برگردان به زبان ساده
پردگی نیست عطا، گر همه پنهان باشد
رعد ابر کرم آوازه احسان باشد
هوش مصنوعی: بخشش و سخاوت به خودی خود ارزشمند است، حتی اگر کاملاً درخشان و نمایان نباشد. مانند اینکه اگر رعد و برق به نرمی و آرامی بزند، نشاندهندهی وجود باران و کمکها است.
جمع با ثروت دنیا نشود، خاطر جمع
مال چون جمع شود، خواب پریشان باشد
هوش مصنوعی: اگر با ثروت دنیا جمع نشوید، دیگر آرامش نخواهید داشت. حتی اگر مال و ثروت جمع کنید، خواب راحتی نخواهید داشت.
بجز از نرمی و سختی نشود کاری راست
تیر را کارگری از پر و پیکان باشد
هوش مصنوعی: برای انجام هر کاری به جز نرمی و سختی، نیاز به مهارت و تلاش است. در این میان، تیر به درستی از پر و پیکان میتواند کار خود را انجام دهد.
پادشاهست، فقیری که بدرها ندود
نیست کمتر ز سر آن پاکه بدامان باشد
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که گاهی اوقات یک نفر که از نظر اجتماعی در وضعیت پایینتری قرار دارد، میتواند به اندازه یک پادشاه ارزشمند باشد. به عبارت دیگر، اهمیت انسانی و پاکی روح، از مقام و ثروت بالاتر است. هر کسی که اخلاق و دیانت داشته باشد، حتی اگر فقیر باشد، در واقع از یک پادشاه نیز با ارزشتر است.
گر بخود ساخته یی، پادشه وقت خودی
افسر تارک درویش، گریبان باشد
هوش مصنوعی: اگر خود را ساخته باشی، در زمان خود مانند یک پادشاه خواهی بود و حتی لباس سادهای که بر تن درویش است، نشانهای از مقام تو خواهد بود.
توبه تنها نه پشیمانی کس از گنه است
باید از زندگی خویش پشیمان باشد
هوش مصنوعی: توبه تنها به معنای پشیمانی از گناه نیست، بلکه باید از تمامی جنبههای زندگی خود نیز احساس پشیمانی کرد.
دورم از وصل تو، اما بدل آن سر زلف
همه شب در نظرم خواب پریشان باشد
هوش مصنوعی: من از وصال تو دور هستم، اما به جایش تمام شب سر زلفت در خواب پریشانی در ذهنم میگذرد.
عمل چرکن دنیا، نبود جز صوتی
این گلستان همه چون کار گلستان باشد
هوش مصنوعی: عمل و کار در این دنیای پراز زحمت و رنج، جز صدا و نوا نیست. همه چیز در این دنیا مانند کارهایی است که در یک باغ گلستان انجام میشود و باید به زیبایی و لطافت آن توجه کرد.
رفت واعظ چو جوانی، پس ازین لایق ما
آه سرد و رخ زرد و دل بریان باشد
هوش مصنوعی: پس از رفتن واعظ جوان، حالا دیگر شایستهی ما فقط اندوهی عمیق و چهرهای رنگپریده و دلی آتشین خواهد بود.
