برگردان به زبان ساده
وجود، آن جزو دان کز کلّ فزون است
که موجود است کلّ، وین باژگون است
هوش مصنوعی: وجود آن جزئی از کل است که از آن فراتر میرود. در حالی که کل وجود دارد، این وضعیت معکوس است.
بود موجود را کثرت برونی
که از وحدت ندارد جز درونی
هوش مصنوعی: موجودات در سطح ظاهری و درونی وجود دارند. آنچه در ظاهر مشاهده میشود، تنوع و کثرت است، اما در باطن، همه این موجودات از یک اصل واحد نشأت میگیرند و به همین دلیل در درون خود به وحدت میرسند.
وجود کلّ ز کثرت گشت ظاهر
که او در وحدت، جزو است ساتر
هوش مصنوعی: وجود کل به خاطر کثرت مسائل و اشیاء، به وضوح نمایان شده است، در حالی که او در وحدت تنها جزئی از بقیه است.
ندارد کلّ وجودی در حقیقت
که او چون عارضی شد بر حقیقت
هوش مصنوعی: هیچ چیز در واقعیت وجود ندارد که او به عنوان یک چیز عارضی بر حقیقت افزوده شود.
چو کلّ از روی ظاهر هست بسیار
بود از جزو خود کمتر به مقدار
هوش مصنوعی: هر چه در ظاهر به نظر میرسد، زیاد به نظر میآید، اما در واقع از وجود خود، نسبت به جزئیاتش کمتر است.
نه آخر واجب آمد جزو هستی
که هستی کرد او را زیردستی
هوش مصنوعی: نه اینکه وجود جزئی از اجبار است، بلکه او با وجود خود، چیزی را زیر دست و تسلط میآورد.
وجود کلّ کثیرِ واحد آید
کثیر از روی کثرت مینماید
هوش مصنوعی: وجودی که در واقعیت واحد و یگانه است، در نگاه ما به دلیل تنوع و کثرت اشیاء و پدیدهها، به صورتهای مختلف و چندگانه دیده میشود.
عرَض شد هستیی کان اجتماعی است
عرض سوی عدم بالذّات ساعی است
هوش مصنوعی: هستی یک وجود اجتماعی دارد که به سمت عدم و نیستی گرایش دارد و این حرکت به طور طبیعی در حال انجام است.
به هر جزوی ز کلّ کان نیست گردد
کلّ اندر دَم ز امکان نیست گردد
هوش مصنوعی: هر جزئی از کل، به تنهایی نمیتواند تمامیت آن را تشکیل دهد و در حقیقت، هیچ چیز از امکان و واقعیت نمیتواند به وجود آید.
جهان کلّ است و در هر طرفةالعین
عدم گردد و لا یبقیٰ زمانین
هوش مصنوعی: جهان به طور کلی موجود است و در هر لحظه ممکن است نابود شود و هیچ زمانی باقی نماند.
دگر باره شود پیدا جهانی
به هر لحظه زمین و آسمانی
هوش مصنوعی: هر لحظه در زمین و آسمان، جهانی دیگر به وجود میآید و خود را نشان میدهد.
به هر لحظه جهان این کهنهپیر است
به هر دم اندر او حشر و نشیر است
هوش مصنوعی: در هر لحظه، زندگی جدیدی به وجود میآید و هر آن چیزهایی کهنه و قدیمی هم وجود دارد. با هر نفس، در وجود انسان وقایع و اتفاقات تازهای رخ میدهد.
در آن چیزی دو ساعت مینپاید
در آن ساعت که میمیرد بزاید
هوش مصنوعی: در آن چیزی که دو ساعت دوام نمیآورد، در همان ساعت که به پایان میرسد، زندگی نوید ظهور جدیدی را میدهد.
ولیکن طامةالکبری نه این است
که این یومِ عمل وان یومِ دین است
هوش مصنوعی: اما بزرگترین فاجعه این نیست که امروز روز عمل است و روزی برای حساب و کتاب.
از آن تا این بسی فرق است زنهار
به نادانی مکن خود را گرفتار
هوش مصنوعی: بین این دو که فاصله بسیاری وجود دارد، پس هوشیار باش و به نادانی خود، خود را درگیر نکن.
نظر بگشای در تفصیل و اجمال
نگر در ساعت و روز و مه و سال
هوش مصنوعی: درنگ کن و با دقت به جزئیات بنگر، همچنین کلیات را در زمانها و دورههای مختلف مورد توجه قرار ده.
