برگردان به زبان ساده
آه، شمعی ز شبستان سحرخیزان است
ناله، نخلی ز گلستان سحرخیزان است
هوش مصنوعی: او به شدت غمگین است و حالش مانند شمعی است که در شب سرد جان میدهد. مانند درخت نخل در میان باغی زیبا، از درد و عذاب سرشار است.
چون دم صبح نباشد، همه کیفیت و شور
گریه کاه دل بریان سحرخیزان است
هوش مصنوعی: وقتی صبح نمیرسد، همه حال و هوای دلهای سوخته سحرخیزان به اشک و ناله تبدیل میشود.
دیدم از تاج خروسان، که ز بیداری بخت
دولت زنده دلی، زآن سحر خیزان است
هوش مصنوعی: دیدم از زیبایی مرغها و آواز دلنشینشان که بیداری خوشبختی و زندگی از آنها ناشی میشود، و این به خاطر بیدار شدن صبحگاهان است.
در ستم، ظالم ازین گونه که پا میفشرد
هدف ناوک افغان سحر خیزان است
هوش مصنوعی: در ظلم و ستم، ظالم با این قدرت و بیرحمی رفتار میکند که هدف آن، زدن به قلب مردم بیدار و آگاه است.
خانه دولت هرکس که به ظلم آباد است
سیلش از اشک چو باران سحرخیزان است
هوش مصنوعی: خانهای که بر پایه ظلم و ستم بنا شده، مانند سیل اشکهای کسانی است که در سحرگاه بیدارند و ناپایدار خواهد بود.
روز در پرده گمنامی خویشند، چو شمع
شب چو شد، عرصه جولان سحرخیزان است
هوش مصنوعی: روز در حالت پنهان و نادیدهای قرار دارد، مانند شمعی که در شب میدرخشد. هنگامی که شب به پایان میرسد، میدان برای کسانی که صبح زود بیدار میشوند، باز میشود.
باغ فیض دل شبها، که گلش مغفرتست
آبش از ناله غلتان سحرخیزان است
هوش مصنوعی: در شبها، باغی پر از نعمت و آرامش وجود دارد که گلهای آن نماد بخشش و آمرزش هستند و آبی که گیاهان آن را مینوشند، از نالهها و دعاهای سحرخیزانی میباشد که در دم صبح دعا و استغفار میکنند.
عندلیب چمن روح فزای دم صبح
صوت شور آور افغان سحرخیزان است
هوش مصنوعی: بلبل باغ در هنگام صبح با صدای دلنوازش، جان تازهای به فضایی میبخشد که پر از شور و نشاط سحرخیزان است.
قامت خویش چو سازند دوتا وقت رکوع
دو جهان در خم چوگان سحرخیزان است
هوش مصنوعی: زمانی که انسانها در حال نماز و رکوع هستند، قامت و حالت آنها به گونهای است که به دو جهان، یعنی جهان مادی و معنوی، ارتباط برقرار میکند. در این حالت، گویی که در میدان بازی چوگان، سحرخیزان (مردم بیدار و هوشیار) در حال حرکت و فعالیت هستند.
دیده واعظ از آنست پر از نعمت فیض
کز گدایان سر خوان سحرخیزان است
هوش مصنوعی: چشم واعظ از نعمتهای خاصی پر شده که این نعمتها از گدایان است و سر سفره افرادی که سحرخیز و بیدارند، به دست آمده است.