برگردان به زبان ساده
خدمت از بهر آن نهاد خدا
تا شوی از خودی تمام جدا
هوش مصنوعی: خدمت به دیگران به فرمان خداوند است تا انسان از خودخواهی و Ego فاصله بگیرد و به طور کامل جدا شود.
از دل آنِ خدا شوی وز جان
او بود در تو آشکار و نهان
هوش مصنوعی: اگر دل به خدا بسپارید، روح او در وجودتان آشکار و پنهان میشود.
نی که آن طفل را دهند طعام
اندکی تا شدن زمان فطام
هوش مصنوعی: نی که به آن کودک، مقدار کمی غذا میدهند تا زمان شیردهی به پایان برسد.
اندک اندک ز هَر خورش خورد او
تا شود خوردن طعامش خو
هوش مصنوعی: به آرامی، او از هر خوراکی میخورد تا به خوردن غذا عادت کند.
اندر آخر ز شیر و از پستان
وارهد رو نهد بهخوردن نان
هوش مصنوعی: در پایان کار، از شیر و غذاهای مایع جدا میشود و به خوردن نان و غذاهای جامد میپردازد.
گونهگونه نعم خورد هر دم
شیر مادر نمایدش چون سم
هوش مصنوعی: هر لحظه از نعمتهای مختلفی بهره میبرد و مانند شیر مادر بر او تاثیر میگذارد.
دائماً در جهان خورد نعمت
شیر خوردن برش بود نقمت
هوش مصنوعی: هر لحظه در دنیا، خوردن شیر زندگی را برای او خوشایند میکند، اما این زندگی راحتی نیست و در واقع عذاب است.
هست طاعت طعام و دنیا شیر
اهل دنیا چو طفلگان صغیر
هوش مصنوعی: اطاعت مثل غذایی است که انسان به آن نیاز دارد و دنیای مادی برای اهل دنیا مانند شیر است که کودکان از آن بهرهمند میشوند. آنان مانند کودکان کوچک، به این جهان وابسته و نیازمند هستند.
روز و شب میخورند از دنیا
بیخبر جمله از خور عقبی
هوش مصنوعی: روز و شب، افراد بدون آگاهی از دنیای واقعی زندگی میکنند و فقط به لذتهای مادی و دیگر خواستههای خود مشغول هستند، در حالی که باید به فکر عواقب کارهایشان در آخرت باشند.
پنج وقت نماز را بنهاد
تا بدین شیوهشان کند ارشاد
هوش مصنوعی: پنج بار نماز را مشخص کرد تا به این روش مردم را هدایت کند.
ذوق طاعات را چو دریابند
وارهند از جهان پر غل و بند
هوش مصنوعی: اگر شوق و لذت عبادت را درک کنند، از این دنیا که پر از مشکلات و درگیریهاست، رهایی خواهند یافت.
زنده گردند ازین طعام قدیم
دائماً با خدا شوند ندیم
هوش مصنوعی: با این غذای قدیمی، همیشه زندگی به آنها برمیگردد و به دوستی با خدا نزدیک میشوند.
سرّ طاعات این بود میدان
که رهی زین جهانِ چون زندان
هوش مصنوعی: راز عبادتها این است که بدانی راهی که در این دنیا وجود دارد، مانند زندانی است.
روی آری تمام سوی خدا
فارغ آیی از این جهان فنا
هوش مصنوعی: اگر تمام توجهات را به خدا معطوف کنی، از گرفتاریها و مشکلات این دنیای فانی رهایی پیدا خواهی کرد.
کلی آن سو روی و زین برهی
پر شوی از حق وز خویشی تهی
هوش مصنوعی: کل وجودت را به سمت حقیقت ببر و از وابستگیهای خود دور شو.
چونکه عشق خدا بود در تو
از چنین غرقه بر کنی سر تو
هوش مصنوعی: اگر عشق خدا در وجود تو باشد، از چنین حالتی سر خود را بلند کن.
شعلهٔ عشق پردهسوز بود
عشق پیوسته دلفروز بود
هوش مصنوعی: عشق همچون شعلهای است که پردهها را میسوزاند و در عین حال همیشه دل را روشن میکند.
مرد بی عشق مرده جان باشد
مانده در گور تن از آن باشد
هوش مصنوعی: کسی که عاشق نباشد، هیچگونه روح و زندگی در وجودش نیست و فقط جسمش در دنیا باقی مانده است.
تن ز جان زنده است و جان بهخدا
جان پژمرده را مجو بهخود آ
هوش مصنوعی: بدن از جان زنده است و جان باید به خدا تعلق داشته باشد، پس جان پژمرده و بیروح را نخواهید یافت.
زنده جان در دو کون مرد خداست
جوی او را، چو در تو درد خدا است
هوش مصنوعی: انسانی که در دو جهان زندگی میکند و به خداوند نزدیک است، همچون کسی است که وقتی در دلش، درد و نیاز به خداوند احساس کند، باید به دنبال او بگردد.
آتش عشق رهنما باشد
عشق بر جمله نورها پاشد
هوش مصنوعی: عشق مانند آتش است که راه را روشن میکند و به همه نورها زندگی و جلا میبخشد.
هر کهرا عشق حق قرین گردد
عاقبت پیش حق گزین گردد
هوش مصنوعی: هر کسی که عشق به حق در دلش پیدا شود، در نهایت در پیشگاه حق انتخاب شده و مورد توجه قرار میگیرد.
عشق چون رهبرت شود بهخدا
برسی ور نه بایستی، بهخودآ
هوش مصنوعی: اگر عشق رهبر تو باشد، به خدا میرسی؛ وگرنه باید در خودت بمانی و تلاش کنی.
مثل نقرهای تو اندر خاک
تا نجوشی، چگونه گردی پاک
هوش مصنوعی: شما مانند نقرهای هستید که در خاک پنهان شده و تا وقتی بیرون نیایید و نجنید، نمیتوانید پاک و روشن شوید.
یا بود دل چو سنگ و عشق چو خور
لعل را نور ِ خور بود درخور
هوش مصنوعی: دل میتواند سخت و بیاحساس مثل سنگ باشد، اما عشق مانند خورشید است که نور بخش است و شایستهٔ دریافت این نور میباشد.
عشق چو کیمیاست تن چون مس
زر شود از ورود او هر حس
هوش مصنوعی: عشق مانند یک کیمیا است و بدن انسان در اثر ورود عشق، از حالت معمولی خود به شکل گرانبهایی چون طلا تبدیل میشود. عشق میتواند تمام احساسات را متحول کرده و به آنها ارزش و زیبایی بدهد.
نقره بی کوره کی ز خاک رهید؟!
مرد بیطاعت از سقر بجهید؟
هوش مصنوعی: نقره بدون حرارت و کوره هرگز از خاک خارج نمیشود. مردی که از فرمانبرداری خارج باشد، چگونه میتواند از جهنم نجات یابد؟
طاعت ظاهر ار ترا نبوَد
گنج باطن میسرت نشود
هوش مصنوعی: اگر به ظواهر دین و فرمانها توجه نکنی، به درستی نمیتوانی به عمق معنوی و درونیاش دست پیدا کنی و از گنجهای باطنی آن بهرهمند شوی.
مغز از قشر میشود پیدا
پس بود اصل قشر ای جویا
هوش مصنوعی: مغز و محتوای اصلی از لایه بیرونی مشخص میشود؛ بنابراین، اصل و حقیقت این لایه را دریاب، ای جوینده.
جوزْ اول نه قشر بیمغز است؟
لیک هر کهش بپرورد نغز است
هوش مصنوعی: آیا میتوان گفت که گردو تنها پوستهای بدون مغز است؟ اما هرکسی که آن را پرورش دهد، میتواند از آن چیزهای باارزش و خوشمزهای به دست آورد.
وانکه این قشر را ز جهل شکست
نرسد او به مغز و ماند پست
هوش مصنوعی: کسی که از جهل و نادانی این ظاهر را رها کند و به عمق و حقیقت نرسد، در واقع از قشر و سطح پایینتر خواهد ماند.
مغز از قشر میشود حاصل
قشر را گیر تا شوی واصل
هوش مصنوعی: برای رسیدن به حقیقت و دانش عمیق، ابتدا باید از لایههای ظاهری و سطحی عبور کنی و به عمق مطلب بروی. با درک واقعیات و معنی درونی، به هدف نهایی خود که همان رسیدن به یک فهم عمیق و واقعی است، نزدیک میشوی.
چونکه از قشر جوز مغز دمید
گشت در قشر پخته نیک رسید
هوش مصنوعی: وقتی که مغز گردو از لایه بیرونی خود آزاد شد، به خوبی در لایه پخته و آمادهای قرار گرفت.
بعد از آن گر شود ز قشر جدا
قدرش افزون شود بر دانا
هوش مصنوعی: اگر انسانی از سطح ظاهری خود فراتر برود و به عمق درون خویش نگاه کند، ارزش و دانایی او بیشتر خواهد شد.
همچنین بیضههای مرغان را
از عقاب و هما و از عنقا
هوش مصنوعی: پرندگان بزرگ مانند عقاب و هما و همچنین عنقا، بیضههای خود را به راحتی و بدون نگرانی تخمگذاری میکنند.
نارسیده اگر کسی شکند
نشود مرغ و بال و پر نزند
هوش مصنوعی: اگر کسی هنوز به هدفش نرسیده باشد، نمیتواند پرواز کند و آزادانه حرکت کند.
تا نگردی تو مغز، پوست مَهِل
پوست چون میبرد بهدوست، مهل
هوش مصنوعی: برای اینکه به عمق وجودی و حقیقتی دست پیدا کنی، باید از ظواهر و ظاهر چیزی فراتر بروی. اگر تنها به سطح و ظاهر اعتماد کنی، نمیتوانی به آرامش یا ارتباط واقعی با دوستان و اطرافیان دست یابی.
گرچه دارد خدا چنین قدرت
که ز محنت بر آورد رحمت
هوش مصنوعی: هرچند خداوند قدرتی دارد که میتواند از سختیها و مشکلات، آسایش و رحمت به وجود آورد.
بی عمل بخشدت مقام سنی
کندت مرد اگرچه کم ز زنی
هوش مصنوعی: اگر عمل نکنید، به مقام بلند دست نخواهید یافت؛ همچنین مردی که عمل نکند، هرچند از زنی کمتر باشد، به هدفش نمیرسد.
قادر مطلق است کز عدمی
کند ایجاد صد جهان به دمی
هوش مصنوعی: خداوندی توانا وجود دارد که میتواند در یک لحظه از هیچ، صدها جهان را بیافریند.
کمترین بنده را کند جمشید
ذرۀ خوار را مه و خورشید
هوش مصنوعی: جمشید، پادشاه بزرگ، به کمترین بندهاش اهمیت میدهد و حتی ذرهای که به نظر بیارزش میآید را به اندازهی ماه و خورشید ارزشمند میداند.
دوزخی را کند بهحکمْ بهشت
وای کاو دامنش ز دست بهشت
حُکم در اینجا یعنی دستور، فرمان
لیک سنت بدین چنین ننهاد
که شود خانه بی ز گل بنیاد
هوش مصنوعی: اما سنت به این شکل قرار نگرفته است که خانهای بدون گل و زیبایی بنا شود.
این که دادت نظر که گل سازی
خانهها را به خشت پردازی
هوش مصنوعی: این جمله اشاره به این دارد که شما به دیگران رای و نظر میدهید و برای آنها در مورد زیبایی و ساختن محیط خانهها راهنمایی میکنید، اما در واقع خودتان صرفاً به ساختن با مصالح و دغدغههای دنیوی مشغول هستید.
قدرت این است تو نمیبینی
زآن درین راه بی خر و زینی
هوش مصنوعی: این جمله به این معنی است که در مسیر زندگی، تو قدرت و نیرویی داری که خودت از آن بیخبری و نمیدانی چقدر میتوانی بر مشکلات غلبه کنی. در واقع، تو بدون نیاز به کمک دیگران و وابستگی به آنها میتوانی به پیش بروی و بر موانع فائق آیی.
عقل و دانش ز خانه به باشد
عقل باغ است و خانه به(؟ده) باشد
هوش مصنوعی: اندیشۀ سالم و علم از خانهی انسان خارج میشوند، چرا که عقل مانند باغی است که در آن نهالهای دانش کاشته شدهاند.
عقل دادت که تا بدانی چون
بایدت کرد کارها موزون
هوش مصنوعی: عقل به تو میگوید که باید بدانى چگونه کارها را بهخوبى و با توازن انجام بدهى.
نوع نوع از سرا و باغ و قصور
بهر عشرت دف و نی و تنبور
هوش مصنوعی: انواع مختلفی از مکانها مانند خانهها، باغها و کاخها برای دلگشایی و خوشگذرانی طراحی شدهاند و در اینجا موسیقیهایی مانند دف و نی و تنبور به نواخته میشود.
گونهگون جامهها ز قطن و حریر
خوردنی از حویج و نان ز خمیر
هوش مصنوعی: لباسها از پارچههای مختلفی مانند پنبه و ابریشم دوخته شدهاند و خوراکیها شامل هویج و نان تهیهشده از خمیر هستند.
نیست این جنس را حد و پایان
باقیش را بفهم و عقل بدان
هوش مصنوعی: این نوع از وجود هیچ مرزی ندارد، پس بقیهی آن را درک کن و با عقل خود بفهم.
تا ازین قطره علم و قدرت خود
پی بری قدرت چو بحر احد
هوش مصنوعی: اگر بخواهی از این ذره علم و قدرت خود آگاه شوی، باید درک کنی که قدرت واقعی مثل دریای بیپایان است.
بهچه قدرت سماست بی استن؟
ایستاده به امر قائل کن؟
هوش مصنوعی: چگونه است که برای ایستادن در برابر زمین، نیازی به تکیهگاه ندارید؟ آیا میتوانید به خواست خود بایستید؟
وین زمین چون بساط گسترده؟
آگه و خویش کرده چون مرده؟
هوش مصنوعی: این زمین مانند سفرهای پهن شده است. آیا آگاه هستی و از آن بهرهمند شدهای، مانند کسی که در خواب عمیق است؟
گر نبود آگه از خدای ودود
ز امر موسی چگونه برد فرود؟
هوش مصنوعی: اگر خداوند مهربان نبود و آگاهی از او وجود نداشت، چگونه میتوانست دستوراتی که موسی آورد را به مردم برساند؟
همچو یک لقمه جسم قارون را
جنس او صد هزار ملعون را
هوش مصنوعی: شکل و وضعیت جسم قارون همانند یک لقمه است، اما ارزش و کیفیت او موجب نفرین و بدبختی صد هزار نفر است.
چون به داود کوه گشت رسیل؟
گشت خون هم بهامر موسی نیل
رسیل: همآواز و همخوان، رسیلی نوعی خواندن را نامند که دو خواننده در آواز به هم پاسخ میدهند.
گر دهی با زمین امانت جو
بیست چندان ز کهنه بدهد نو
هوش مصنوعی: اگر به زمین امانت بدهی، آن زمین به تو محصولی به مراتب بیشتر از آنچه که از آن گرفتی، خواهد داد.
دانههای دگر اگر کاری
از زمین عین دانه برداری
هوش مصنوعی: اگر دانههای دیگری از زمین برداشت کنی، همانند دانهای که قبلاً برداشت کردی، نتیجه و تأثیر مشابهی خواهد داشت.
همچنین چار عنصر آگاهند
همه تسبیح خوان اللّه اند
هوش مصنوعی: تمام عناصر هستی به وجود خداوند آگاهی دارند و همگی در حال ذکر و تسبیح او هستند.
عرش کان هم بود دو صد چو سما
پیش آن قدرت است کم ز سها
هوش مصنوعی: عرش و آسمان، هر دو در برابر آن قدرتی که وجود دارد، ناچیز و کمارزش هستند.
وان جهان را که خلق نشنیدند
جز مگر کهاولیا عیان دیدند
هوش مصنوعی: تنها اولیا و افراد خاص هستند که از حقایق عمیق و عوالم پنهان آگاه میشوند، و دیگران قادر به درک و مشاهده آنها نیستند.
خیره مانی در آن عجب قدرت
طلبی هر دمی ز رب قدرت
هوش مصنوعی: هر لحظه به شگفتی از قدرتی که میطلبی، مجذوب و محو آن میشوی.
قدرت خویش را عدم بینی
قدرت حق چو دمبهدم بینی
هوش مصنوعی: اگر خود را ضعیف و ناتوان ببینی، به بزرگی و قدرت خداوند توجه کن که همیشه و در هر لحظه به وجودش پی میبرم.
چون کنی فهم این تو آن ببری
چون کنی تن فداش، جان ببری
هوش مصنوعی: وقتی که چیزی را درک کنی، به راحتی میتوانی آن را به دست بیاوری. اگر خود را برای آن فدا کنی، واقعی ترین ارزش آن را به دست خواهی آورد.
گر نبودیت اندکی قدرت
کی شدی حاصلت چنان دولت؟
هوش مصنوعی: اگر اندکی قدرت نداشتی، آیا میتوانستی به چنین مقامی دست یابی؟
ترک چه کردهای تو در خور آن
تا شدی این عطا برابر آن
هوش مصنوعی: تو چه کار کردهای که اینچنین به این مقام بالا رسیدهای و این عطا نصیبت شده است؟
هستیات داد تا که نیست شوی
از بلندی بهسوی پست روی
هوش مصنوعی: وجود تو به تو اجازه داد که از حالت بلندمرتبه به وضعیت پایینتر برسید.
پست شو زود خویش را کن نیست
سوی حق پوی، در خودی مکن ایست
هوش مصنوعی: زود خود را از خودخواهی پایین بیاور و به سمت حقیقت حرکت کن. در درون خودت متوقف نشو.
گر ترا هستییی ندادی او
بهر او نیستی بدی تو بگو
هوش مصنوعی: اگر تو چیزی از هستی داری، آن را به او نده، چون او برای تو نیست. بدی تو را نیز بیان کن.
عقل دادت که تا شوی مجنون
بهر او وز خودی روی بیرون
هوش مصنوعی: عقل به تو فرمان میدهد که برای معشوق خود دیوانه شوی و از خودت فاصله بگیری.
هوش دادت که تا شوی بیهوش
هوش را کن فداش و زان می نوش
هوش مصنوعی: به تو آموختند که برای رسیدن به بیخبری و راحتی از هوش خود بگذر و از آن نوشیدنی لذت ببری.
همچنین داد حق ترا قدرت
که فزاید ز شوکتت قدرت
هوش مصنوعی: خداوند به تو نیرویی عطا کرده که از عظمت و شکوه تو بیشتر میشود.
از عمل جنتی کنی پیدا
قصر جاوید گرددت مأوی
هوش مصنوعی: اگر از کارهای نیک و صالح انجام دهی، منزلت در بهشت جاویدان مشخص خواهد شد و در آنجا سکونت خواهی داشت.
آلتت داد تا که کار کنی
بعد از آن عیش بیشمار کنی
هوش مصنوعی: هر چیزی که به تو داده شده، فرصت را برای کار کردن فراهم میکند و بعد از آن میتوانی از زندگی لذتهای فراوان ببری.
در عمل جوی عمر باقی را
در عمل جوی خمر و ساقی را
هوش مصنوعی: در زندگی، تنها به دنبال فعالیتهایی باش که لحظات باقیماندهات را ارزشمند میکند و از لذتها و شادیهای زندگی غافل نشو.
دائماً در عمل بجوش و بکوش
بی لب و کام جام عشق بنوش
هوش مصنوعی: همیشه باید در تلاش و تلاش باشی و بیتوجه به زبان و گفتار، از شیرینی عشق بهرهمند شوی.
قدرت خانه ساختن حق داد
تا تو از خویشتن نهی بنیاد
هوش مصنوعی: توانایی ساختن خانه و ایجاد زندگی را به تو دادهاند تا بتوانی خوشبختی و هویت خود را بنا کنی.
بهر آن قدرتی مکرم تو
بی عمل کی رسی بهحضرت هو؟
هوش مصنوعی: برای اینکه به مقام والا و بزرگ تو برسیم، باید بدانیم که بدون عمل و تلاش نمیتوان به آن جایگاه دستیابی پیدا کرد.
چند روزی که زندهای به جهان
از عمل خویش را ز دام جهان
هوش مصنوعی: مدتی که در این دنیا زندگی میکنی، به خاطر کارهای خودت از چنگال دنیا رهایی یاب.
قبض و تنگی که داری اندر جان
نیش دام است باش آگه ازآن
هوش مصنوعی: اگر که در روح خود احساس تنگی و فشار میکنی، بدان که این شرایط به مانند دامی است که بر اساس ناآگاهی شما ایجاد شده است. مراقب باش و به این نکته آگاه باش.
هین بهذکر و نماز و آه سحر
برهان خویش را ز نار سقر
هوش مصنوعی: بیدار باش و با یاد خدا و عبادت، به خاصیت سحرگاه توجه کن تا بتوانی خود را از آتش جهنم نجات دهی.
سقرت این جهان و تو غافل
هست روشن بهنزد صاحبدل
هوش مصنوعی: این جهان پر از مشکلات و چالشهاست و تو در این میان بیخبر از آنچه میگذرد هستی؛ در حالی که حقیقت و روشنی در نزد کسانی که دلشان بیدار است، وجود دارد.
دام و دانه است این جهان میدان
زیر دانهاش نهاده دام نهان
هوش مصنوعی: این دنیا همچون دام و طعمهای است. زیر ظاهری که به نظر خوشایند میآید، تلهای پنهان وجود دارد.
دانهای کهاندرون دام بود
خوردنش بیگمان حرام بود
هوش مصنوعی: دانهای که در دام قرار دارد، خوردنش یقیناً جایز نیست.
دارد آن دانه حکم داد (؟دام) یقین
آنچنان دانه را ز حرص مچین
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که دانهای در حال حاضر مورد توجه و حکم است، اما توصیه میشود که آن دانه را از روی حرص و طمع نچینید.
تا نیفتی چو مرغ در دامش
زهرْ قاتل نبوَد از جامش
هوش مصنوعی: تا زمانی که به دام آن نیفتی، زهر آن قاتل نمیشود.
خوشی این جهان چو دانه بود
هرکه خوردش سوی جحیم رود
هوش مصنوعی: سرگرمیها و لذتهای این دنیا مانند دانهای است که هر کس به آن روی آورد و بیملاحظه از آن استفاده کند، در نهایت به جهنم خواهد رفت.
دانهای کاندرو نباشد دام
رو از آن دانه خور که یابی کام
هوش مصنوعی: اگر دانهای وجود نداشته باشد که در زیان تو باشد، باید به دانهای که خوراک خودت است، توجه کنی که به تو نفع میرساند و رضایت را برایت به ارمغان میآورد.
آن چنان دانه را بجو ز عمل
تا رهد حلق تو ز تیغ اجل
هوش مصنوعی: به قدری در تلاش و کوشش برای به دست آوردن روزی و رزق تلاش کن که جانت از خطر مرگ و زوال دور بماند.
شرح این بیحد است و بیپایان
قصۀ شه صلاح دین را خوان
هوش مصنوعی: این داستان بسیار طولانی و بیپایان است، دربارهٔ شخصیتی بهنام صلاحالدین خوانده شده است.
گفت او چون شنید این پیغام
که رسیدش ز قوم جاهل عام
هوش مصنوعی: او زمانی که این خبر را از جمعیت نادان شنید، گفت:
مشفقم من بر آن همه چو پدر
خواسته از خدا و پیغمبر
هوش مصنوعی: من به آن همه افرادی که مانند پدرشان از خدا و پیامبر درخواستهای زیادی دارند، دلسوزی میکنم.
که رهند از بلای نفس عدو
کارهاشان چو زر شود نیکو
هوش مصنوعی: کسانی که از مشکلات و آسیبهای نفس و دشمنان خود رهایی یابند، کارهایشان شبیه طلا میشود و نیکو خواهد بود.
عاقبت جمله اولیا گردند
با خدا یار و آشنا گردند
هوش مصنوعی: در نهایت، تمام اولیا و بندگان خاص خداوند به مقام نزدیکی و دوستی با او دست مییابند.
برهند از جهان که چون دام است
دانهاش پردهٔ چنان کام است
هوش مصنوعی: در جهان، برهند (آدمی) مانند دامی است که دانهای در آن وجود دارد و این دانه بهگونهای است که پردهای از خواستهها و آرزوها را به همراه دارد.
پنج حسی که آلت بشرند
پردهٔ آن لقا و آن نظرند
هوش مصنوعی: انسانها پنج حس دارند که وسیله دریافت و درک دنیای اطرافشان هستند و این حواس، به نوعی پردهای هستند که بین آنها و شناخت عمیقتر از حقیقت وجود دارد.
خوشی و لذت زمانه بدان
هست مانع ز لطف الرحمن
هوش مصنوعی: لذتها و خوشیهای زندگی باعث میشوند که از رحمت و لطف خداوند غافل شویم.
بهر حق هر که کرد ترک هوی
باشدش در بهشت بهتر جا
هوش مصنوعی: هر کس به خاطر خدا از خواستههای نفسانی خود چشمپوشی کند، در بهشت جایگاهی بهتر خواهد داشت.
گنج جان زیر رنج تن میدان
نقره بیرنج کی برند از کان؟
هوش مصنوعی: خزانهی روح در زیر زحمت جسم نهفته است؛ آیا میتوان نقره را بدون زحمت به دست آورد؟
سرّ صوم و صلوة و حج و زکات
بهر این است رو فزای عنات
هوش مصنوعی: راز روزه، نماز، حج و زکات در این است که روح و جان انسان تعالی یابد و به سوی حق نزدیکتر شود.
اجر تو قدر رنج خواهد بود
گر کنی بیش، گنج خواهد بود
هوش مصنوعی: اگر بیشتر تلاش کنی، پاداش زحماتت بیشتر خواهد بود و به هدفهای بزرگتری دست خواهی یافت.