برگردان به زبان ساده
دوشین بگوش دلم آمد ز مرغ سحر
کای خفته خیز ز جا بر بند بار سفر
هوش مصنوعی: دیشب صدای مرغ سحر به گوش دل من رسید و مرا بیدار کرد تا از خواب برخیزم و سفر را آغاز کنم.
رفتند همسفران زیشان تو مانده قفا
غافل ز دوری ره خفته به راهگذر
هوش مصنوعی: همسفران از کنار تو رفتند و تو در پشت آنها ماندهای. غافل از اینکه دوری آنها چقدر بر تو تاثیر میگذارد و در میانه راه خوابآلود و غفلتزدهای.
ای کرده دین خدا در کار دنیی دون
عاقل نکرده چنین دیوانهٔی تو مگر
هوش مصنوعی: آیا عاقل میتواند چنین دیوانگی را بکند که برای دنیای پست و بیارزش، دین خدا را زیر پا بگذارد؟
گه گه ز کاخ و سرا بگذر به مقبره ها
رو جای خویش ببین ماوای خود بنگر
هوش مصنوعی: گاهی از کاخها و عمارتها عبور کن و به قبرستانها برو؛ در آنجا جایگاه واقعی خود را ببین و به سرنوشتت فکر کن.
بس خسروان که چو زد کوس رحیل فلک
نه زورشان باجل ره برگرفت و نه زر
هوش مصنوعی: بسیاری از پادشاهان و بزرگان بودند که وقتی صدای سفر آسمان شنیده شد، نه قدرتشان مانع رفتنشان شد و نه ثروتشان.
بس مهوشان که نهان گشتند زیر زمین
با قد غیرت سرو با روی رشگ قمر
هوش مصنوعی: بسیاری از زیبارویان به خاطر غیرت و ننگ از دید مردم پنهان شدهاند و در زیر زمین مخفی هستند. آنها به اندازه قد سروها زیبا و به اندازه روی ماه جذابند.
ای مست آز ترا باشد اجل بکمین
داری چها که بدل داری چها که بسر
هوش مصنوعی: ای شخص مست! مرگ تو در کمین است، بگذار تمام لذات دنیا را فراموش کنی و به فکر زندگی بعد از مرگ باش. تو چه چیزی داری که به آن دل ببندی و چطور توانی با چنین حالتی پاسخی برای سرنوشت خود پیدا کنی؟
فضل و هنر اگرت باید ز من بشنو
آور بدست دلی این است فضل و هنر
هوش مصنوعی: اگر به فضل و هنر نیاز داری، از من بشنو. در دل کسی که این را درک کند، حقیقت فضل و هنر نهفته است.
ماند بدون سخن مال جهان بجهان
از آن بکن عملی همراه خویش ببر
هوش مصنوعی: دنیا و ماجراهای آن، مدت زیادی بدون گفت و گو باقی نمیمانند. بنابراین، به جای اینکه فقط تماشا کنی، باید کارهایی انجام دهی که همواره با خودت همراه داشته باشی و از آنها بهرهبرداری کنی.
شیطان چه کرده ببین با بوالبشر پدرت
هان ای پسر از او بنما همیشه حذر
هوش مصنوعی: شیطان همیشه در حال فریب و منحرف کردن انسانهاست. ای پسر، حواست جمع باشد و از پدرت که در دام شیطان افتاده، درس عبرت بگیر و از او دوری کن.
پند صغیر شنو آزار خلق مکن
کان هست نزد خدا از هر گناه بتر
هوش مصنوعی: به سخن خردمندانهای گوش کن و به دیگران آسیب نرسان. زیرا نزد خداوند، آزار رساندن به مردم از هر گناهی بدتر است.