برگردان به زبان ساده
تا کی اندر راه دین با نفس دمسازی کنی
بر در میدان این درگاه طنازی کنی
هوش مصنوعی: چه مدت میخواهی با نفس خود که کنر دینی است دمساز باشی؟ چرا در این میدان که درگاه حقیقت است به بازی و فریبکاری میپردازی؟
کوزه و ابریق برداری و راه کج روی
جامهٔ صدیق در پوشی و غمازی کنی
هوش مصنوعی: کوزه و آبپاش را برمیداری و به راهی ناهموار میروی، در حالی که لباس آدم درستکار را بر تن میکنی و به غیبتگویی مشغول میشوی.
ور تو خواهی کز کمان شهوت و تیر نفاق
از سر انگشت دف زن ناوکاندازی کنی
هوش مصنوعی: اگر بخواهی، میتوانی با کمان شهوت و تیر نفاق، از انگشت کسی که بر دفی مینوازد، ناپاکیها را به سوی هدف پرتاب کنی.
نزد مغفرها ستور لنگ گردی و آنگهی
پیش معجرها حدیث از مرکب تازی کنی
هوش مصنوعی: وقتی در نزد مغفرها (مغفرها به معنای زین و ساز و برگ جنگی است) در حال لنگیدن هستی، دیگر نمیتوانی در پیش معجرها (معجرها به معنای پرده و حجاب زنانه است) از مرکب تازی (اسب عربی) سخن بگویی. این جمله به این معناست که در شرایط نامناسب و دشوار، نمیتوان از موضوعات زیبا و شگفتانگیز صحبت کرد.
چون به کنجی باز بنشینی و با یاران حدیث
از گل و گرمابه و از شانهٔ رازی کنی
هوش مصنوعی: زمانی که در گوشهای آرام بنشینی و با دوستانت دربارهٔ گلها، حمامها و شایعات صحبت کنی.
رو به گرد خاکبازی گرد کین آن راه نیست
کاندرین ره با براق خلد خر تازی کنی
هوش مصنوعی: در اینجا به شخصی گفته میشود که به گرد و غبار و کشمکشهای دنیا توجه نکند، زیرا این مسیر به جایی نمیرسد. بلکه باید با تدبیر و عقل سلیم به سمت حقیقت و معانی بلندتری حرکت کند. در واقع، توصیه میشود که از عواملی که انسان را به سمت بیراهه میکشاند، دوری کند و به جای آن به دنبال ارزشها و اهداف بلند زندگی باشد.
تا تو خود کی مرد آن باشی که خود را چون خلیل
در کف محنت چو گوی پهنهٔ غازی کنی
هوش مصنوعی: تا زمانی که مثل ابراهیم خلیل (ع) خود را در سختیها و مشکلات زندگی محکم و استوار نگهداری و بتوانی به راحتی در برابر چالشها و دشواریها ایستادگی کنی.
نیست سودای دفاع تو که در بازار صدق
با خس و خاشاک میخواهی که بزازی کنی
هوش مصنوعی: تو در بازار صدق، به دنبال دفاع از خود نیستی و میخواهی با چیزهای بیارزش و بیاهمیت مانند خس و خاشاک، معامله کنی.
وقت آب و تخم کشتن گشته شیطان را قرین
وقت خرمن کوفتن با موسی انبازی کنی
هوش مصنوعی: زمانی که برای کاشتن آب و تخم در نظر گرفته میشود، شیطان در کنار توست، اما وقتی که زمان برداشت محصول فرامیرسد، تو با موسی همنشین خواهی شد.
مگذران در لهو و بازی عمر لیکن روز حشر
کیفر آن گاهی بری با حور عین بازی کنی
هوش مصنوعی: در زندگی خود را مجنون سرگرمیها نکن، زیرا در روز قیامت با عذاب آن بازیهای دنیوی مواجه خواهی شد، آن زمان بهشتیها را به بازی نخواهی گرفت.