برگردان به زبان ساده
دولت و دین را خدای فر و بها داد
مُلک مَلِک را نظام و نور و نوا داد
هوش مصنوعی: خداوند برای مملکت و دین قدرت و ارزش زیادی قرار داد و به پادشاهی نظم، روشنی و صدا بخشید.
قاعدهٔ نو نهاد کارِ جهان را
حق به کف حقور و سزا به سزا داد
هوش مصنوعی: قانون جدیدی برای روند امور جهان برقرار شد، که در آن حق به دست صاحب حق و هر چیزی به جای خود و به درستی قرار گرفت.
ملک پدر چون ملک زبخت عطا یافت
جای پدر فخر ملک را به عطا داد
هوش مصنوعی: پدر، به سبب خوش شانسی و نعمت، مقام و سلطنتی را به دست آورد و سپس این مقام را به خاطر عطا و لطفی که داشت، به اوج افتخار رساند.
قدر وزارت فزود چون ملک شرق
صدر وزارت به سیدالوزرا داد
هوش مصنوعی: وزن و اهمیت مقام وزارت افزایش یافت، همانطور که در سرزمین شرق، ریاست وزارت به بزرگترین وزیر داده شد.
اینت مبارک اشارتی که قَدَر کرد
وینت همایون بشارتی که قضا داد
هوش مصنوعی: این جمله به نشانهای مبارک اشاره دارد که به وقوع یک رویداد مهم و خوشایند اشاره میکند و همچنین به نشانهای دیگر که قضا و قدر Divine Forces را نشان میدهد و خبر از خوشبختی میدهد.
دهر بدین فخر کرد و ملک شرف یافت
شاه بدین حکم کرد و خواجه رضا داد
هوش مصنوعی: دنیا به این افتخار میکند که شخصیت والایی دارد، و شاه به همین دلیل فرمانی صادر کرد و خواجه را مورد محبت و پذیرش قرار داد.
مرتبه و فخر خواجه داد به حضرت
آنچه به عالم نسیم باد صبا داد
هوش مصنوعی: خواجه به مقام و افتخاری رسید که مانند نسیم باد صبا، روح را تازه و شاداب میکند.
خواجه چو در باغ ملک تخم هنر کشت
دشمن او را زمانه سر به گیا داد
هوش مصنوعی: وقتی خواجه در باغ پادشاه بذر هنری را کاشت، زمانه و قدر او را از بین برد.
گشت مُنوَر همه جهان به ضمیرش
زانکه ضمیرش چو آفتاب ضیا داد
هوش مصنوعی: تمامی جهان به نور و روشنی ضمیر او درخشان شد، زیرا ضمیر او مانند خورشید تابش و روشنی بخشید.
هیچ ندانیم تا چگونه گزاریم
شکر چنین صاحبی که بخت به ما داد
هوش مصنوعی: ما نمیدانیم چگونه باید از این خوشبختی تشکر کنیم که این صاحبخانه به ما نعمت داده است.
فخر کنید ای جهانیان که جهاندار
صدر جهان را به پادشاه شما داد
هوش مصنوعی: ای مردم جهان، به خود ببالید که بزرگترین سرور جهان را به عنوان پادشاه خود دارید.
بار خدایا خدای ما که زمین را
تازگی و زندگی به آب و هوا داد
هوش مصنوعی: خدایا، ای پروردگار ما، تو به زمین زندگی و طراوت بخشیدی و آن را با آب و هوا زنده کردی.
آب و هوا را ز بهر راحت ارواح
از دل و طبع تو روشنی و صفا داد
هوش مصنوعی: آب و هوا به گونهای تغییر کرده است که باعث آسایش روحها شده و به دل و ذهن تو روشنایی و پاکی بخشیده است.
تا که ملک با تو دست مهر وفا برد
چرخ به دست تو مهر عهد و وفا داد
هوش مصنوعی: تا وقتی که آسمان با تو به محبت و وفا رفتار کند، سرنوشت و تقدیر نیز به تو پیمان و وفاداری خواهد داد.
تا که زمین از وزارت تو خبر یافت
رای تو اندر سمو خبر ز سما داد
هوش مصنوعی: زمانی که زمین از تدبیر و مدیریت تو مطلع شد، نظر و ارادهات به آسمانها رسید و خبر را از آنجا به عالم فرستاد.
تا شده پای تو در رکاب وزارت
دهر به دست عدو عنان عنا داد
هوش مصنوعی: زمانی که تو در مقام و جایگاه مهمی قرار گرفتی، دشمن کنترل و سرنوشت زندگیات را به دست گرفت.
دور فلک جز به تو پس از پدر تو
خط وزارت به هرکه داد خطا داد
هوش مصنوعی: حوادث عالم پس از پدر تو، برای کسی که به غیر از تو به مقام وزارت رسید، خطای بزرگی بود.
گر به دعا جان به مرده داد مسیحا
مالش خصمان کلیم اگر به عضا داد
هوش مصنوعی: اگر مسیحا با دعا جان مردهای را به زندگی برگرداند، این نشان میدهد که قدرت دعا تا چه اندازه میتواند تأثیرگذار باشد. همچنین، اگر کلیم (موسى) با هدایت الهی ظلم و مشکلات را به چالش بکشد و عذاب را به دشمنانش برساند، ترتیب عذاب و شفایت از جانب خداوند است.
تو به قلمکن هر آنچه او به عصاکرد
تو به کرم ده هر آنچه او به دعا داد
هوش مصنوعی: تو هر چیزی را که او به وسیلهی عصا انجام داد، به قلم ثبت کن و هر چیزی را که او با دعا عطا کرد، با مهربانی بخشش کن.
عدل کن اندر جهان که خالق عالم
بر پدرت عدل را به خلد جزا داد
هوش مصنوعی: در دنیای خود انصاف و عدالت را رعایت کن؛ زیرا خالق جهان به پدرت به خاطر رعایت عدالت پاداشی بزرگ در بهشت عطا کرده است.
بهرهٔ تو مشتری دهاد سلامت
زانکه زحل بهرهٔ عدوت بلا داد
هوش مصنوعی: خلاصهاش این است که تو دارای خوبیها و نعمتهایی هستی که به تو آرامش میبخشند، در حالی که دشمن تو با مشکل و بلا مواجه است.
باد بقای تو در جهان سعادت
زانکه جهان را سعادت تو بقا داد
هوش مصنوعی: باد نشان از ماندگاری تو در دنیای خوشبختی است، زیرا خوشبختی این جهان به خاطر پایندگی توست.
بنده معزی چو پیش تو گهر آورد
گوهر او جود تو خرید و بها داد
هوش مصنوعی: بنده معزی به سوی تو آمد و گوهری آورد، اما ارزش آن گوهر تنها به خاطر بخشش و سخاوت تو بود که خریده و بها داده شد.