برگردان به زبان ساده
دشمن چو ریزشی دید، زو شور و شر نخیزد
جایی که آب پاشی، زآن گرد برنخیزد
هوش مصنوعی: وقتی دشمن چیزی را از دست میدهد، نمیتواند در جایی که آب و آبیاری وجود دارد، تحریک و شورش کند؛ چرا که در آن مکان با توجه به آبیاری، غبار و تنشی به وجود نخواهد آمد.
با درد عشق یکجا، عشق جهان نگنجد
یک ناله بشوری، از نیشکر نخیزد
هوش مصنوعی: با درد عشق زندگی کردن، عشق جهانی بزرگتر از آن است که در یک ناله جا بگیرد؛ چرا که حتی یک ناله از نیشکر نمیتواند تمامی الطاف و شیرینیهای عشق را به تصویر بکشد.
چون دل شکست، از وی ناید سخن طرازی
از کاسه شکسته، آواز برنخیزد
هوش مصنوعی: وقتی دل خراب و شکسته باشد، نمیتوان از آن صحبتهای زیبا و دلنشین شنید؛ از ظرفی که شکسته است، صدایی برنمیخیزد.
در خشم نیک ذاتان، بیم ضرر نباشد
آری زآتش گل، هرگز شرر نخیزد
هوش مصنوعی: در زمان خشم افراد نیکوکار، نباید از ضرر ترسی داشت؛ زیرا از آتش گل، هرگز جرقهای بوجود نمیآید.
تمکین بیش آرد خفت، که از ترازو
کم میکنند زان سر، کز جای برنخیزد
هوش مصنوعی: فردی که به راحتی و به آسانی تن به تسلیم میدهد، در نهایت به دورانی از ضعف و ذلت دچار میشود؛ زیرا وقتی از جایگاه خود پایین بیاید، کسی او را از بقیه افراد کم ارزشتر میبیند و دیگر به او توجهی نمیکند.
کی تند خو به نرمی، فرمان پذیر گردد
از جای شعله هرگز، با چوب تر نخیزد
هوش مصنوعی: کسی که خشمگین و تندخو باشد، هرگز نمیتواند نرم و فرمانپذیر شود. مانند این است که شعله آتش هرگز نمیتواند با چوب تر بلند شود.
آن وعظ دلنشین شد واعظ، که هم ز دل خواست
نبود جگرگداز آه، تا از جگر نخیزد
هوش مصنوعی: این گفته به این معناست که موعظهای که به دل مینشیند، باید از عمق دل و با احساس صادقانه بیان شود. اگر سخن از جگر و دل برآید و از درد درونی نشأت نگیرد، اثرگذار نخواهد بود و نمیتواند قلبها را تحت تأثیر قرار دهد. در واقع، برای اثرگذاری واقعی، باید واقعیتهای درونی و احساسات صادقانه در کلمات وجود داشته باشد.
