برگردان به زبان ساده
ای کفت بحر ایادی و دلت کان علوم
در معلی ز تو آموخته افلاک رسوم
هوش مصنوعی: ای تو که دریایی از علم و دانش، دل تو همچون آسمانی است که علم را از تو آموخته و آداب و رسوم را افلاک به واسطه تو دریافت کردهاند.
گشته از کف تو آثار مسایی مشهود
شده از طبع تو اسرار حقایق معلوم
هوش مصنوعی: آثار و نشانههایی که از دست تو رفته، به وضوح قابل مشاهدهاند و رازهای حقایق از ذات تو نمایان شدهاند.
در کف حاسد تو سوسن آزاده چو خس
در کف ناصح تو آهن فولاد چو موم
هوش مصنوعی: حسادت باعث میشود که چیزهای زیبا و باارزش مانند گل سوسن در دست حاسد به راحتی آسیب ببیند، در حالی که در دست فردی دلسوز و درستکار، مواد محکم و مقاوم مانند آهن به آسانی تغییر شکل نمیدهند.
نیست با وجود تو در گرد جهان یک مسکین
نیست با عدل تو در روی زمین یک مظلوم
هوش مصنوعی: وجود تو باعث شده است که در سراسر جهان هیچ بیچارهای باقی نماند و با عدل تو بر روی زمین هیچ مظلومی نیست.
هر سمومی ، که نه از خشم تو ، آن هست نسیم
هر نسیمی ، که نه از عفو تو ، آن هست سموم
هوش مصنوعی: هر باد یا نسیمی که از خشم تو نمیوزد، آرامشبخش است. اما هر نسیمی که از بخشش تو نیاید، میتواند سخت و آزاردهنده باشد.
هر که جز کف تو بوسد بر خلقست خلق
هر که جز مدح تو گوید بر عقلست ملوم
هوش مصنوعی: هر کسی که غیر از لبهای تو را ببوسد، در واقع به خلق و ظاهر توجه کرده است و هر کسی غیر از تو را ستایش کند، عقلش مورد سرزنش قرار گرفته است.
مادحان را نبود غیر تو هرگز ممدوح
خادمان را نبود به ز تو هرگز مخدوم
هوش مصنوعی: مداحان هرگز هیچ کس را جز تو ستایش نمیکنند و خدمتگزاران نیز هرگز کسی را بهتر از تو نمیدانند که بخواهند در خدمتش باشند.
تحفهٔ لفظ تو ماهیت آفاق و نفوس
سخرهٔ جان تو کیفیت افلاک و نجوم
هوش مصنوعی: هدیهٔ کلمات تو، ماهیت دنیای بیرون و درون انسانهاست. نبوغ تو به فضای آسمانها و ستارهها شکل میدهد.
هست از خنجر تو ولوله در بقعهٔ ترک
هست از نیزهٔ تو زلزله در خطهٔ روم
هوش مصنوعی: خنجر تو در محل مقدس ترکها جنجال و هیاهو به پا کرده و نیزهات در سرزمین روم زلزله ایجاد کرده است.
فتح از تیغ گهربار تو گشته موجود
بحر از کف درر بار تو گشته معدوم
هوش مصنوعی: پیروزی و موفقیت به واسطه شمشیر ارزشمند تو رقم خورده است و دریاها به خاطر گنجهای گرانبهای تو دیگر وجود ندارند.
بنده ای گشته جهان ، جاه ترا، سخت مطیع
خادمی گشته فلک ، نیک خدوم
هوش مصنوعی: من در این دنیا به عنوان بندهای مطیع و وفادار به خدمت شما هستم، همچنین آسمان نیز به عنوان خدمتگزار، به خوبی و با وفاداری به شما خدمت میکند.
طلب غایت مرگست عداوت با تو
گفته اند اهل معانی : طلب الغایهٔ شوم
هوش مصنوعی: عداوت و دشمنی با تو به منزلهی پیگیری هدفی شوم و خطرناک است، که میتواند به وقوع یک پایان تلخ منجر شود.
هر که با کینت و حرصست ز جان محرومست
اینت نیکو مثلی:« کل حریص محروم »
هوش مصنوعی: هر کسی که به خاطر کینه و طمع زندگی میکند، از جان و روح خود بیبهره است. این موضوع نشان میدهد که انسانهای حریص همیشه از خوشیها و رضایت زندگی دور هستند.
خسروا ، عید بخدمت سوی صدرت آمد
موسم عید تو بادا بسعادت مرسوم
هوش مصنوعی: ای پادشاه، عید به درگاه تو آمد، امیدوارم این روز خوشی و سعادت برایت به همراه داشته باشد.
باد پروانهٔ تو نافذ و هم اندر عید
مادحت را برسانند ز دیوان مرسوم
هوش مصنوعی: باد عشق تو مانند پروانهای لطیف و زیباست، و در جشن روزهای خوشی، شعر مادحت را از دیوان مشهور به تو میرسانند.
