برگردان به زبان ساده
غمی در دل کند ماتم سرا صحرا و گلشن را
غبار دیده شام تیره سازد روز روشن را
هوش مصنوعی: غم سبب میشود که هر گوشهای از دنیا، چه بیابان و چه باغ، به حالت عزا درآید و غبار ناراحتی، حتی روز روشن را هم تاریک و دلگیر کند.
ز خرج مال ای منعم، کسی نقصان نمی بیند
جوی بر باد دادن، کم نسازد قدر خرمن را
هوش مصنوعی: از هزینه کردن مال، کسی ضرر نمیکند. ریختن آن در آب هم ارزش زمین زراعی را کم نمیکند.
گداز سنگ آهن را، در آتش دیدم و گفتم
سزای آنکه چون جان در بغل پرورده دشمن را
هوش مصنوعی: دیدم که سنگ آهن در آتش میگدازید و به این فکر افتادم که سزاوار است برای کسی که مانند جانش به پرورش دادن دشمن میپردازد.
دل بینا براه معرفت، چشمی نمی خواهد
به عینک احتیاجی نیست هرگز چشم روشن را
هوش مصنوعی: دل آگاه به حقیقت، نیازی به دیدن با چشم ندارد. برای دیدن روشنایی و فهم عمیق، عینک لازم نیست.
به تندی یار باید کرد نرمی را بهر کاری
نیاید کارها بی رشته هرگز راست سوزن را
هوش مصنوعی: برای انجام کارها باید با شدت و قاطعیت برخورد کرد، زیرا نرمی و بیتوجهی در بسیاری از مواقع کارساز نیست. مثل این است که سوزن بدون نخ نمیتواند به درستی کار کند.
درشتی چون کند ناکس، سر تسلیم پیش افگن
بسر دزدیدنی، از خویش، رد کن سنگ دشمن را
هوش مصنوعی: هرگاه فردی نادان و زبردست به تو بیاحترامی کند، سر خود را پایین بینداز و از درگیری با او دوری کن. سنگی که دشمن به سمت تو پرتاب میکند را نادیده بگیر و از خودت دور کن.
بخواندن می شود از هم جدا نیک و بد معنی
شود تا دانه پاک از که، بده بر باد خرمن را
هوش مصنوعی: با خواندن و تأمل در معانی، نیک و بد از هم جدا میشوند. باید متوجه شویم که دانهی پاک از غلات دیگر کدام است، تا در نهایت، محصول خوب را در معرض خطر قرار ندهیم.
کی نتواند از حیرت، ترا به گرد سرگشتن
کند آیینه تاب عارضت سنگ فلاخن را
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتواند از شگفتی به حالت حیرت بیفتد و در اطراف تو بچرخد، زیرا تصویر چهرهات مانند سنگی است که به وسیله فلاخن پرتاب میشود.
اثر در بیبصیرت نیست آن رخسار را واعظ
نسازد خیره نور مهر هرگز چشم روزن را
هوش مصنوعی: اگر کسی بصیرت نداشته باشد، تأثیر نخواهد گرفت و چهرهی زیبای آن شخص نمیتواند او را از اشتباهاتش آگاه کند. نور عشق نیز هرگز نمیتواند میانای بینش و درک او را روشن کند.