برگردان به زبان ساده
طفل نه ای چند از این، دایه نا مهربان
گاه قماط بهار گه کفن مهرگان
هوش مصنوعی: ای کودک، چرا اینقدر ناراحت هستی؟ دایهای که به تو توجهی ندارد، گاهی تو را با جشن بهار شاد میکند و گاهی دیگر در سایهی مهرگان تو را به خواب ابدي میبرد.
مایه ی بوئی نماند زلف شب انس را
زانکه فرو شست از آن سیل سحر مشکبان
هوش مصنوعی: دیگر از زلف شبانهی معشوق بویی باقی نمانده، زیرا سیل صبحگاهان عطر خوش آن را شست و برد.
هفت سیه کاسه چند چشم سپیدت کنند
صبح بیک کرم قرص شام بیک سرد نان
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به زیبایی و لطافت صبح اشاره میکند که ممکن است با یک کرم، یعنی با یک موجود کوچک، به اوج زیبایی برسد. این تصویر به نوعی تضاد بین لطافت صبح و تلخی شب را به ما نشان میدهد. در واقع، صبح به امید و زیبایی شناخته میشود در حالی که شب ممکن است به دلسردی تعبیر شود.
جان سخنگوی را رشته مکن در گلو
بگذرد ار عیسی ئی خاصه در آخر زمان
هوش مصنوعی: نفس سخنگو را در گلو حبس نکن، چرا که اگر در زمان آخر عیسی بیاید، این انرژی آزاد خواهد شد.
گوز، نه ئی مقل را شارع عقلی مگوی
دم دمه ی غول را دعوی مهدی مخوان
هوش مصنوعی: در این بیت به طور کلی به عدم توجه به نظرات بیاساس اشاره شده و به این نکته پرداخته شده است که نباید اعتنا کنیم به کسانی که سخنان بیپایه و اساس میزنند یا ادعاهای بیمعنا دارند. به بیان دیگر، باید از دروغ و فریب خود را دور نگاه داریم و به حقایق واقعی توجه کنیم.
راه فلک میروی راحله بر لاشه خر
قوت روان میدهی لقمه ی پر استخوان
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به توصیف مسیر زندگی میپردازد. او به سختیها و چالشهای زندگی اشاره میکند که مانند یک سفر، فرد را آزمایش میکند. در این راه، تلاش و زحمت برای تأمین نیازها، مانند اینکه غذایی مقوی به یک مسافر داده شود، نشاندهنده تعهد و پشتکار در مواجهه با مشکلات است.
تافته طبعی مکن بر سر خوان طمع
تا نخوری غوربا هم ز رخ میزبان
هوش مصنوعی: در جمعهای دوستانه و هنگام پذیرایی از دیگران، به دنبال منافع شخصی نباش. این کار باعث میشود که چهرهی کسی که برای تو زحمت کشیده و پذیرایی کرده، غمگین و ناراحت شود.
دیو نژادی بخل چون به جهان پُر شدند
حرز حمایت ستان از در شاه جهان
هوش مصنوعی: بخل و حسد در میان مردم بیشتر شد و به همین دلیل، برای حفظ امنیت و حمایت، همه به درگاه شاه جهانی پناه آوردند.
شاه کهستان گشای خسرو تازی نژاد
حاتم دینار بخش معطی مدحت ستان
هوش مصنوعی: پادشاهی که کوهها را فتح میکند، خسرو زادهی تازی، حاتم، بخشندهای که دینارها را تقسیم میکند و ستایش را برمیانگیزد.