
هر خسروی که نام تو خواند ز سیم و زر
هوش مصنوعی: هر شخصی که نام تو را با طلا و نقره یاد کند، آرزو دارد که جانش را برای آن مال و ثروت بفروشد.
دیدار توست حج همه خلق روز عید
ایوان توست کعبه و درگاه تو حَجَر
هوش مصنوعی: دیدار تو در روز عید، هدف اصلی تمام مردم است. ایوان تو مثل کعبه است و درگاه تو به مانند سنگ مقدس (حجر) میباشد.
از صد هزار حج پذیرفته بهترست
این عدل کردن تو و این همت و نظر
هوش مصنوعی: بهتر است که این انصاف و تلاش و توجه تو از صد هزار حج مقبول ارزشمندتر باشد.
گرچه ز بهر طاعت و خشنودی خدا
هستند حاجیان به سوی کعبه راهبر
هوش مصنوعی: هرچند حاجیها برای انجام عبادت و جلب رضایت خداوند به سوی کعبه میروند، ولی آنان هدفهای دیگری نیز در این سفر دارند.
پیش تو آمدی به زیارت هزار بار
گر سنگ کعبه راه پُرستیّ و جانور
هوش مصنوعی: اگر سالها به زیارت تو بیایم و حتی اگر سنگ کعبه را بپرستم و جانوران را عبادت کنم، باز هم در مقامت و حضور تو هیچ چیز به اندازه تو ارزش ندارد.
عیدت به فال نیک بشارت همی دهد
کامسال کار توست همه نصرت و ظفر
هوش مصنوعی: عید تو به شگون خوش نوید میدهد که همه کارهایت موفقیت و پیروزی خواهد بود.
بر خور همی ز شادی و شاهی و خرمی
کز صد هزار عید چنین برخوری دگر
هوش مصنوعی: از شادی و خوشحالی و مقام و خوشبختی اینچنین بخور و لذت ببر که هیچ عیدی مانند این را نخواهی داشت.
جاوید شاد باش و خداوند و شاه باش
عالم همی گذار و ز عالم مکن گذر
هوش مصنوعی: جاوید، شاد باش و به خداوند و شاه خدمت کن. دنیا را بگذران و به آن وابسته مشو.
کین توز و دین فروز و طرب ساز و خصم سوز
زرّ بخش وجود پرور و می گیر و نوش خور
هوش مصنوعی: این شعر به صفات مثبتی اشاره دارد که فرد باید داشته باشد. او باید بر روی مسائلی چون کینه، دین، شادی و دشمنی تمرکز کند. همچنین، باید بخشنده باشد و وجود دیگران را پرورش دهد. در نهایت، از زندگی لذت ببرد و خوش بگذرانید.
