برگردان به زبان ساده
دهقان میر عمید صدر همایون که بخت
بر سر او چون همای سایه دولت فکند
هوش مصنوعی: دهقان، مردی از طبقهي زراعت، در جایگاه و مقام بلندی قرار دارد و بخت و اقبال نصیبش شدهاست، بهگونهای که مانند سایهای که بر سر یک حاکم میافتد، فراوانی و موفقیت به او روی آورده است.
آنکه چو افشین و معن وآنکه چو سحبان و فضل
در ره فضل و هنر بنده اویند اند
هوش مصنوعی: کسانی که مانند افشین و معن هستند و آنهایی که مانند سحبان و فضل در مسیر دانش و هنر حرکت میکنند، همه در خدمت او هستند.
صد یک آنکو کند بر زر و بر سیم خویش
گرگ درنده نکرد با رمه گوسفند
هوش مصنوعی: کسی که در مال و ثروتش بخیل و سختگیر است، مثل گرگ درندهای است که به رمهی گوسفندها حمله نمیکند.
در ره آزادگی است قول وی و فعل او
پاک ز تزویر و زرق دور ز تلبیس و فند
هوش مصنوعی: در مسیر آزادی، کلام و عمل او خالص و دور از نیرنگ و فریب است. او از تظاهر و فریبکاری فاصله دارد.
کلک سبک سیر اوست از پی اصلاح ملک
از حبشه سوی روم تیز رونده نوند
هوش مصنوعی: شخصی با ویژگیهای خاص و سبکی خاص در تلاش است تا به اصلاح امور مملکت بپردازد. او از سرزمین حبشه به سمت روم میرود و با سرعت و شتاب زیادی در این مسیر حرکت میکند.
روشنی و خرمی مملکت از کلک اوست
گرچه سر کلک او تیره رخست و نژند
هوش مصنوعی: کشور از لطافت و خوشیهای او بهرهمند است، هرچند خود او دارای ظاهری تاریک و غمگین است.
ای زتو در باغ فضل سرو هنر سرفراز
وز تو شده نخل جهل سرزده و بیخ کند
هوش مصنوعی: تو مانند درخت سرو در باغ علم و هنر بلندآوازهای و از تو، درخت جهل ریشهکن شده و از بین رفته است.
بهره ورند از سخات اهل صلاح و فساد
زاهد و عابد چنانک مفلس و قلاش و رند
هوش مصنوعی: افراد صالح و ناصالح از سخاوت و generosity دیگران بهره میبرند، همانطور که فقرا و پولدارها و رندها از زندگی بهرهوری میکنند.
کف جواد تو چون ابر بهار است راست
زوزده بر شوره زار ژاله چو بر کشتمند
هوش مصنوعی: کف پای اسب تو مانند ابرهای بهاری است که به آرامی بر زمین خشک میافتد، همچون قطرات باران که بر روی کشتزارها میریزد.
آمد فصل بهار و آمدنت را بباغ
از گل و سبزه فکند مفرش قال و پرند
هوش مصنوعی: فصل بهار فرا رسیده و به خاطر آمدن تو، باغ با گل و چمن زیبا شده و فرشی از رنگ و عطر برایت فراهم کرده است.
بر گل نو زندباف مطربی آغاز کرد
خواند بالحان خوش نامه پازند و زند
هوش مصنوعی: در باغ نغمهسرایی، نوازندهای با خوشصدایی شروع به خواندن کرد و آوای زیبا و دلنشینی را به گوش میرساند.
قاعده بزم ساز بر گل و لعلی نبید
کز سفرت سوده شد نعل کمیت و سمند
هوش مصنوعی: در بزم و میزبانی، حتی گل و لعل هم به خاطر وجود نبید و خوشیها زیبا هستند، اما در سفر، نعل و اسب کم میآورد و تغییر وضعیت میدهد.
باد بهاری اگر بر تو گل افشان کند
جز بسر آستین جای مروب و مرند
هوش مصنوعی: اگر باد بهاری بر تو گل و عطر پراکنده کند، فقط در آستینت چیزی نگذار و از کسی چیزی نخواه.
مطرب بزم تو باد آنکه کند از فلک
زهره نشاط زمین تا شود او را لوند
هوش مصنوعی: از خوشی و سرور تو، آن کسی که بتواند زهره را از آسمان به زمین بیاورد و او را شاداب و زنده کند، در بزم تو وجود دارد.
خصم تو چون شمع باد بر گذر تند باد
بر کف تو چون چراغ باده انگور بند
هوش مصنوعی: دشمن تو مانند شمعی است که در برابر وزش شدید باد، به راحتی ذوب میشود. اما تو مانند چراغی هستی که به نور انگور روشن ماندهای و در برابر طوفانها پابرجا هستی.
باده بخور روز و شب از کف سمین بران
شاد بزی سال و ماه با صنم نوشخند
هوش مصنوعی: شراب بنوش و از زندگی لذت ببر، شاد باش و هر روز و هر ماه را با دلربایی پر از لبخند سپری کن.
