برگردان به زبان ساده
خطش مشک تری لعلش نباتی
نباتی رسته ز اطرافش نباتی
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و دلنشینی شخصی اشاره دارد. خط او مانند جوهر سیاه خوش‌نقش و زیبایی لعل او گل‌نرمی است که از اطرافش رشد کرده و جلوه‌گر شده است. به طور کلی، این توصیف به شکوه و زیبایی آن شخص می‌پردازد.
دهم لب تشنه جان با آن که دایم
بود جاری زهر چشمم فراتی
هوش مصنوعی: با وجود اینکه همیشه زهر چشم من جاری است، جانم را در دهم لب تشنه به دنیا می‌آورم.
مقیم کوی جانانم ندارم
خبر از کعبه و از سومناتی
هوش مصنوعی: من در کوچه و محله محبوبم زندگی می‌کنم و از وضعیت کعبه و معابد دیگر هیچ اطلاعی ندارم.
به شکر اینکه داری خرمن حسن
از این خرمن به مسکینان زکاتی
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه تو زیبایی‌های زیادی داری، بخشی از این زیبایی‌ها را به محرومان ببخش.
رخت آنجا که دارد جلوه خورشید
که شاه انجم آید چیست ماتی
هوش مصنوعی: در آنجا که زیبایی و نور خورشید نمایان است، جایی است که پادشاه ستاره‌ها (خورشید) وارد می‌شود، پس چرا تو در آنجا مَشغول و غرق در خواب و غفلت هستی؟
برهمن پیش آن بت سجده فرمود
به هر جا بود عزائی ولاتی
هوش مصنوعی: برهمن به آن بت سجده کرد و در هر مکان عزاداری و ناله‌ای بود.
چه غم گر عهد الفت بست با غیر
که نبود عهد خوبان را ثباتی
هوش مصنوعی: حسرت و غمی نیست اگر پیمان دوستی با دیگری بسته شده باشد، چون هرگز پیمان افراد نیکو پایدار نیست.
ز چشمی کز تغافل کشت ما را
همان داریم چشم التفاتی
هوش مصنوعی: چشمی که به بی‌توجهی ما را از پا درآورد، اکنون همان چشم را داریم که با دقت به ما توجه می‌کند.
به جان هستم غلامش آن که داراد
پی آزادی ام زان خط براتی
هوش مصنوعی: من خود را به جان فدای کسی می‌کنم که به خاطر آزادی‌ام نامه‌ای از او دارم.
(سحاب) ار پا نهادی در ره عشق
نباید داشت امید نجاتی
هوش مصنوعی: اگر در مسیر عشق قدم بگذاری، نباید به نجات و رهایی امید داشته باشی.
