برگردان به زبان ساده
باده، ای عیسی لقا از دست نامحرم مکش
گوهر ناموس را در رشتهٔ مریم مکش
هوش مصنوعی: ای باده، تو همچون عیسی، من را از دست نامحرم دور نگهدار. این گوهر ارزشمند را که نماد عفت و پاکی است، در دستان نامحرم قرار نده.
با بد و نیک جهان در دشمنی یکرو مکن
تیغ چون خورشید تابان بر همه عالم مکش
هوش مصنوعی: در دوستی و دشمنی با دنیا، یکسان رفتار نکن. مانند تیغی که همچون خورشید درخشان است، بر سر همه نزن.
ای که دایم خودفروشی پیشهٔ خود کردهای
خویش را همچون گهر، باری به سنگ کم مکش
هوش مصنوعی: ای کسی که همواره خود را میفروشی و به دیگران عرضه میکنی، مثل مروارید با ارزش باش و خودت را به آسانی به کم ارزشها نده.
در گلستان جهان از لاله همت یاد گیر
کاسه ی سر را قدح کن، می ز جام جم مکش
هوش مصنوعی: در باغ جهان باید از لالهها درس ایستادگی و تلاش را گرفت. سر خود را چون ظرفی بدان و از جامی که نشانگر دانش و آگاهی است، بهرهمند شو، اما به دام وسوسهای که ممکن است تو را از این مسیر منحرف کند، توجه نکن.
روز نیک و بد به یک دستور همچون تیر باش
از کشاکش چون کمان ابروی خود درهم مکش
هوش مصنوعی: روزهای خوب و بد را یکی بدان و همچون تیر در کمان، از تنشها و کشمکشها خود را دور نگهدار و ابروی خود را در هم نکش.
چون گهر گردآوری کن آبروی خویش را
در سبو تا باده داری، منت زمزم مکش
هوش مصنوعی: به زیبایی و ارزش خود اهمیت بده و آنها را جمع کن، تا وقتی که به شادی و خوشحالی بپردازی، نیازی به درخواست یا انتظار برای چیزی دیگه نباشی.
همچو نیلوفر که بیند آفتاب، ای آسمان
روی خود، هرگاه می بینی مرا، درهم مکش
هوش مصنوعی: مانند نیلوفر آبی که وقتی آفتاب را میبیند، شکوه و زیباییاش دوچندان میشود، ای آسمان، هرگاه مرا میبینی، چهرهات را در هم نزن.
بعد ازین بر صفحه ی ایجاد، ای نقاش صنع
طرح نقش تازه ای کن، صورت آدم مکش
هوش مصنوعی: پس از این، ای هنرمند خلقت، بر زمین طرحی نو بزن و دیگر تصویر انسان را نکش.
از می گلگون سلیم این توبه و پرهیز چیست
ای گل پژمرده، دامان خود از شبنم مکش
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی تأمل در مورد توبه و پرهیز دارد، و به گل پژمرده اشاره میکند که نشاندهندهی زوال و عدم طراوت است. دعوت به بازنگری در رفتار و درک این موضوع است که از زیبایی و جوانی تا زمانی استفاده کرد که هنوز زمان باقی است و به معنی زودگذر بودن زندگی و لزوم مراقبت از آن پرداخته میشود. در واقع، این تذکر به این موضوع میپردازد که انسان باید در لحظات مناسب از فرصتها بهرهبرداری کند و از خود محافظت کند.