برگردان به زبان ساده
شغل سرهنگان دین از مرد متواری مجوی
سیرت ابرار را در طبع اضراری مجوی
هوش مصنوعی: سرهنگان دین را نمیتوان بر اساس کسی که فرار کرده قضاوت کرد. سیرت نیکان را در وجود کسانی که دلایل و شرایط خاص دارند، جستجو نکن.
از هوای فقر مردان کاخ فغفوری مخواه
در سرای سوز سلمان تخت جباری مجوی
هوش مصنوعی: از فضای فقر و تنگدستی، از مردان قدرتمند و ثروتمند چیزی نخواسته و در جستجوی قدرت و مقام در خانه افراد سوزان و رنجکشیده نباش.
در میان دوکدان لاف هر تردامنی
نیزه و گرز و کمان و تیر عیاری مجوی
هوش مصنوعی: در میان دو گردو بذرهای نادرست و بیپایهای وجود دارد. حتی اگر کسی خود را با هنرهای جنگی چون نیزه، گرز، کمان و تیر نشان دهد، نباید به او اعتماد کرد.
دل که در سودا غمی شد بینی از بویش مگیر
در خرابهٔ بام گلخن طبل عطاری مجوی
هوش مصنوعی: اگر دلت گرفتار اندوهی شده، از بوی آن غم خود را نبر. در خرابهٔ بام، مانند گلخانه، به دنبال صدا و بوی عطار نرو.
خلعت بوذر نداری گام دینداری منه
قوت حیدر نداری نام کراری مجوی
هوش مصنوعی: هر کسی که لباس و شان بوذر، یکی از شخصیتهای بزرگ اسلامی، را ندارد، نباید خود را در راه دینداری قدم بگذارد. تو هم نمیتوانی به قدرت حیدر (علی) تکیه کنی و به دنبال نام کرار (شجاع) بروی.
خار پای راه درویشان آن درگاه را
در کف دست عروس مهد عماری مجوی
هوش مصنوعی: در این بیت به تصویرسازی جالبی اشاره شده است. نشان میدهد که درویشان، که نمایندگان زهد و فقر هستند، در راه خود دچار دشواری و رنج میشوند، مانند خاری که در پایشان فرو میرود. اما در میان تمام این سختیها، نباید به دنبال ظاهری نورانی و زرق و برقدار بود، بلکه باید به عمق معانی و روح معنوی توجه کرد، همانطور که عروس در دنیای خود شایستهترین و زیباترین چیزها را مییابد. این مفهوم به ما یادآوری میکند که زیبایی واقعی در درک و باطن امور نهفته شده است.
هر کسی را نور صدق عشق این ره کی دهد
صورت خورشید را اندر شب تاری مجوی
هوش مصنوعی: هر فردی نمیتواند به سادگی به نور راستین عشق دست یابد؛ بنابراین، در شب تار، به دنبال نور خورشید نباشی.
گرد طاووسان دین گرد و بمان اوباش را
در دهان زاغ پیسه مشک تاتاری مجوی
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی است که از مسایل و اتفاقات بیاهمیت دوری کن و به دنبال چیزهای گرانبها و ارزشمند مانند طاووسان دین باش. همچنین، از حرفهای زشت و ناچیز افرادی که ارزش ندارند، دوری کن و به آنها توجه نکن. به عبارتی دیگر، بر روی چیزهای با ارزش تمرکز کن و از حواشی و ناپسندیها فاصله بگیر.
بر سر طور هوا طنبور شهوت میزنی
عشق داری لن ترانی را بدین خواری مجوی
هوش مصنوعی: در بالای کوه، صدای طنبور شهوت را میزنی. عشق تو به قدری عمیق است که هرگز نمیتوانی آن را در این حالت از خفت و پستی بیابی.
ور تو خواهی نفس شیطان از تو بیزاری کند
نام عشق دوست را جز از سر زاری مجوی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی، نفس شیطان از تو دوری میجوید. اما نام عشق دوست را جز با دلسوزی و دردمندی نخواهی یافت.