برگردان به زبان ساده
ز دوری تو مرا خوشدلی میسر نیست
به غیر خون جگر بی توام به ساغر نیست
هوش مصنوعی: از دوری تو، خوشحالی برای من امکان‌پذیر نیست و جز درد دل، به هیچ چیز دیگری تحت تأثیر تو دسترسی ندارم.
دلم به سوی تو پرواز می کند از شوق
که گفته است که مرغ کباب را پر نیست؟
هوش مصنوعی: دل من از شوق به سوی تو می‌شتابد، چون گفته‌اند که مرغ کبابی دیگر پر ندارد؟
فغان که از پی مکتوب خود به دام امید
هزار مرغ گرفتم، یکی کبوتر نیست!
هوش مصنوعی: ناله‌ام این است که در جستجوی نامه‌ام و برای رسیدن به امید و آرزوهایم، هزاران پرنده را در دام انداختم، اما حتی یک کبوتر، که نم symbol امید باشد، پیدا نکردم!
چو دید حال مرا، گفت پیر کنعانی
که داغ دوری فرزند چون برادر نیست
هوش مصنوعی: وقتی آن پیرمرد کهن را دیدم و حال من را متوجه شد، گفت که درد دوری از فرزند مانند درد جدایی از برادر نیست.
چه می، که آب حرام است بی برادر خویش
برین حدیث گواهی چو شیر مادر نیست
هوش مصنوعی: در اینجا گفته می‌شود که چه نفعی از آب حرام می‌توان برد اگر برادر خود را در این موضوع نداشته باشی، زیرا این موضوع به اندازهٔ شیر مادر یقین و اعتبار ندارد. در واقع، برقراری ارتباط و دوستی با برادر بسیار مهم‌تر از هر چیز دیگری است.
درین محیط، تفاوت به چشم معنی بین
ز دست و پا زدن بسته و شناور نیست
هوش مصنوعی: در این فضا تفاوتی میان کسی که در حال تلاش و کوشش است و کسی که به آرامی و راحتی حرکت می‌کند وجود ندارد.
بلند و پست جهان هرچه هست در کار است
ز حکمت است که انگشت ها برابر نیست
هوش مصنوعی: در این دنیا هر چیزی که وجود دارد، چه بزرگ و چه کوچک، به دلیل حکمت و دلیل خاصی است. همچون این که همه انگشتان دست برابر نیستند، نشان می‌دهد که هر شخص و هر چیز جایگاه و نقش خاص خود را دارد.
ز کینه نیست به هنگام گریه آه مرا
که گرد قافله است این، غبار لشکر نیست
هوش مصنوعی: به هنگام گریه، آه من ناشی از کینه نیست، زیرا این صدای من شبیه غبار لشکری نیست که بر اثر جنگ و تنش به وجود آمده باشد.
ز جور دوست شکایت سلیم نتوان کرد
چه شد که خون مرا ریخت، آب کوثر نیست
هوش مصنوعی: از ظلم و ناراحتی دوستان نمی‌توان شکایت کرد، زیرا زمانی که کسی به من آسیب می‌زند، نمی‌توانم انتظار داشته باشم که او همچون آب پاک و زلال باشد.
