برگردان به زبان ساده
گر کنی قهر ازو نفیس شوی
ورمرادش دهی خسیس شوی
هوش مصنوعی: اگر از او روی برگردانی، ارزشمندتر خواهی شد، و اگر به او چیزی بدهی، بخیل به نظر خواهی آمد.
وه چه ساده دلی و چه نادان
که ندانی تو عصمت از عصیان
هوش مصنوعی: چه سادهدل و نادانی که نمیفهمی که عفت و پاکی از گناه و نافرمانی جداست.
از صفات حمیده بگریزی
در صفات ذمیمه آویزی
هوش مصنوعی: از ویژگیهای خوب دوری کن و به ویژگیهای بد نچسب.
جهد آن کنی جمله نور شوی
وزصفات ذمیمه دور شوی
هوش مصنوعی: اگر تلاش کنی، همه جا روشنایی خواهی یافت و از ویژگیهای ناپسند دور خواهی شد.
در تو هم دیوی است و هم ملکی
هم زمینی به قدر و هم فلکی
هوش مصنوعی: در وجود تو هم جنبههای منفی و زشت وجود دارد و هم جنبههای مثبت و زیبا. تو از زمین و طبیعت نیز تأثیر میپذیری و همزمان با آسمان و فضایی که در آن هستی مرتبطی.
ترک دیوی کنی ملک باشی
از شرف برتر از فلک باشی
هوش مصنوعی: اگر از وجود شیاطین و نکبتها فاصله بگیری و بر خودت تسلط پیدا کنی، به مقام و منزلتی خواهی رسید که از آسمانها نیز بالاتر خواهی بود.
تا از این همنشین جدا نشوی
دان که شایستهٔ خدا نشوی
هوش مصنوعی: تا زمانی که از این همراه جدا نشوی، بدان که شایستگی نزدیک شدن به خدا را نخواهی داشت.
تواز این همنشین چوگردی دور
ملک باقی تراست و دارسرور
هوش مصنوعی: اگر از این همنشین دور شوی، ملک باقی و سرور برای تو باقی میماند.
تو ازین جایگه فرج یابی
چون بدانجا رسی درج یابی
هوش مصنوعی: اگر در این مکان به جستجوی امید بپردازی، زمانی که به هدف خود برسی، آنجا به کامیابی خواهی رسید.
گر به اینجایت پای بست کند
باسگ و خوک هم نشستکند
هوش مصنوعی: اگر به اینجا پایبند باشی، حتی با سگ و خوک هم نشستی.
تاکه دیوت بود به راه دلیل
نکند با تو همرهی جبریل
هوش مصنوعی: تا زمانی که شیطان وجود دارد و به راه هدایت نمیپردازد، با تو همنشینی جبرئیل نیز اثر نخواهد داشت.
تا زآلایش طبیعی پاک
نشوی، کی شوی تو برافلاک
هوش مصنوعی: تا زمانی که از آلودگیهای طبیعی و worldly پاک نشوی، چگونه میتوانی به مرحلهای بالاتر و روشنتر برسی؟
پهلو از قدسیان تهی چه کنی؟
با دد و دیو همرهی چهکنی؟
هوش مصنوعی: وقتی که از همراهی و دوستی فرشتگان خالی هستی، چه کاری میتوانی انجام دهی؟ و وقتی با موجودات خبیث و وحشی همنشینی داری، چه توقعی میتوانی داشته باشی؟
شرم بادت که با وجود ملک
ننهی پای بر رواق فلک
هوش مصنوعی: شرمنده باش که با وجود بزرگی و مقام، بر آسمان قدم نمیگذاری.
بر زمین با ددان نشینی تو
صحبت دیو و دد گزینی تو
هوش مصنوعی: زندگی تو در محافل زشت و بدسرشت میگذرد و تو در میان نامردمان به گفتگو با دیوان و مخلوقات پلید مشغولی.
ترک یوسف کنی زبی نظری
همدم گرگ باشی اینت خری!
هوش مصنوعی: اگر از یوسف بیتوجهی کنی و طردش کنی، بهتر است همراه گرگها باشی، چون این رفتار تو به نوعی حماقت است!
با رفیقان بد چه پیوندی؟
زین حریفان چه طرف بربندی
هوش مصنوعی: با دوستانی که نیکو نیستند، چه ارتباطی میتوان داشت؟ از این آدمها چه سودی میتوان برد؟
حسد و حرص را بجای بمان
برهان خویش را ازین و از آن
هوش مصنوعی: حسادت و طمع را کنار بگذار و خود را از این و آن رها کن.
گرنه یکبارگیت قهر کنند
نوش در کام جانت زهر کنند
هوش مصنوعی: اگر دوستت یک بار از تو ناراحت شود، ممکن است در زندگیات تلخی ایجاد کند.
چون از ایشان به گور فردروی
به قیامت زیور مرد روی
هوش مصنوعی: وقتی انسانها به خاک سپرده میشوند، در روز قیامت، زیبایی و زینت در چهره مردگان نمایان خواهد شد.
چون برندت زخانه مرده به گور
مرد خیزی زیور وقت نشور
هوش مصنوعی: زمانی که مرده را از خانه به گور میبرند، مرد باید در زمان غسل و تدفین مهارت و آداب لازم را به جا بیاورد.
گر فرشته صفت شدی زاینجا
با فرشته است حشر تو فردا
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا فرشتهگونه رفتار کنی، در روز قیامت هم با فرشتگان خواهی بود.
ورتوسگ سیرتیبه وقتنشور
هم سگی خیزی از میانهٔ گور
هوش مصنوعی: در زمان تحرک و عدم قید و بند، هر موجودی قادر است از دل تاریکیها به سوی روشنی و زندگی نوین قدم بردارد، حتی اگر از میان مرگ و گور برخیزد.