برگردان به زبان ساده
در مناجات پیر شبلی گفت
که برون آی از حدیث نهفت
هوش مصنوعی: در دعا و راز و نیاز شبلی، دعا کرد که از سخنان پنهانی خود خارج شود و آشکارا با دیگران سخن بگوید.
گفت گر زانکه نبوَدم دوری
بدهدم در حدیث دستوری
هوش مصنوعی: گفت اگر من از تو دور بودم و با تو نبودم، باید در مورد من صحبت میکردی.
لمنالملک گوید او به صواب
بدهم مر ورا به صدق جواب
هوش مصنوعی: او میگوید که اگر سلطنت به من اجازه دهد، با صداقت و درستگویی به او پاسخ خواهم داد.
گویم الیوم مملکت آنراست
که ز دی و پریر میآراست
هوش مصنوعی: امروز میتوانم بگویم که این سرزمین متعلق به کسی است که آن را با زیبایی از گذشته و افسانهها تزئین کرده است.
یوم و غد ملکت ای به ما بر چیر
هست آنرا که بود دی و پریر
هوش مصنوعی: روزی و فردا در اختیار توست، پس بر آنچه دیروز و پریروز بود، تسلط داشته باش.
تیغ قهر تو سرافرازان را
سر برد پس به سر دهد جان را
هوش مصنوعی: تیغ خشم تو باعث شکست سرافرازان میشود و در انتها، جان خود را به آنها میدهی.
نوش دان بهر سود و سودا را
حربهٔ آفتاب حربا را
هوش مصنوعی: نوشیدن شربت برای کسب منفعت و تجارت، مانند سلاحی است که در برابر آفتاب به کار میرود.
هرچه جز حق چو زان گرفتی خشم
جبرئیلت نیاید اندر چشم
هوش مصنوعی: اگر به جز حقیقت چیز دیگری را پذیرا شوی، خشم فرشتۀ وحی به سمت تو نخواهد آمد و تو از آن بیبهره خواهی ماند.
زانکه از حرف لا همی به آله
کس نداند که چند باشد راه
هوش مصنوعی: از آنجا که هیچکس نمیداند که با حرف "لا" چه مسیری را باید طی کند، راهی برای فهمیدن آن وجود ندارد.
راه تا با خودی هزاران سال
بروی روز و شب یمین و شمال
هوش مصنوعی: بسیار سفر کن و جستجو کن، حتی اگر این سفر به درازای هزاران سال طول بکشد و شب و روز را در تلاش و حرکت سپری کنی.
پس به آخر چو چشم باز کنی
کار بر خویشتن دراز کنی
هوش مصنوعی: وقتی که به پایان کار میرسی و چشمات را باز میکنی، متوجه میشوی که باید به خودت اهمیت بدهی و برای آیندهات تلاش کنی.
خویشتن بینی از نهاد و قیاس
گرد خود گشته همچو گاو خراس
هوش مصنوعی: خود را بر اساس طبیعت و خصوصیات درونیات بشناس و خود را با دیگران مقایسه نکن، زیرا این کار میتواند تو را به اشتباه بیندازد و به حالت غرور و خودخواهی برساند، مانند گاوی که فقط به خودش و محیطش مینگرد.
بیخود از هیچ آیی اندر کار
یابی اندر دو دم بدین در بار
هوش مصنوعی: به طور تصادفی و بدون توجه به هیچ دلیل یا نشانهای، در یک کار مشغول خواهی شد و خیلی زود به نتیجه خواهی رسید.
زین مسافت دو دست عقل تهیست
وان مسافت خدای داند چیست
هوش مصنوعی: این مسیر طولانی فراتر از درک انسانی است و فقط خداوند است که از آن آگاه است.
ای سکندر در این ره آفات
همچو خضر نبی درین ظلمات
هوش مصنوعی: ای سکندر، در این مسیر خطرات زیادی وجود دارد، مانند خضر نبی که در این تاریکیها راهنمایی میکند.
زیر پای آر گوهر کانت
تا به دست آید آب حیوانت
هوش مصنوعی: زیر پایت گوهر باارزشی وجود دارد که باید برای دستیابی به جاودانگی و حیات ابدی، آن را بشناسی و از آن بهرهبرداری کرده و به دست آوری.
با دل و جان نباشدت یزدان
هر دو نبود ترا هم این و هم آن
هوش مصنوعی: اگر با دل و جان به خداوند ایمان داشته باشی، نمیتوانی هم از او درخواست چیزهایی کنی که با خواستههای واقعیات در تضاد باشد. یعنی نمیتوانی هم به زندگی دنیوی بچسبی و هم به تقرب به خداوند.
نفس را سال و ماه کوفته دار
مرده انگارش و به جا بگذار
هوش مصنوعی: به خودت سخت نگیر و زمان را از یاد ببر، فقط با آرامش و به دور از هر گونه نگرانی، زندگی کن و به کارهای ضروری رسیدگی کن.
چو تو فارغ شدی ز نفس لئیم
برسیدی به خلد و ناز و نعیم
هوش مصنوعی: وقتی که از شر نفس پست و بیاهمیت خود رها شوی، به بهشت و نعمتها و راحتیها خواهی رسید.
بیم و امید را به جای بمان
چه کنی ننگ مالک و رضوان
هوش مصنوعی: ترس و امید را بیدلیل در دل نگهدار چه کار میکنی با ننگ مالک و رضوان؟
نیست را مسجد و کنشت یکیست
سایه را دوزخ و بهشت یکیست
هوش مصنوعی: مسجد و کلیسا فرقی ندارند و در اصل یکسان هستند؛ سایهای که به وجود میآورند نیز مانند جهنم و بهشت است و در واقع تفاوتی میان آنها نیست.
پیش آنکس که عشق رهبر اوست
فر و دین هر دو پردهٔ در اوست
هوش مصنوعی: در مقابل کسی که عشق راهنمای اوست، هم مقام و اعتبار و هم دین و مذهب او در نهایت به دور و پنهان است.
هستی دوست پیش دیدهٔ دوست
پردهٔ بارگاه اویی اوست
هوش مصنوعی: وجود دوست مانند پردهای است که در برابر چشمان دوست قرار دارد و این پرده نمایانگر جایگاه والای اوست.