برگردان به زبان ساده
دل پر غم، سر پر شور و، جان بینوا داری
نمینالی ز بیچیزی، اگر دانی چها داری
هوش مصنوعی: دل پر از غم و سر پر از شور و شوق داری، اما از نداشتن چیزی نمیگویی و نمینالی. اگر بدانی که چه چیزهایی در درونت داری، باید شکرگزار باشی.
بکن با نفس کافر، دست و پا، تا دست و پا داری
تو اما،ای خود آرا، دست و پا بهر حنا داری
هوش مصنوعی: با نفس سرکش و جاهل خود، تلاش کن و کوشش کن، چرا که تا زمانی که زندگی میکنی و وجود داری، باید برای زیبایی و آرایش خود هم تلاش کنی.
سراپا چشم باید شد، کنون چون شاخ بادامت
درین پیری که چشم دستگیری از عصا داری
هوش مصنوعی: باید تمام وجودت را به نگاه کردن اختصاص دهی، زیرا در این سن که برای حمایت از خود به عصا نیاز داری، مثل شاخ درختی هستی که به دوستی و یاری دیگران امیدوار است.
هوسهای جهان سفله دارد مضطرب حالت
هوایی در سرت تا هست، آتش زیر پا داری
هوش مصنوعی: خواستهها و آرزوهای دنیای پست و بیارزش، تو را ناآرام کرده است و در دل تو، آتشی وجود دارد که همیشه زیر پا پنهان است.
بلا هرگز نیابد در سرایت راه، ای منعم
اگر پیوسته دربان بر در خود از گدا داری
هوش مصنوعی: بلا هیچگاه نمیتواند به خانهات راه پیدا کند، اگر تو همیشه درباری در ورود گداها به درگاهت داشته باشی.
خدنگ بد سگالی را، نشانی نیست غیر از خود
نباشی دوست با خود، گر بدشمن بد روا داری
هوش مصنوعی: خطرات و مشکلاتی که از دشمنان به وجود میآید، نشانهای جز این ندارد که اگر با خودت خوب نباشی، دیگران هم نباید انتظار خوبی از تو داشته باشند. اگر با خودت دشمنی کنی، بدی از دیگران را هم باید تحمل کنی.
مترس از تنگدستی، تا توانی دل بدست آور
چه میخواهی دگر ز اسباب دنیا، گر سخا داری؟!
هوش مصنوعی: نگران فقر نباش، سعی کن دلها را به دست بیاوری. چه نیازی به وسایل دنیوی داری اگر سخاوت و بخشندگی در تو باشد؟
حلالست آن زمان خواب فراغت برتو، کز رفتن
توانی کاروان عمر را یک لحظه وا داری
هوش مصنوعی: وقتی که تو از میان ما بروی، خواب آرامش بر تو حلال است، زیرا نمیتوانی بیشتر از یک لحظه کاروان عمر را متوقف کنی.
اگر راحت رسان مردمی، چون خواب آسایش
بهر محفل که می آیی، بچشم خلق جا داری
هوش مصنوعی: اگر به مردم آرامش میدهی و باعث راحتی آنان میشوی، مانند خواب و آسایش در جمعی که وارد میشوی، در نزد مردم ارزش و جایگاه ویژهای داری.
دلیل نارسیدنهاست، لاف منتهی بودن
چو زنگ کاروان، دوری ز منزل تا صدا داری!
هوش مصنوعی: به دلایل زیاد ممکن است به هدف نرسیم، مانند صدای زنگ کاروان که از دور شنیده میشود و ما را از منزل دور نگه میدارد!
نظر بر جیفه دنیا و، لاف از اوج استغنا؟
بطبع کرکسی، اما پر وبال هما داری!
هوش مصنوعی: نگاه کردن به زشتیهای دنیا و ادعای بینیازی از آن، شبیه به آن است که تو پر و بالی چون هما داری، ولی طبع و سرشتت مانند کرکس است.
مجو دیگر دلیلی با ظهور وحدتش واعظ
که چون پیدایی منزل، درین ره رهنما داری
هوش مصنوعی: دیگر به دنبال دلیلی برای وجود خداوند نباش، چرا که زمانی که او به وضوح در زندگیات ظاهر شود، دیگر نیازی به راهنما در این مسیر نخواهی داشت.