برگردان به زبان ساده
چشم تو کو جز دل سیاه ندارد
دل برد از مردم و نگاه ندارد
هوش مصنوعی: چشم تو چه چیزی به جز دل تیره و سیاه دارد؟ تو دلها را میربایی و هیچ نگاهی به آنها نداری.
بی رخت ای آفتاب پرتو رویت
روز منست آن شبی که ماه ندارد
هوش مصنوعی: ای آفتاب، بدون وجود تو روز من که روشن است، در شبی که ماهی در آسمان نیست، بیفروغ میشود.
با همه ینبوع نور چشمه خورشید
با رخ تو شکل اشتباه ندارد
هوش مصنوعی: با وجود اینکه چشمه نور و روشنایی خورشید بسیار زیباست، اما هیچ چیز نمیتواند به زیبایی چهره تو باشد.
با همه خیل ستاره ماه شب افروز
لایق میدان تو سپاه ندارد
هوش مصنوعی: در میان تمام ستارههای درخشان، هیچکدام به اندازهی تو شایستهی این میدان نیستند و برابری نمیکنند.
بی رخ تو کاسب راند بر سر خورشید
رقعه شطرنج حسن شاه ندارد
هوش مصنوعی: بدون حضور تو، فروشنده بر بالای خورشید بازی شطرنجی را ترتیب میدهد که در آن حسن، هیچ مقام و ارزشی ندارد.
عاشق تو نزد خلق جای نجوید
مرده بی سر غم کلاه ندارد
هوش مصنوعی: عاشق تو به دنبال مقام و موقعیت در نظر مردم نیست، مانند مردهای که سر ندارد و غم او کلاهی برای پوشاندن درد و رنجش ندارد.
گر برود از بر تو راه نداند
ور برود بر در تو راه ندارد
هوش مصنوعی: اگر کسی از کنار تو برود، دیگر راهی برای بازگشت نخواهد داشت، و اگر هم به درخانهات بیاید، باز نمیتواند ورود پیدا کند.
بر در مردم رود چو سگ بزنندش
هر که جزین آستان پناه ندارد
هوش مصنوعی: هر کس که به جز در این درگاه پناهی ندارد، اگر به دروازه مردم نزدیک شود و مانند سگی به او حمله کنند، باید محکم و استوار باقی بماند.
در که گریزد زتو که در همه عالم
از تو به جز تو گریزگاه ندارد
هوش مصنوعی: هر کسی که از تو فرار کند، در سراسر جهان جایی برای فرار ندارد غیر از تو.
درد تو قوت گرفت و بنده ضعیف است
طاقت ناله مجال آه ندارد
هوش مصنوعی: درد تو شدت پیدا کرده و من، که بندهای ناتوان هستم، توانایی ناله کردن هم ندارم و مجال آه کشیدن برایم نیست.
وصل تو از خود نصیب ما نفرستاد
خرمن مه بهر گاو کاه ندارد
هوش مصنوعی: ما از وصال تو چیزی به دست نیاوردیم، مانند این است که خرمن گندم برای گاوی کاه ندارد.
از بد و نیکی که سیف گفت در اشعار
جز کرمت هیچ عذر خواه ندارد
هوش مصنوعی: در اشعار سیف، از میان خوبیها و بدیها، تنها معذرتخواهی توست که از همه چیز مهمتر است.
دل بغم تو سپرد از آنکه نگیرد
ملک عمارت چو پادشاه ندارد
هوش مصنوعی: دل به غم تو سپرد، زیرا اگر پادشاهی وجود نداشته باشد، دیگر هیچ سرزمینی رونق و آبادانی نخواهد داشت.