برگردان به زبان ساده
نه تنها صبر با کم آرزوی بیش نگذارد
چو کامل شد جنون دل را به جای خویش نگذارد
هوش مصنوعی: صبر نمیتواند به آرزوهای بزرگ پاسخ دهد وقتی که دیوانگی دل به کمال برسد، جای خود را به چیز دیگری میدهد.
ز آتش یک نفس تا مانده سامان شرر دارد
دلم را سرنوشت سوختن درویش نگذارد
هوش مصنوعی: دل من به خاطر آتش یک لحظه، هنوز شعلهور است و سرنوشت آن قدر تابناک است که نمیگذارد درویش سوزان شود.
چه رنگین صرفه ها بردند خلق از مردم آزاری
نرنجاند گزیدن خاطری پا پیش نگذارد؟
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که مردم با مشکلات و سختی هایی که دارند، باید سعی کنند از آزار دیگران پرهیز کنند و به جای ایجاد دردسر، به آرامش و محبت بپردازند. در واقع، در مواجهه با چالش ها، باید تلاش کرد تا احساسات و خاطرات خوب را حفظ کرده و از به وجود آوردن ناراحتی برای دیگران جلوگیری کرد.
محبت خون دلی گم کردنی گم کردنی دارد
سری بی داغ سودا سینه ای بی ریش نگذارد؟
هوش مصنوعی: محبت به گونهای است که کسی میتواند برای آن درد و رنج زیادی تحمل کند، اما این عشق گاهی باعث میشود که انسان دچار عذاب و حسرت شود. در این حالت، فردی که عاشق است، ممکن است در درونش احساس خالی بودن و درد عمیق تجربه کند، حال آنکه بیرون از این درد، هیچ نشانهای از آنچه در دل گذشته دیده نمیشود.
چو وابینی بود هر خار گلشن هر شرر گلخن
قناعت هیچ کس را در جهان درویش نگذارد
هوش مصنوعی: وقتی نگاهی به گلستان میاندازی و درختان و گلهای زیبا را میبینی، در میبابی که هر کسی در دنیا باید به آنچه دارد قناعت کند و از زندگی راضی باشد. هر انسانی که وابسته به زیباییها و تجملات باشد، از نعمتها و زیباییهای دنیا بینصیب میماند.
نداری اعتمادی بر دل ما امتحان بهتر
مگو تاراج عشقت خویش را درویش نگذارد؟
هوش مصنوعی: اگر به دل ما اعتماد نداری، بهتر است امتحان نکنیم. عشق تو آنقدر ارزشمند است که حتی یک درویش را هم متضرر نکند.
که می دارد نگه دیوانه صحرایی ما را
اگر سودای زنجیر تو پایی پیش نگذارد
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر اشاره به کسی دارد که دیوانهوار در پی معشوق خود است و گویی این عشق، او را از واقعیتهای پیرامونش دور کرده است. او میگوید که اگر عشق و آرزوی زنجیر کردن او را به خود نمیکشید، شاید این حال و روزش بهتر میشد. در واقع، این عشق و وابستگی او را به یک نوع بند و زنجیر دچار کرده است.
اسیر از جاده زنجیر چشم حیرتی دارم
که شوقم را به راه عقل دور اندیش نگذارد
هوش مصنوعی: در جادهای که پر از زنجیرهای اسارت است، چشمانم حیرتزدهاند و این حالت باعث میشود که اشتیاقم نتواند به مسیر عقل و تفکر منطقی هدایت شود.