برگردان به زبان ساده
عقل اگر داری مکن هرگز تمنا تخت و تاج
کز بسی گردنکشان مانده است برجا تخت و تاج
هوش مصنوعی: اگر به عقل خود آگاهی داری، هرگز دلت را برای تخت و تاج معدل نکن؛ زیرا بسیاری از کسانی که گردنکشان بودهاند، هنوز هم بر سر قدرت و مقام خود باقی ماندهاند.
ما شه اقلیم فقریم و، سپاه ما غم است
بی سر و پاییست ما شوریدگان را تخت و تاج
هوش مصنوعی: ما در سرزمین فقر زندگی میکنیم و ارتش ما غم و اندوه است. در واقع، ما که دیوانهوار عاشقیم، هیچ مقام و قدرتی نداریم.
روی دست دولت دنیا سبک مغزان خورند
نیست جز موج و حبابی پیش دانا تخت و تاج
هوش مصنوعی: در دنیای پر زرق و برق، افراد نادان خود را به دولت و مقام میزنند، اما در واقعیت، آنچه که از این دنیا باقی میماند فقط ناپایداری و زودگذری همچون امواج و حبابهاست، و دانایان بر تخت و تاجهای واقعی تکیه میزنند.
در میان می بود اگر دلال چشم اعتبار
با گدایی خویش را می کرد سودا تخت و تاج
هوش مصنوعی: اگر در دل میخانه دلالی باشد که با نگاهش برتری و اعتبار خود را به رخ بکشاند، حتی یک گدا نیز میتواند آرزوی تخت و تاج و مقام را در سر پرورانده و به آن فکر کند.
آب در چشمش نمی گردید از حسرت، اگر
خویش را گوهر نمی کرد آشنا با تخت و تاج
هوش مصنوعی: اگر به خود ارزش میداد و خود را گوهری میدانست، از حسرت اشک نمیریخت و غم نداشت.
ما و دل، اسکندر و آیینه گیتی نما
باد ارزانی بما فقر و، بدارا تخت و تاج!
هوش مصنوعی: ما و دل، همانند اسکندر و آینهای که دنیا را نشان میدهد، آرزو میکنیم که فقر برای ما به نعمت مبدل شود و کاخ و سلطنت به دور از ما باقی بماند!
نیست بالاتر ز بی نام و نشانی دولتی
بس بود دیوانگان را کوه و صحرا تخت و تاج
هوش مصنوعی: هیچ چیزی بالاتر از بینام و نشانی نیست که برای دیوانگان، کوه و صحرا به اندازه تخت و تاج ارزشمند است.
بی سر و پایی نه هر چون واعظی را میدهند
کی تواند یافتن هر بی سر و پا تخت وتاج؟
هوش مصنوعی: بی سر و پا بودن به معنای داشتن هیچ مقام و منزلتی نیست، و اشاره به این دارد که هر واعظی نمیتواند برای خود جایگاه و مرتبهای پیدا کند. در واقع، بدون داشتن شرایط لازم، نمیتوان به مقام و بزرگی رسید، مانند تخت و تاج که نماد قدرت و سلطنت هستند.
