برگردان به زبان ساده
افضل الملک دروغی و ادیب زورکی
خان مصنوعی و مستوفی شلتاقی منم
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به نقد و تمسخر وضعیت اجتماعی و فرهنگی جامعه میپردازد. او به شخصیتی اشاره میکند که در مقام خود ظاهری است، به طوری که به نظر میرسد برجسته و مهم باشد، اما در واقع به روشهای غیر واقعی و غیر اصولی به آن جایگاه رسیده است. مانند افرادی که در نقشهای مختلف در جامعه ظاهر میشوند، اما ماهیت واقعی و ارزشهای درونی آنها ضعیف و ناپایدار است. شاعر خودش را به عنوان کسی معرفی میکند که از این شرایط فاصله دارد و نشان میدهد که به دلیل ویژگیهای واقعی خود، از این ظاهرهای فریبنده دور است.
وارث هر مرده از رندی و طراری منم
زائر هر سفره با جلدی و قبراقی منم
هوش مصنوعی: من کسی هستم که از هر مردهای، به رندی و نیرنگزنی او ارث میبرم و در هر میزی که چیده میشود، با جلوهگری و زیباییام حضور دارم.
نی بتنها دعوی و کبر و دروغ آموختم
کاوستاد فن سالوسی و زراقی منم
هوش مصنوعی: تنها من نیستم که ادعای بزرگی و فریبکاری میکنم، بلکه من استاد فنون نیرنگ و فریبکاری هستم.
از فضول و فضله جز من افعل التفضیل نیست
و آنکه نشناسد بگیتی فاضل از باقی منم
هوش مصنوعی: من تنها کسی هستم که در فضیلت و برتری از دیگران منحصر به فردم و آن کسی که مرا نشناسد، در دنیا فاضل و برجسته نیست.
آنکه کوران و گدایان و غریبان را مدام
زخم سازد پاچه چون سگهای قشلاقی منم
هوش مصنوعی: من همان کسی هستم که همیشه به کوران و گدایان و بیخانمانها آسیب میزنم، مثل پاچهی سگهای بیسرپرست در فصل سرما.
آنکه دایم از نفیر ضرط رندان بربروت
چاشنی زد بر سبیل و پوز چخماقی منم
هوش مصنوعی: کسی که همیشه به کمک صدای دلخراش رندان و شوق آنها رنگ و بوی خاصی به مسیر زندگیاش میبخشد، من هستم که مانند چخماقها، در تلاش برای روشن کردن آتش وجودم هستم.