برگردان به زبان ساده
علی است روز مصاف و نبرد و کوشش و کین
سر سپهشکنان بوعلی شجاع الدین
هوش مصنوعی: علی نماد مبارزه، تلاش و جنگ است و او رهبری دلیران را بر عهده دارد.
بهاء دولت عالی مبارز الحضرت
پناه حضرت سلطان ملک روی زمین
هوش مصنوعی: بهاء دولت، شخصی بزرگ و برجسته است که در برابر چالشها و مشکلات از قدرت و هیبت خود دفاع میکند و پناهگاه و مأمنی برای سلطان و فرمانروای این سرزمین به شمار میرود.
مبارزی که مر او را به روز بار و مصاف
هر آنکه دید ببیند به چشم روشنبین
هوش مصنوعی: مبارزی که به مصاف من میآید، هرکس را که ببیند با چشمی روشن و تیزبین مینگرد.
هزار حاتم طایی نشسته در یک تخت
هزار رستم دستان سام در یک زین
هوش مصنوعی: در یک جا، هزاران افراد خوشخیم و بخشنده مانند حاتم طایی و نیز دلاورانی چون رستم، در کنار هم نشستهاند و قدرت و شجاعت را در یک مکان به تصویر کشیدهاند.
به چشم او ننماید به حرب جز بازی
نبرد و کوشش و پیکار رستم و رویین
هوش مصنوعی: در چشم او، جنگ و نبرد فقط به شکل بازی و تلاش رستم و روئین به نظر میآید.
ز نانگور اگر روی سوی چین آرد
ز سهم ان فزع اندر فتد به لشکر چین
هوش مصنوعی: اگر زنانگور به سمت چین برود، از سهم او ترسانی در لشکر چین پدید میآید.
ز بیم ضربت صمصام آبدار ورا
رخ مخالف شه چون زره شود پرچین
هوش مصنوعی: از ترس ضربهی شمشیر تیز و آبدار، چهرهاش به مانند زرهای میشود که در برابر دشمنان قرار گرفته و محافظت میکند.
ز بس شجاعت او بر دهان مادح او
سخن رود که تو گویی درست گشت و یقین
هوش مصنوعی: به خاطر شجاعت او، آنقدر در موردش صحبت میکنند که گویی همه چیز درست و بدون تردید است.
که کردگار به هنگام خلقت آدم
ابوعلی و علی را سرشت از یک طین
هوش مصنوعی: خدای بزرگ در زمان آفرینش آدم، ابوعلی و علی را از یک خاک و سرشت واحد آفرید.
ز هر مصافی آید مظفر و منصور
بدان صفت که علی آمد از صف صفین
هوش مصنوعی: در هر نبرد و رویارویی، کسی خواهد آمد که پیروز و موفق باشد و او همانند علی بن ابیطالب در جنگ صفین خواهد بود.
قد عدوش به سان کمان شود پر خم
چو او زخم کین یر عدو گشاد کمین
هوش مصنوعی: قد او مانند کمان است و وقتی خم میشود، همانند زخمهای عداوت قدرت خود را نشان میدهد و بر دشمن خود ضربه میزند.
شهاب ثاقب گردد خدنگ او ز گشاد
عدوش سوخته گردد ازو چو دیو امین
هوش مصنوعی: شهاب درخشان مانند تیر او میشود، و از شدت نورش دور را صد رنجور و سوخته میکند، مانند دیوی که به او اعتماد شده است.
برند کیفر از چاه و بند و تخته او
مخالفان خداوند تاج و تخت و نگین
هوش مصنوعی: کسی که به ناحق در چاه و بند و محدودیت قرار گرفته، برای آن مخالفان خداوند، که در مقام و مقام و ثروت و قدرت قرار دارند، مجازات و کیفر خواهد آمد.
ایا بنزد خداوند تخت و خاتم و تاج
همیشه بوده ز شایستگی عزیز و مکین
هوش مصنوعی: آیا به نزد خداوند، همیشه تخت و تاج و نشان مخصوصی برای افراد شایسته و با مقام وجود داشته است؟
رعیت توامان یافته ز دست رستم
از آن سبب که نئی بر ستم کننده امین
هوش مصنوعی: من به خاطر قدرتی که از رستم به دست آوردهام، در برابر ستمگر بیرحم به زندگی خود ادامه میدهم.
بجاه خسرو گیتی ستان ستانی داد
ز ملک گیتی چونانکه خسرو از شیرین
هوش مصنوعی: به خاطر اهمیت و عظمت خسرو، جهان به او تعلق دارد و او به نیکی و عدالت در آن فرمانروایی میکند، همانطور که خسرو از شیرین به خوبی یاد میکند و برای او احترام قائل است.
کسی که عیش تو بر او تلخ کرد آفت دهر
شود ز دیدن تو عیش تلخ او شیرین
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر تو حال خوشی ندارد، با دیدن تو میتواند از تلخی روزگار خود لذت ببرد و حالش بهتر شود.
تو آفتاب زمینی برأی روشن بین
که هست رأی ترا بنده آفتاب مبین
هوش مصنوعی: تو مانند آفتاب روی زمین هستی برای کسانی که روشن بیناند، چرا که نظر تو مانند نور خورشید است و من در برابر این نور، بندهام.
بجود بحر محیطی نه زانکه بحر محیط
کف جواد ترا هست چون رهی و رهین
هوش مصنوعی: وجود یک دریا گسترده وجود دارد نه به خاطر اینکه دریا فقط کف جواد تو است، بلکه چون تو به مانند یک راهنما و وابسته به او هستی.
رهین منت انعام تست در عالم
فزون ز ذره آن و فزون ز قطره این
هوش مصنوعی: منت نظر لطف و رحمت تو را بر گردن دارم، زیرا در این عالم، نعمتهای تو بسیار بیشتر از هر ذره در زمین و هر قطره در دریاست.
رمیدگان و کراشیده گشته گان ز وطن
ترا خوهند ز ایزد بدعوت و آئین
هوش مصنوعی: افرادی که از وطن خود دور افتادهاند و خسته شدهاند، از خداوند میخواهند که با دعوت و اصولی که دارند، به آنها کمک کند.
که تا بدولت و اقبال و جاه و حشمت تو
روند تا ز وطن چند بیوه و مسکین
هوش مصنوعی: تا زمانی که موفقیت و خوشبختی تو ادامه داشته باشد، باید بدانی که از سرزمینت چه بسا افرادی هستند که در فقر و بیسرپرستی به سر میبرند.
بزیر سایه عدل تو روزگار کشند
که عدل تست چو طوبی جهان چو خلد برین
هوش مصنوعی: در زیر سایه عدالت تو زندگی میکنند، زیرا عدالت تو مانند درخت طوبی است که جهان را به بهشت تبدیل میکند.
همیشه تا چکد از ابر قطره باران
ز کف راد برافشان بخلق در تمثین
هوش مصنوعی: هنگامی که باران از ابر بریزد، فرد خوب به نیکی و زیبایی آن را بر روی مردم میپاشد و به آنها کمک میکند تا از آن بهرهمند شوند.
ز دست آنکه چو نسرین و لاله دارد رخ
بگیر جام و مئی نوش همچو ماه معین
هوش مصنوعی: از کسی که مانند گل نسرین و لاله زیبایی دارد، بگیر و مانند ماه، جامی پر از شراب بنوش.
تو یار خلق خدائی خدای یار تو باد
بهر کجا که روی حافظ تو باد و معین
هوش مصنوعی: تو رفیق و محبوب خدا هستی، پس از خدا خواستهام که در هر مسیری که بروی، حافظ تو را یاری کند و همیشه با تو باشد.