برگردان به زبان ساده
عید و آدینه بهم بر پادشا فرخنده باد
طالعش سعد و دلش شاد و لبش پرخنده باد
هوش مصنوعی: به روز جشن و جمعه، برای پادشاه، بهترین آرزوها را دارم. امیدوارم مقدر او نیکو باشد و دلش شاد، و لبانش پر از خنده.
عید اَضحی فرخ و فرخنده آمد در جهان
روز او چون عید اَضْحیٰ فرخ و فرخنده باد
هوش مصنوعی: عید قربانی با شادابی و خوشبختی به جهان آمد و این روز که مانند عید قربانی است، پر از شادی و خوشبختی باشد.
تا بتابد آفتاب از چرخ گردان بر زمین
آفتاب دولت او بر جهان تابنده باد
هوش مصنوعی: تا زمانی که خورشید از آسمان بر روی زمین بتابد، نور و شکوه فرمانروایی او بر جهان تابان باشد.
بر همه عالم رخ رخشندهٔ او فرخ است
رحمت ایزد بر آن فرخ رخ رخشنده باد
هوش مصنوعی: روی زیبا و درخشان او در دنیا باعث خوشبختی است و رحمت خداوند بر آن چهرهی خوشنما برقرار باد.
سیرت و آیین او بخشیدن و بخشودن است
آفرین بر شاه بخشایندهٔ بخشنده باد
هوش مصنوعی: خوی و روش او عطا کردن و بخشش است. درود بر پادشاهی که بخشایشگر و مهربان است.
خانههای بدسگالانش تهی باد از طرب
خانههای نیکخواهانش بهمال آکنده باد
هوش مصنوعی: خانههای افرادی که نیکوکار نیستند، از شادی خالی است، در حالی که خانههای کسانی که خوبی میخواهند، از ثروت و نعمت پر است.
ای در این گیتی به تو نازنده جان مصطفی
اندر آنگیتی بهتو جان پدر نازنده باد
هوش مصنوعی: ای کسی که به خاطر تو جان پیامبر (را) به دنیا آوردهاند، در آن جهان نیز جان پدر تو باشد و فدای تو گردد.
هشت شاه از گوهر سلجوق گیتی داشتند
نام آن هر هشت تا محشر به عدلت زنده باد
هوش مصنوعی: هشت پادشاه از خاندان سلجوق در دنیا وجود داشتند که هر یک از آنها به عدالت معروف بودند و نامشان در تاریخ باقی مانده است. زندهباد عدالت این بزرگواران!
بیغبار و ابر چون خورشید بِدرَخشد ز اوج
جام و دیهیم و نگین تو بدو تابنده باد
هوش مصنوعی: چون خورشید در آسمان بیغبار و ابری میدرخشد، از اوج و زیبایی جواهرات و تاج تو نیز نورانی و درخشان باشد.
هرکه در باغ بلا کارد درخت کین تو
در سر میدان تو در پای پیل افکنده باد
هوش مصنوعی: هر کس در باغ مصیبت چیزی از درد را بکارد، در میدان زندگی تو همچون درختی است که پای فیل بر آن افتاده است.
وانکه کوشد تا بگرداند سر از فرمان تو
عمر او با آن درخت از بیخ و بن برکنده باد
هوش مصنوعی: کسی که سعی کند از اطاعت تو سرپیچی کند، عمرش باید مانند درختی باشد که از ریشهاش کنده شده است.
شهریار هند پیش چاکر تو چاکرست
پادشاه روم پیش بندهٔ تو بنده باد
هوش مصنوعی: در این بیت به این معنا اشاره شده است که پادشاه هند در مقابل تو، که جایگاه بالایی داری، در واقع بنده و چاکر توست. همچنین پادشاه روم نیز در برابر تو، به نوعی هیچ است و بنده تو به شمار میرود. به عبارت دیگر، بزرگی و مقام تو آنقدر بالا و والاست که حتی پادشاهان بزرگ نیز در برابر تو خضوع میکنند.
تا بود پرّنده و برنده در صورت یکی
تیر تو پرّنده باد و تیغ تو بُرّنده باد
هوش مصنوعی: تا زمانی که پرنده و برنده در یک شکل باشند، تیر تو باید پرنده و تیغ تو باید برنده و تیز باشد.
چون درفش باز پیکر برگشایی روز غزو
باز نصرتگرد عالی مرکبت پرنده باد
هوش مصنوعی: زمانی که پرچم به اهتزاز درآید و روز جنگ شروع شود، به یاری تو میآید و سواریت همچون پرندهای در آسمان خواهد بود.
همچنان کز باز ترسد کبک و از شاهین تَذَرو
قیصر ترسا ز تیر تیز تو ترسنده باد
هوش مصنوعی: همانطور که کبک از شاهینی که به او حملهور میشود، میترسد، قیصر هم از تیر تیز تو باید بترسد.
تا زبان خواننده وگوینده باشد در جهان
فتح تو خواننده باد و مدح تو گوینده باد
هوش مصنوعی: تا زمانی که سخنان و بیانها وجود دارد، پیروزی تو را همواره میخوانند و ستایش تو را بر زبانها میرانند.
تاکه ابر اندر بهاران بر زمین بارد سِرشک
ابر نعمت بر زمین ملک تو بارنده باد
هوش مصنوعی: بهار که میرسد و ابرها بر زمین باران میبارند، آرزو میکنم نعمت و برکت این باران بر سرزمین تو نازل شود.
تا همی پوید صبا بر هفت کشور سال و ماه
اسب تو در هفتکشور چون صبا پوینده باد
هوش مصنوعی: نسیم بهاری در هفت کشور در حال وزیدن است و مانند نسیم، اسب تو هم در این سرزمینها به سرعت در حال حرکت و جست و خیز است.
تا ز بخت و ملک و عمر اندر جهان باشد اثر
بخت و عمر و ملک تو هر سه به هم پاینده باد
هوش مصنوعی: تا زمانی که در دنیا نشانههایی از شانس، سلطنت و عمر وجود دارد، امیدوارم شانس، عمر و سلطنت تو نیز همیشه پایدار و برقرار باشد.