برگردان به زبان ساده
آن را که به دل هیچ به جز یار نباشد
غمهای جهان را بدلش بار نباشد
هوش مصنوعی: کسی که در دلش تنها عشق یار جای دارد، هیچ غم و نگرانی از مشکلات دنیا را احساس نمیکند.
برمن قلمی نیست چو سلطان هوس را
غم نیست گرم جامه قلمکار نباشد
هوش مصنوعی: من قادرم بر روی کاغذ چیزی بنویسم، اما مانند سلطان هوس، که هیچ گونه ناراحتی ندارد، من هم از دردها و مشکلات بیخبرم. اگر پوششی از جنس قلمکار نداشته باشم، این اشکالی نخواهد داشت.
ویرانه ما را که از آن پا برکابیم
چون خانه زین، گو در و دیوار نباشد
هوش مصنوعی: ویرانهای که در آن زندگی میکنیم، حتی اگر دیوار و سقفی نداشته باشد، چون بر روی زمین و در بین خرابهها هستیم، احساس تعلق به آن داریم.
لرزد بسرش چتر شهنشاهی کونین
آن را که بسر منت دستار نباشد
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر این است که حاکمان و بزرگان دنیا باید همواره در انتظار عواقب کارهای خود باشند. اگر کسی تحت حمایت و نفوذ سلطانی نباشد، به راحتی ممکن است در معرض خطر و تهدید قرار گیرد. در واقع، جایگاه و مقام افراد میتواند ناپایدار باشد و نباید به آن وابسته شد.
آن را که بسر خلعت فخر است ز فقرش
از اطلس (و) دیباش چرا عار نباشد؟!
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر برتری و افتخار خود، لباسهای گرانقیمتی مانند اطلس و دیبا به تن دارد، چرا باید از فقر و نیازش خجالت بکشد؟
از دایره رسم جهان، من که برونم
گو کار من خسته بپرگار نباشد
هوش مصنوعی: من که از دایره زندگی و هنجارهای آن بیرون رفتهام، به دیگران بگوید که در کار من، دیگر اصرار و زحمت نباشد.
دلگیر کدورات جهانم، که مبادا
آیینه دل قابل دیدار نباشد
هوش مصنوعی: نگران ناراحتیهای زندگیام هستم، که نکند دلام نتواند زیباییها را ببیند.
آن مهر ز بیطالعیم پرده نشین است
کافر بچنین روز گرفتار نباشد
هوش مصنوعی: مهر و محبت ما از سرنوشت بد ما پنهان شده است؛ آیا ممکن است کافر در چنین روزی، دچار گرفتاری نباشد؟
طاق دل درویش، ترا مصرف زر بس
گو طاق رواق تو طلاکار نباشد
هوش مصنوعی: دل درویش را با طلا نمیتوان پر کرد، زیرا زیبایی و ارزش در سادگی و خلوص آن نهفته است. در واقع، فضای دل او با زر و زرق و برق پر نخواهد شد، به همین دلیل باید به رواج و زیبایی درونی بیشتر توجه کرد تا تزیینات ظاهری.
جایی که نه بینند ز صورت سوی معنی
چون واعظ ما صورت دیوار نباشد؟!
هوش مصنوعی: در جایی که نتوان به حقیقت و معنا نگریست و فقط به ظاهر نگاه کنند، چگونه میتوان انتظار داشت که مانند یک واعظ، تنها به شکل و صورت توجه داشته باشیم و از عمق وجود غافل بمانیم؟
