برگردان به زبان ساده
زهی گشوده ز طبع تو چشمه سار سخن
شکفته در چمن خاطرت بهار سخن
هوش مصنوعی: چشمهساری از کلام تو به راه افتاده که مانند شکوفههای بهار در ذهن تو میروید و جان میگیرد.
به گوش و گردن حوران فکر بر بسته
به رسم زیورشان دُرّ شاهوار سخن
هوش مصنوعی: حوران با زیورآلات زیبا و دلربا در گوش و گردن خود، به گونهای درخشان و شگفتانگیز سخن میگویند.
پیاده ماند ز تو هر سخنور از پی آنک
تویی مبارز تحقیق و شهسوار سخن
هوش مصنوعی: هر سخنوری در برابر تو عقب میماند، زیرا تو در تاریخ و حقیقت سخن، قهرمان و استاد بیهمتایی هستی.
به نوک خامه فکرت صورنگار بدیع
گرفته گلشن ارواح در نگار سخن
هوش مصنوعی: در نوک قلم خلاقیتت تصویر جدیدی شکل گرفته که همچون باغی از روحها در کلامی زیبا و هنری جلوهگر شده است.
نفوذ جمله سخن هیچ گشت و قلب نمود
که نیک نیک بیفزوده ای عیار سخن
هوش مصنوعی: سخنان تو به دلها نفوذ کرده و تأثیر عمیقی گذاشته است، زیرا تو به خوب بودن گفتارت افزودهای.
به دست تو ست عنان سخن بجز دستت
نبینی از سر تحقیق در مهار سخن
هوش مصنوعی: این جمله میگوید که کنترل و اداره کردن سخن تنها در دستان تو است و از کسی دیگر نمیتوانی به خوبی راهنمایی برای بیان کلمات و سخنان خود بیابی. تنها خودت هستی که میتوانی به طور دقیق و درست آنها را هدایت کنی.
سراکابر و صدر عراق،مجدالدین
اگر نه طبع تو گشتی به لطف یار سخن
هوش مصنوعی: در راس کشور عراق اگر تو، مجدالدین، با لطف الهی به ذاتی دیگر تبدیل نمیشدی، حرفی از تو نمیشنیدیم.
ز دست رفته بُدی،پای مرد و سرور عصر
چو کار جود و سخا در زمانه کار سخن
هوش مصنوعی: در زمانی که بخشش و سخاوت نقش مهمی در زندگی افراد داشت، تو در بین مردان و سران جامعه به نوعی گم شده بودی.
تو تازه کردی لله دَرُّک،ای طایی
به شبنم کف پر ژاله،لاله زار سخن
هوش مصنوعی: ای طایی، تو با لطافت و زیبایی، مانند لالهای هستی که در شبنم و رطوبت صبحگاه درخشش خاصی دارد. سخن تو مانند گلزار و پر از زیبایی است.
شعار خامه شرع تو بُد به شعر،ولیک
همی نزیبد نیکو تو را شعار سخن
هوش مصنوعی: شعار قلم دین در شعر تو موجود است، اما این شعر به تو نمینشیند.
ز سطح قلزم طبع و دلت تصاعد کرد
روان و ترّ و بلند، ابر آبدار سخن
هوش مصنوعی: از عمق احساس و فکر تو، جویبار کلامی زنده و پرآب به وجود آمده که به سمت آسمان بالا میرود.
به تیغ فضل گشودی جهان عامر نظم
به جاه عقل شدی شاه،در دیار سخن
هوش مصنوعی: با برکت و استعداد خود، جهانی آباد و مرتب ساختی و با استفاده از عقل و دانش، در زمینه ادبیات به مقام والایی رسیدی.
تو را سخا و سخن نیک زیر دست شده ست
که شهسوار سخایی و شهریار سخن
هوش مصنوعی: تو به خوبی بخشندگی و سخنرانی آراسته شدهای، زیرا تو برترین در بخشندگی و بهترین در هنر سخن گفتن هستی.
همیشه تا که بود از ره طبیعت اصل
به نفس ناطقه ناچار افتقار سخن
هوش مصنوعی: همواره تا زمانی که طبیعی است، نفس ناطقه ناگزیر به توجه و نیاز به اراده و کلام دارد.
تو را بجز بدل خویش افتقار مباد
که هست طبع و دلت مرکز و مدار سخن
هوش مصنوعی: تنها به غیر از خودت به کسی دیگر تکیه نکن، زیرا ذات و قلبت، محل و محور سخن است.