برگردان به زبان ساده
اعلام چرخ برد بر اطراف آسمان
دست ظفر بقوت تیغ خدایگان
هوش مصنوعی: فرماندهی چرخها در اطراف آسمان، دست پیروزی با قدرت شمشیر الهی را در دست دارد.
خورشید خسروان ملک اتسز، که دور چرخ
صاحب قران نیاورد چون او بصد قران
هوش مصنوعی: خورشید پادشاهان، سلطنتی از آن توست، که دوران چرخ فلک هرگز کسی را به عظمت تو معرفی نکرده است، حتی در صد سال.
شاهی ، که هست حشمت او ملک را پناه
شاهی که هست عصمت او شرع را امان
هوش مصنوعی: پادشاهی که قدرت و مقامش به کشور امنیت میبخشد، همچنین پادشاهی که شخصیتش موجب حفظ قوانین و آداب شرعی میشود.
اسلام در حمایت او یافته قرار
اقبال بر ستانهٔ او یافته مکان
هوش مصنوعی: اسلام به واسطه او پایدار شده و اقبال و کامیابی به زنده بودن او وابسته است.
امرش روان شده باقالیم شرق و غرب
وز بیم او شده تن بدخواه بی روان
هوش مصنوعی: امروز بذرهای امید و آرزو در تمام نقاط دنیا به بار نشستهاند و از ترس او، افرادی که نیکی در دل ندارند، آرامش خود را از دست دادهاند.
آنچ او دهد ز در و ز گوهر بساعتی
درصد هزار سال نخیزد ز بحر و کان
هوش مصنوعی: هرچه او به تو بدهد، از در و از گوهر، در یک چشم به هم زدن به اندازه هزار سال ارزش دارد و از دریا و معادن هم پیدا نمیشود.
در عهد ملک او ، که جوان باد بخت او
از سر جهان پیر دگر باره شده جوان
هوش مصنوعی: در زمان حکومت او، سرنوشتش دوباره جوان شده و به شکوه و شکفتگی بازگشته است، همانند زمانی که دنیا دوباره جوان میشود.
از شوق بزم او ، که بود رشک باغ خلد
چون طلعت بهار شد آراسته خزان
هوش مصنوعی: از شوق ملاقات او، باغ بهشت هم به حسرت مینشیند؛ زیرا زیبایی او همچون بهار، حتی در دل خزان هم جلوهگری میکند.
شمشیر اوست شعلهٔ آتش و زین سبب
از خانمان خصم برآرد همی دخان
هوش مصنوعی: شمشیر او همانند آتش میسوزد و به همین دلیل، از خانهی دشمن دود بلند میشود.
چون عزم او عنان بسوی کشور کشد
با عزم او بود ظفر و فتح هم عنان
هوش مصنوعی: وقتی که اراده او به سمت کشوری میرود، پیروزی و موفقیت نیز همراه با آن اراده خواهد بود.
شاها ، خدایگانا ، بر همت جهاد
راندی و هر چه هست ترا کام آن بران
هوش مصنوعی: ای شاه بزرگ، ای خداوندگار، تو با تلاش و همت خود در میدان جهاد راندی و هر آنچه را که میخواهی، به دست خواهی آورد.
با لشکری ، که چون گه هیجا کشید صف
آن صف ز قیروان برسد تا بقیروان
هوش مصنوعی: با سپاهی که وقتی به میدان میآید، صف آن از قیروان به بقیروان میرسد.
هر یک بگاه وقفه چو کوهی بود متین
هر یک بگاه حمله چو بادی بود بزان
هوش مصنوعی: هر بار که مکثی میکند، مانند کوهی محکم و استوار است و هر بار که حمله میکند، مانند بادی تند و سریع عمل میکند.
کردی بزخم تیغ ز اشخاص اهل شرک
بالای کوهسار چو صحرای هفت خوان
هوش مصنوعی: تو به وسیلهٔ شمشیر زخم زدی به دشمنان که در بالای کوهها قرار دارند، همانند بیابانی که هفت خوان را در خود جای داده است.
هامون ز خون تازه بپوشید پیرهن
گردون ز گرد تیره برافگند طیلسان
هوش مصنوعی: هامون با خون تازهای پوشیده شده و آسمان با گرد و غبار تیرهای به هم خورده است.
تو در مصاف رانده و خاک مصاف گاه
تیغ بنفشه فام تو کرده چو ارغوان
هوش مصنوعی: تو در نبردی هستی که در آن، رنگین بودن و زیبایی تیغ گل بنفشه تو را به یاد گل ارغوان میاندازد.
از شخص کشته تیغ سوری شگرف ساخت
بودند وحش طیر در آن سور میهمان
هوش مصنوعی: شخصی از میان کشتهها، تیزی و قدرتی شگفتانگیز ساخت. در آنجا درختها به مانند پرندگان وحشی، مهمان بودند.
تیغ تو کرد سیر همه وحش و طیر را
زین بی دریغ تر که شنیدست میزبان ؟
هوش مصنوعی: تیغ تو باعث شد که تمامی جانوران و پرندگان به سرعت از خطر تو فرار کنند. این کار تو آنقدر بیرحمانه و بدون ملاحظه است که آیا هیچ میزبان و مهماننوازی چنین چیزی را شنیده است؟
ای شرع را عنایت جاه تو کارساز
وی ملک را مهابت تیغ تو پاسبان
هوش مصنوعی: ای دین، توجه حضرت تو سبب موفقیت و پیشرفت است و ای شاه، شکوه و جلال شمشیر تو حافظ و نگهبان سلطنت است.
خورشیدوار جود ز انعام تو پدید
سیمرغ وار ظلم ز انصاف تو نهان
هوش مصنوعی: جود و بخشش تو مانند نور خورشید خود را نمایان میکند، اما ظلم و بیعدالتی تو مانند سیمرغ در خفا و پنهان است.
اعدا و اولیای تو در شیونند و سور
زان تیغ سرفشان و از آن دست زرفشان
هوش مصنوعی: دشمنان و دوستان تو در حال سر و صدا و نالهاند، زیرا که از آن تیغ بلند و برنده به شدت آسیب دیدهاند.
از مایهٔ نوال تو آرایش زمین
در سایهٔ جلال تو آسایش زمان
هوش مصنوعی: با نعمتهای تو زمین زیبا و آراسته میشود و در زیر سایهٔ بزرگی تو، زمان به آرامش میرسد.
آنجا که خدمت تو ، ز دولت بود اثر
و آنجا که رایت تو ، ز نصرت بودنشان
هوش مصنوعی: در جایی که خدمت تو به خاطر نعمت و برکت است، و در جایی که پرچم تو نشانه پیروزی و حمایت است.
شاها ، چنانکه هست مرا فضل بی قیاس
از جور چرخ هست مرا رنج بیکران
هوش مصنوعی: ای پادشاه، من بهرهای از رحمت و فضل بیپایان دارم، در حالی که سختیهای ناشی از بیعدالتی روزگار بر من فشار میآورد و رنجهای زیادی را متحمل میشوم.
جانم رسید از ستم جاهلان بلب
کارم رسید از حسد حاسدان بجان
هوش مصنوعی: جانم به خاطر ظلم نادانان به شدت آزرده شده است و کارم به دلیل حسد و کینهورزی حسودان به اینجا رسیده است.
مردم بفضل سود دو عالم طلب کنند
بخشای بر کسی که ز فضلت برد زیان
هوش مصنوعی: مردم از برکت و فضل دو دنیای خود طلب و درخواست میکنند، در حالی که کسی که از آن فضل بینصیب است، آسیب میبیند.
پزیرفتم از خدای کزین پس نباشدم
با هیچکس مخاصمت از را امتحان
هوش مصنوعی: من از خداوند پذیرفتم که از این پس با هیچکس دشمنی نکنم و از این موضوع آزمون گرفتم.
چون نیست خصم ، با که کشم تیغ از میان ؟
چون نیست مرد ، با که نهم تیر در کمان ؟
هوش مصنوعی: وقتی که دشمنی وجود ندارد، چرا باید شمشمیر را بیرون بیاورم؟ و وقتی که فردی برای مبارزه نیست، چرا تیر را در کمان بگذارم؟
والی دو زبانم ، خود را چه افگنم
در معرض خصومت یک مشت بی زبان ؟
هوش مصنوعی: والی من دو زبان دارم، پس چرا خودم را در معرض دشمنی یک عده بیزبان قرار دهم؟
از نظم من برند بهر خطه یادگار
وز نثر من برند بهر بقعه داستان
هوش مصنوعی: از شعر من برای هر سرزمین یادگاری به جا میگذارد و از نثر من برای هر مکان داستانی روایت میشود.
هم کاتب بلیغم و هم شاعر فصیح
هم صاحب بیانم و هم حاکم بنان
هوش مصنوعی: من نویسندهی توانا و شاعر با استعدادی هستم که به خوبی میتوانم مطالب را بیان کنم و همچنین در مقام حاکم و قدرتمند قرار دارم.
ابریست طبع من ، که ز باران حلم او
آراسته است عرصهٔ گیتی چو بوستان
هوش مصنوعی: طبع من مانند ابری است که باران صبر و حلم آن، دنیای ما را شبیه به یک باغ زیبا کرده است.
قومی ، که بسته اند میان بر خلاف من
جویند نام خویش همی اندران میان
هوش مصنوعی: جمعی هستند که در راهی نادرست گام میزنند و در تلاشند تا خود را معروف و شناخته شده کنند، اما در این مسیر به نتیجهای نخواهند رسید و ابهت و نامی که میجویند، از آنِ آنان نخواهد بود.
لیکن نه آگه اند که : از کین اهل علم
چیزی بدست ناید ، جز عار جاودان
هوش مصنوعی: اما آنها نمیدانند که از دشمنی با دانشمندان هیچ نتیجهای عاید نمیشود، به جز ننگی که تا ابد بر جا خواهد ماند.
بوجهل را نبینی ؟ کز کین مصطفی
ملعون این جهان شد و مخذول آن جهان
هوش مصنوعی: آیا بوجهل را نمیبینی؟ به خاطر کینتوزی نسبت به پیامبر مصطفی (ص)، این دنیا از رحمت او بینصیب و در آن دنیا مورد لعنت قرار گرفت.
مرد آن کسست کز حسنات خصال خویش
خود را عصام وار کند قطب خاندان
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که به خوبیها و ویژگیهای نیک خود، مانند عصام که از اطرافش حمایت میکند، پایبند باشد و به دیگران به عنوان محور خانواده کمک کند.
ای طایفه نه بر سنن استقامتند
آه ! ار شود سرایر این طایفه عیان
هوش مصنوعی: ای جمعیت، شما بر اصول و سنتها استوار نیستید. آه! اگر رفتارهای پنهان شما آشکار شود، چه خواهد شد؟
تو حافظ منی و نباشد ز گرد باک
آن گوسفند را که چو موسی بود شبان
هوش مصنوعی: تو برای من حافظ و نگهدارندهای و نباید از مشکلاتی که ممکن است پیش بیاید نگران باشی، مانند گوسفندی که چوپانی چون موسی دارد و در امنیت است.
تا چون عیان نیاشد در راستی خبر
تا چون یقین نباشد در روشنی گمان
هوش مصنوعی: تا وقتی که حقیقت کاملاً آشکار نشود، خبری واقعی نخواهد بود و تا زمانی که یقین وجود نداشته باشد، هیچ گمانی نمیتواند روشنی پیدا کند.
ملک تو باد محکم و عز تو پایدار
عیش تو باد خرم و طبع تو شادمان
هوش مصنوعی: خوشبختی و مقام تو ثابت و پایدار باشد، زندگیات شاد و خوشحال باشی.
دیوانه وار دشمن تو باد دل سبک
آنگاه بر دل سبک او غم گران
هوش مصنوعی: دل عاشق به شدت از عشق تو رنج میبرد، اما بر دل تو، که سبک و بیدغدغه است، غم سنگینی نخواهد داشت.
