برگردان به زبان ساده
پری دیدار حوری یاسمن خد
دری رفتار کبکی نارون قد
هوش مصنوعی: زیبایی و دلربایی یک پری با چهرهای شبیه به حوری، همچون گل یاسمن، در حرکاتش به نرمی و لطافت کبکها در بین درختان نارون است.
نه نی خدوی اندر یاسمن رنگ
نه بی قد وی اندر نارون حد
هوش مصنوعی: در اینجا به زیبایی دو گل اشاره شده است. یکی از گل یاسمن که زیبایی و لطافت خاصی دارد و دیگری از گل نارنج که به خاطر قد و قامتش مشهور است. این شعر نشان میدهد که هر کدام از این گلها ویژگیهای منحصر به فرد خود را دارند و در زیبایی و ارزش خود بینظیرند.
برشک از نور رویش ماه و خورشید
بدرد از بوی زلفش عنبر وند
هوش مصنوعی: نور چهرهاش مثل نور ماه و خورشید میدرخشد و عطر موهایش همچون بوی خوش عطر عنبر دلنواز است.
بلای دین بزهر آگین دو نرگس
شفای جای بنوش آگین دو بسد
هوش مصنوعی: در اینجا به زیبایی و قدرت عشق اشاره شده است. گوینده به افسون و جادوگریِ چشمهای دو نرگس اشاره کرده که در آن، نوشیدن زهر آن میتواند به شکلی درمان کننده باشد. این مضمون نشاندهندهی پیچیدگی و تناقضات عشق و زیبایی در زندگی است.
ز سبلتگاه و دندان و لب او
نشان در و مرجان و زبر جد
هوش مصنوعی: از موهای او، دندانها و لبهایش نشانههایی از دریا و مرجان و زبر جدی وجود دارد.
چه بویست اندران زلف معنبر
چه رنگست اندران خد مورد
هوش مصنوعی: در زلفی که بوی خوشی دارد، چه عطری نهفته است و در صورت زیبا و دلربا چه رنگی وجود دارد.
هزاران جان چه جای عشقبازیست
فدائی خواهد آن سرو سمن خد
هوش مصنوعی: هزاران جان هم که وجود داشته باشد، جایی برای عشق و بازی نیست؛ زیرا آن محبوب سُرخ و زیبای سمن نیازمند فداکاری است.
ولیکن زو کسی را بهره ای نیست
بجز صلوا علی آل محمد
هوش مصنوعی: اما هیچکس از او بهرهای ندارد جز اینکه بر آل محمد صلوات بفرستد.
کرا یارای آن باشد که باشد
بر او والی بجز والای صفهد
هوش مصنوعی: کسی که توانایی و قدرتی داشته باشد، باید تحت نظارت و سرپرستی کسی باشد که از او بالاتر و برتر است.
خداوند خداوندان دولت
سپهسالار منصور مؤید
هوش مصنوعی: خداوندی که بزرگترین فرمانده و سرپرست است، به منصور تأیید میدهد و او را در مسیر موفقیت یاری میکند.
پناه لشکر خاقان اعظم
بنای عز و جاه اصل سودد
هوش مصنوعی: پناهگاه نیروهای خاقان بزرگ، زمینی است که بر پایهی عظمت و مقام بنا شده است و نشانهای از برتری و قدرت محسوب میشود.
شجاعی در وغا و جنگ بی مثل
جوادی در سخا و جود مفرد
هوش مصنوعی: شجاعت در نبرد و جنگ او بینظیر است، همانطور که جواد در بخشش و سخاوت یکتاست.
برزم اندر بود آشوب میدان
ببزم اندر فروغ گاه و مسند
هوش مصنوعی: در زمین، در حال جنگ و ناآرامی هستم و در میدان نبرد، درخشش زمان و مقام را تجربه میکنم.
چو بیرون شد بمیدان روز هیجا
سر گردنکشان آرد بمقصد
هوش مصنوعی: زمانی که روز به میدان جنگ میآید، گردنکشها را به سوی هدفشان میکشد.
بروز رزم خاک ره نماید
بچشمش گوهر و یاقوت و عسجد
هوش مصنوعی: در زمان جنگ و نبرد، انسانها به راحتی میتوانند زیباییهای دنیا مانند الماس و طلا را فراموش کنند و فقط به فکر مبارزه و حفظ خود باشند.
شود مطرود جان از خصم او چون
طرید او بمیدان دید مطرد
هوش مصنوعی: جان انسانی که از دشمنش طرد شده است، مانند گریزانی است که در میدان نبرد از طرف دشمن خود رانده میشود.
اگر زآهن سپر سازد نگردد
سنان و تیغ و تیر از خصم آورد
هوش مصنوعی: اگر کسی از آهن سپر بسازد، دیگر نیزه، شمشیر و تیر به دشمن نمیرسد.
ور از میدان مردی گاه حمله
جریده لشگری دارد مجرد
هوش مصنوعی: اگر مردی از میدان جنگ دور شود، گاهی اوقات لشکر او را به تنهایی مورد حمله قرار میدهد.
بلاد ترک را ز اعدای خاقان
تهی دارد بشمشیر مهند
هوش مصنوعی: سرزمینهای ترک به دست دشمنان خاقان از سلاحهای تیز و مهارت یافته خالی شده است.
بیک حمله ز هم بیرون کشاند
بگرد او گر از آهن بود سد
هوش مصنوعی: با یک حمله، او را به بیرون کشید، حتی اگر سدی از آهن در اطرافش بود.
نهایت نیست مردیهای او را
چنان چون مردمیهای ورا حد
هوش مصنوعی: اوج فضایل و ویژگیهای او نه به انتها میرسد و نه قابل مقایسه با حد و مرز مردمیهای اوست.
سخای او برون از حد و از وهم
عطای او برون از وهم و از حد
هوش مصنوعی: بخشش و generosity او بسیار فراتر از تصور و باور ماست. هدیههای او نیز در حد و مرزهای ذهن نمیگنجد و از فهم ما خارج است.
شمار بخشش یکروزه او
چو بنویسی بباید صد مجلد
هوش مصنوعی: بخشش و رحمت او به قدری زیاد است که اگر همه آن را بنویسی، نیاز به صد کتاب بزرگ خواهی داشت.
در اخلاق پسندیده بهر باب
برایت باقی است از حیدر و جد
هوش مصنوعی: در اخلاق نیکو، به اندازه کافی از ویژگیها و صفات مثبت حیدر و جدش برای تو باقی مانده است.
بنازد جد ازو در روز محشر
چنان کاکنون همی نازد بمهتد
هوش مصنوعی: در روز قیامت، جد بزرگوار او به او افتخار خواهد کرد، همانطور که اکنون نیز به خاطر کمالاتش به او افتخار میشود.
همیشه شادمان و کامران باد
بهر کام و مرادی یافته ید
هوش مصنوعی: همیشه خوشحال و موفق باشید و به آرزوها و مقصودهایتان دست پیدا کنید.
بدان شادی که نوشد تا ابد باد
هزاران شادی دیگر معدد
هوش مصنوعی: بدان خوشحالی که تجربه میکنی، تا همیشه باقی بماند و سبب شود که شادیهای دیگری نیز به وجود بیاید.
موفر عز و جاه و دولت او
مباد اندر جهان الا مؤید
هوش مصنوعی: مبادا کسی در جهان به مقام و اعتبار و قدرت او نرسد، جز آنکه مورد تأیید او باشد.