برگردان به زبان ساده
کی از اسباب نیکی بدگهر فرخنده میگردد
سگ درنده از سوزن کجا دوزنده میگردد
هوش مصنوعی: هیچگاه نمیتوان انتظار داشت که از چیزهای بد یا نادرست، نتیجهای خوب و خوشایند به دست آید. به همین ترتیب، مخلوقاتی که ذات و طبیعت خوبی ندارند، نمیتوانند کارهای نیکو انجام دهند.
نکو از اختلاط بدکنش، بد میشود آخر
چو با تیغ آب همدم میشود، بُرّنده میگردد
هوش مصنوعی: خوبی و نیکی با کنار هم بودن با بدیها تحت تأثیر قرار میگیرد و در نهایت خراب میشود، مثل این که اگر آب با تیغ همراه شود، تیغ تیزتر و برندهتر میشود.
چمن تا گل نمیگردد، کجا گل میدهد ای دل؟
مخور غم، این کدورتها در آخر خنده میگردد
هوش مصنوعی: چمن تا زمانی که به گل تبدیل نشود، چگونه میتواند گل بدهد، ای دل؟ نگران نباش، این ناراحتیها در نهایت به شادی تبدیل خواهد شد.
خدا را بنده شو، گر در جهان آزادگی خواهی
که ترک بندگی چون کرده کافر، بنده میگردد
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در این دنیا از آزادی برخوردار باشی، باید خود را بندۀ خدا قرار دهی وگرنه مانند آن کافری که بندگی را ترک کرده، به بندگی میافتی.
عجب نبود حریص از مرگ این و آن کند شادی
که چون سیماب میرد، کیمیاگر زنده میگردد
هوش مصنوعی: تعجبی ندارد که کسی از مرگ دیگران افسوس نخورد، زیرا وقتی یکی میمیرد، مانند این است که زرگری با مردن او به زندگی جدیدی میرسد.
عجب دانم گذارد زردرویم خجلت عصیان
که گردد سرخرو هرکس که او شرمنده میگردد
هوش مصنوعی: من تعجب میکنم که چرا صورت زرد من از شرمندگی ناشی از خطا و گناه رنگ میبرد، در حالی که هر کسی که از کردهاش خجالت بکشد، صورتش به سرخی میگراید.
فزاید قدرت از آمیزش روشندلان واعظ
بلی از قطرهٔ آبی گهر ارزنده میگردد
هوش مصنوعی: قدرت و توانایی از اتحاد و همفکری افراد با بصیرت و آگاه به وجود میآید؛ به مانند اینکه یک قطره آب میتواند گوهری با ارزش شود.