برگردان به زبان ساده
خسرو یم یمین امیر علی
صورت رحمت علی علیم
هوش مصنوعی: خسرو یم یمین، امیر علی، به عنوان نماد رحمت و دانش شناخته میشود.
ای مزین به مدحتت اقلام
وی مرفه به دولتت اقلیم
هوش مصنوعی: ای قلمها که به ستایش تو زیبایی میدهند، و ای سرزمینها که به خاطر نعمتها و رشادتهای تو در آسایش هستند.
هم جناب تو با ستاره قرین
هم عدیل تو در زمانه عدیم
هوش مصنوعی: همانطور که تو با ستارههای درخشان پیوند دار، برابری و همپایی همدوران خود را نیز تجربه میکنی.
عقولت به مرتبت تفضیل
بر سپهرت به منزلت تعظیم
هوش مصنوعی: عقل تو در درجهای بالاتر از آسمانها قرار دارد و به خاطر این مقام بلند خود، مورد احترام و بزرگداشت قرار میگیری.
دردمت معجز بیان مسیح
در کفت قوت بنان کلیم
هوش مصنوعی: در این بیت، به قدرت بیان و سخنوری اشاره شده است که مانند معجزهای است که حضرت مسیح (ع) به آن معروف بود. همچنین با اشاره به حضرت کلیم (موسى)، به نیروی کلام او نیز اشاره میکند. به طور کلی، میتوان گفت که این بیت بیانگر شگفتی و تاثیرگذاری کلامی است که از کسی ناشی میشود که چون مسیح و موسی توانایی بیان و اثرگذاری دارد.
در زمانت ز فتنه زاییدن
مادر روزگار گشته عقیم
هوش مصنوعی: در زمانهای که تو به دنیا آمدهای، جهان از زایش فتنه و آشوب ناتوان شده و بیثمر است.
آتش خنجرت چو شعله کشید
زهره بحر آب گشت از بیم
هوش مصنوعی: وقتی آتش خنجر تو شعلهور شد، دل دریا از ترس به آب تبدیل شد.
بحر را کرد همتت در خاک
لاجرم گوهرش بماند یتیم
هوش مصنوعی: اگر تلاش و کوشش تو به هدفهای بزرگ و عمیق محدود شود، در نتیجه آن قابلیتها و ثروتهای واقعی که در زندگی داریم، بیاستفاده و بینصیب میمانند.
حاتم طی تو را کهینه غلام
صاحب ری تو را کمینه ندیم
هوش مصنوعی: حاتم طی، یک شخصیت معروف در سخاوت و بخشش است. در اینجا به او اشاره شده و گفته میشود که او در برابر مقام و احترام کسی چون تو، فراموش شده است و نسبت به ارزش و شخصیت تو هیچ قدر و قیمتی ندارد. به عبارت دیگر، مقام و فضیلت تو آنقدر بالاست که حتی شخصیتهایی چون حاتم نیز در مقابل تو کماهمیت هستند.
خسروا بنده اسبکی دارد
سخت سست و قوی ضعیف و سقیم
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که شخصی دارای چیزی است که در عین ضعف و ناتوانی، قدرت و استحکام خاصی دارد. به عبارتی دیگر، برخی چیزها ممکن است به ظاهر ناتوان و ضعیف به نظر برسند، اما در واقع دارای ویژگیهایی هستند که میتوانند قوی و موثر باشند.
اسبی از لاغری چنانکه برو
گر نشیند مگس شود به دو نیم
هوش مصنوعی: اسب به قدری لاغر است که اگر روی زمین بنشیند، مانند مگسی به دو نیم میشود.
کنده چشمش به پنجههای کلاغ
کنده جسمش به رنجهای قدیم
هوش مصنوعی: چشم او به حرکات کلاغ است و بدنش درگیر دردها و رنجهای گذشتهاش شده است.
آسمان در زمان نمرودش
داغ کرده به نار ابراهیم
هوش مصنوعی: آسمان در زمان نمرود، حرارت و آتش را بر ابراهیم تحمیل کرده و او را در شعلههای آتش آزمایش کرده است.
او چو مردار مرده گندیده
من چو زاغی برو نشسته مقیم
هوش مصنوعی: او مثل جسدی مرده و فاسد است، و من مانند کلاغی هستم که بر روی او نشسته و در آنجا اقامت کردهام.
خود نشستن چو زاغ بر مدار
طوطیان را خلاقیتی است عظیم
هوش مصنوعی: نشستن به تنهایی مانند کلاغ بر دور طوطیها، نشاندهندهی خلاقیتی بزرگ است.
پیش بیطار بردمش گفتم
به دوایش مرا بده تعلیم
هوش مصنوعی: به دامپزشک بردمش و گفتم: لطفاً درمانم را به من آموزش بده.
گفت کین کارگاه جبار است
کوست یحیی العظام وهی رمیم
هوش مصنوعی: این کارگاه یا این مکان به شدت تحت سلطه و نفوذ جباران است، جایی که یحیی، که شخصیتی رمزی و عظیم است، در آن قرار دارد و او همچنان به عنوان یک نشانه از قدرت و عظمت مطرح است.
مگرت رحمت علی کبیر
برهاند ازین عذاب الیم
هوش مصنوعی: جز رحمت بزرگ تو، که مرا از این عذاب دردناک نجات خواهد داد، هیچ چیز دیگری به فریادم نخواهد رسید.
تا درین دور دایره کردار
نشود نقطه قابل تقسیم
هوش مصنوعی: در این دنیا و این چرخه زندگی، هیچ نقطهای وجود ندارد که بتوان آن را به بخشهای کوچکتر تقسیم کرد.
باد قسم مخالف تو تعب
باد خط متابع تو نعیم
هوش مصنوعی: باد قسم مخالف تو، سختی و مشقت است و باد همراهت، نعمت و آرامش خواهد بود.