برگردان به زبان ساده
ربی و ربکالله ای ماه تو چه ماهی
کافزون شوی ولیکن هرگز چنو نکاهی
هوش مصنوعی: ای ماه، پروردگار من و تو خداوند است. تو چه ماه زیبایی هستی! هرچقدر هم که بر زیباییهایت افزوده شود، هرگز نباید غافل باشی.
مه نیستی که مهری زیرا که هست مه را
گاه از برونش زردی گاه از درون سیاهی
هوش مصنوعی: تو مانند مه نیستی که به خاطر وجودش محبت را از آن بگیری؛ زیرا رنگ مه در بعضی اوقات از بیرون زرد و گاهی از درون سیاه است.
با مایهٔ جمالت ناید ز مهر شمعی
در سایهٔ سلیمان ناید ز دیو شاهی
هوش مصنوعی: با زیبایی و جذابیت تو، عشق مانند شمعی در سایهٔ قدرت سلیمان نمیتواند وجود داشته باشد. هیچ چیزی از آن درخشش و جاذبهٔ تو نمیتواند بر آید، حتی اگر دیوها هم بخواهند!
آنجا که قدت آید ناید ز سرو سروی
آنجا که خدت آید ناید ز ماه ماهی
هوش مصنوعی: در جایی که قامت تو به زیبایی میرسد، درخت سرو زیبایی ندارد و در جایی که خط تو به دلنشینی میرسد، ماه زیبایی ندارد.
از جزع عقل عقلی و ز لعل شمع شمعی
از خنده جان جانی وز غمزه جاه جاهی
هوش مصنوعی: از ناراحتی، عقل آدمی به عقل دیگری تبدیل میشود و از زیبایی لعل، شمعی روشن میشود. از خنده، جان انسان زنده میگردد و از دلربایی، مقام و منزلتی به دست میآید.
هر روز صبح صادق از غیرت جمالت
بر خود همی بدرد پیراهن پگاهی
هوش مصنوعی: هر روز صبح زود، به خاطر زیبایی تو، دل من از شدت عشق و غیرت به درد میآید و پیراهنم را پاره میکند.
گرد سم سمندت بر گلشن سمایی
در زلف جعد حوران مشکیست جایگاهی
هوش مصنوعی: گرد و غبار سم اسبان تو بر باغ و بستانی میبارد و جایی که زلفهای مجعد حوران سیاه است، نشان از مقام و جایگاه تو دارد.
حقا و ثم حقا آنگه که بزم سازی
روحالامین نوازد در مجلست ملاهی
هوش مصنوعی: به راستی، هنگامی که جشن و شادی برپا میشود، روحالامین در مجلس تو با نغمههایی دلنشین تو را نوازش میکند.
خوشخوتر از تو خویی روحالقدس ندیدست
از قایل الاهی تا قابل گیاهی
هوش مصنوعی: هیچ روحالقدسی به نیکی و زیبایی تو نرسیده است، از آنجا که خداوند را تا انسانهای عادی نمیتوان با تو مقایسه کرد.
آویختی به عمدا از بهر بند دلها
زنجیر بیگناهان از جای بیگناهی
هوش مصنوعی: با نیت خاصی زنجیری از بیگناهانی که در جایی بیگناه هستند، برای بستن دلها به آب میزنی.
در جنب آبرویت آدم که بود؟ خاکی
با قدر قد و مویت یوسف که بود چاهی
هوش مصنوعی: آدم در برابر زیبایی و اصالت تو چه جایگاهی دارد؟ خاکی که در مقایسه با قامت و موی تو قرار میگیرد، به اندازه چاه و حفرهای است که در برابر یوسف قرار دارد.
فراش خاک کویت پاکان آسمانی
قلاش آبرویت پیران خانقاهی
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به این است که افرادی که در خاک کوی تو زندگی میکنند، همانند پاکان آسمانی هستند و با این حال به آنجا آمدهاند که از افتخار و مقام تو بهرهمند شوند. این افراد به نوعی به کسانی که در خانقاهها و مکانهای معنوی زندگی میکنند، شباهت دارند و به دنبال حفظ آبرو و عزت تو هستند.
در تابهای زلفت بنگر به خط ابرو
ترغیب اگر ندیدی در صورت مناهی
هوش مصنوعی: به زلفهای پیچیدهات نگاه کن و ببین که آیا خط ابرویت جذابیت دارد یا نه؛ اگر این زیبایی را در چهرهام ندیدی، از آنچه در من هست کنارهگیری کن.
عقلم همینداند تفسیر خطت آری
نامحرمی چه داند شرح خط الاهی
هوش مصنوعی: عقل من قادر به درک معنای نوشتههای تو نیست؛ چه کسی غیر از خودت میتواند اسرار نوشتههای الهی را بفهمد؟
در ملک خوبرویی بس نادری ولیکن
نادرتر آنکه داری ملکی به بیکلاهی
هوش مصنوعی: در سرزمین زیباییها، وجود فردی نادر است، اما نادرتری آن است که کسی از ظاهری زیبا و بیریا برخوردار باشد.
با خنده و کرشمه آنجا که روی آری
هم ماه و هم سپهری هم شاه و هم سپاهی
هوش مصنوعی: در جایی که تو با لبخند و طنازی ظاهر میشوی، هم زیباییهای آسمانی و هم قدرت و سلطنت وجود دارد.
آهم شکست در بر ز آن دم که دید چشمم
آن حسن بیتباهی و آن لطف بیتناهی
هوش مصنوعی: صدای آه من هنگامی که آن زیبایی بینقص و لطف بیپایان را دیدم، شکست.
ز آن آه بر نیارد زیرا که هست پنهان
آه از درون جانش تو در میان آهی
هوش مصنوعی: از بس که در دلش درد و آه نهفته است، کسی نمیتواند صدای آن را بشنود. تو خود در دل درد و غم مختل شدهای.
در جل کشید جان را در خدمتت سنایی
خواهی کنون بر آن را خواه آن زمان که خواهی
هوش مصنوعی: جان خود را در خدمت شما قرار دادهام، سنایی. اکنون بر حسب نیازت هر زمانی که بخواهی، آمادهام.